Before “Father of Science”: Other Social Memories of King Mongkut in Thai society
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This article discusses “other” social memories of King Mongkut (1851-1868) in Thai society apart from the “Father of Science”. The key argument states that, prior to 1958, a construction of social memories of King Mongkut had three types: (a) King Mongkut as the “intellectual proficient and glorious” king; (c) King Mongkut as a “king”; and (c) King Mongkut as “a human being”. This paper argues that memories of King Mongkut as a common human being were suppressed after the political change in 1957, and replaced by the image of King Mongkut as “a scientist”: an image that has been overwhelmingly constructed since the 1960s by Thailand’s scientists for the stability of their own professionalization.
Article Details
Copyright of any paper published in this journal belongs to the Author and All rights reserved.
The opinions expressed in the journal are those of the authors. Department of History, Philosophy and English Literature’s Journal Committee, Editorial Board and Peer Reviewer do not have to agree with those comments.
References
“ประกาศผู้ว่าราชการจังหวัดเลย เรื่องห้ามทำการโฆษณา ขาย จ่ายแจก คำนำหนังสือธรรมยุติกประหาร ในท้องที่จังหวัดเลย.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 69, ตอนที่ 39 (24 มิถุนายน 2495), 1812-1813.
“ประกาศผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง เรื่องห้ามการขายหรือจ่ายแจกและให้ยึดสิ่งพิมพ์ ชื่อ “คำนำหนังสือธรรมยุติกประหาร”.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 69, ตอนที่ 62 (7 ตุลาคม 2495), 3477.
“ประกาศผู้ว่าราชการจังหวัดศรีษะเกษ เรื่องห้ามขายหรือจ่ายแจกและให้ยึดสิ่งพิมพ์ชื่อ “คำนำหนังสือธรรมยุติกประหาร”.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 69, ตอนที่ 43 (8 กรกฎาคม 2495), 2009-2010.
“พระราชดำรัสตอบคำถวายพระบรมรูป.” ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 25, ตอน 35 (29 พฤศจิกายน ร.ศ. 127), 941.
กี ฐานิสสร. ประวัติคณะสงฆ์ไทยกับธรรมยุติกประหาร. กรุงเทพฯ: ม.ป.พ., 2518.
คนึงนิตย์ จันทบุตร. การเคลื่อนไหวของยุวสงฆ์ไทยรุ่นแรก พ.ศ. 2477-2484. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2528.
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชกรัณยานุสร. กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากรม, 2541.
ฐานิสฺสร (นามแฝง). มารกับพระ สงครามเงียบระหว่างธรรมยุต-มหานิกาย. นครศรีธรรมราช: ร.พ.มิตรบำรุง, 2481.
ทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2548.
บุญรักษา สุนทรธรรม และ ไพรัช ธัชยพงษ์. รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ: ยุคทองของดาราศาสตร์ไทย. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน), 2555.
มงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระพุทธเจ้าตรัสรู้อะไร และ เทศนาเสือป่ากัณฑ์ที่ 1, 2, 5, 8, และ 12 พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6 พิมพ์แจกเป็นการสนองพระคุณเนื่องในงานฌาปนกิจศพ นางเฟือง เหมะจุฑา ณ เมรุวัดประยุรวงศาวาส ธนบุรี วันที่ 1 เมษายน พุทธศักราช 2500. พระนคร: โรงพิมพ์ภักดีประดิษฐ์, 2500.
วาด รวี (นามแฝง). “คำนำเสนอ.” ใน นิยายรักในราชสำนักฝ่ายใน. กรุงเทพฯ : ไชน์ พับลิชชิ่ง เฮ้าส์, 2560.
วิจิตรวาทการ, พลตรีหลวง. ประวัติศาสตร์สากล เล่ม 5. กรุงเทพฯ: เสริมวิทย์บรรณาคาร, 2514.
วุฒิชัย มูลศิลป์. “วิกฤติการณ์วังหน้ากับผลกระทบต่อการปฏิรูปการปกครอง ในต้นรัชสมัยพระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2417-2428).” ใน วุฒิชัย มูลศิลป์ (บรรณาธิการ). สายธารแห่งความคิด 3: สารนิพนธ์เชิดชูเกียรติ ท่านผู้หญิง วรุณยุพา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา เนื่องในโอกาสอายุครบ 80 ปี. กรุงเทพฯ : กองทุนเพื่อวิชาการ วรุณยุพา สนิทวงศ์ฯ, 2552.
ส. ธรรมยศ (นามแฝง). พระเจ้ากรุงสยาม. กรุงเทพฯ: โฆษิต, 2551.
สายชล สัตยานุรักษ์. “อุดมการณ์ชาตินิยมกับการเคลื่อนไหวทางการเมืองของชนชั้นกลางไทย.” ใน ประวัติศาสตร์รัฐไทยและสังคมไทย: ครอบครัว ชุมชน ชีวิตสามัญชน ความทรงจำ และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์. เชียงใหม่ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2558.
สายชล สัตยานุรักษ์. สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ การสร้างอัตลักษณ์ “เมืองไทย” และ “ชั้น” ของชาวสยาม. กรุงเทพฯ: มติชน, 2546.
สำนักพิมพ์ต้นฉบับ. สารบัญสังเขปของราชกิจจานุเบกษา รัชกาลที่ 5 เล่มที่ 1 จ.ศ. 1236 (พ.ศ. 2417) ถึง เล่มที่ 6 จ.ศ. 1241 (พ.ศ. 2422). ม.ป.ท.: ต้นฉบับ, 2530?
สิงห์โต ปุกหุต. “พระราชอัจฉริยภาพในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว.” ใน เฉลิมพระเกียรติ พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ : มูลนิธิวิทยาศาสตร์ ดร. ปรีชา-ประไพ อมาตยกุล, 2541. (อยู่ในหมวดหนังสือใช่หรือไม่?)
เสนีย์ ปราโมช, ม.ร.ว. คิงมงกุฎ ในฐานะทรงเป็นนักนิติศาสตร์. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2558.
อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์. ““ประวัติศาสตร์สามัญชน” ก่อน พ.ศ. 2475.” ใน สายธารแห่งความคิด. กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดกิจกรรมวิชาการ ฉลองครบ 60 ปี อาจารย์คุณวรุณยุพา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา, 2532.
กำจัด มงคลกุล. “ถ้อยแถลงจากนายกสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย เรื่อง “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ”.” วิทยาศาสตร์ 36, ฉ. 7 (กรกฎาคม 2525): 488-492.
ขาว เหมือนวงศ์ และ ระวี ภาวิไล. “รายงานการสำรวจสถานที่เกิดสุริยุปราคาหว้ากอ.” วิทยาศาสตร์ 35, ฉ. 7 (กรกฎาคม 2524): 505-510.
ปวเรศวริยาลงกรณ์, สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยา. “อภินิหารการประจักษ์.” ใน “ขอมและไทยโบราณ” อักษรจารึกในเสาศิลา ณ เมืองสุโขทัย และ อภินิหารการประจักษ์. กรุงเทพฯ : คณะอนุกรรมการมรดกของชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี, 2534.
ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. “ผลงานในชีวิตและชีวิตในผลงาน: ประวัติศาสตร์นิพนธ์ ส.ธรรมยศ.” วารสารมนุษยศาสตร์ 22, ฉ. 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2558): 92-114.
ระวี ภาวิไล. “คำนำของการประชุมวิชาการครั้งที่ 6.” วิทยาศาสตร์ 22, ฉ. 8-9 (สิงหาคม-กันยายน 2511): 591-592.
สายชล สัตยานุรักษ์. “การสถาปนาความหมาย “ชาติไทย” และ “ความเป็นไทย” โดยพระบาท สมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว.” มนุษยศาสตร์สาร 14, ฉ. 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2556): 1-31.
ไทยรัฐฉบับพิมพ์ “สุวิทย์” เสนอรวม สดร.กับ “ท้องฟ้าจำลอง-หว้ากอ”. https://www.thairath.co.th/content/1191313 (สืบค้นเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2561).
ภาณุ อารี. จากแอนนากับพระเจ้ากรุงสยามถึง The King and I: ภาคสะท้อนแนวคิดเสรีนิยมและชาตินิยมแบบไทยๆ. http://www.thaifilm.com/articleDetail.asp?id=2 (สืบค้นเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2561)
