If A History Had Happened Otherwise: Exploring Debates on Counterfactual History
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Counterfactual history, or what-if history, is a form of historical inquiry that imagines alternative scenarios—what might have happened differently. Relying on imaginative speculation, this method has long been debated as to whether it is worthy of serious historical analysis. This article examines the history of these debates and how scholarly communities have largely accepted it. The article argues that, since the late 1990s, counterfactual historiography has developed in ways that have enhanced its legitimacy. This development has reached two key milestones: popularization and academic credibility. The latter requires certain criteria to distinguish between ‘good’ and ‘poor’ counterfactuals. Moreover, the boundary between entertainment and academia needs to be drawn. These processes have made the counterfactual approach more acceptable. Furthermore, the article explores and evaluates counterfactual history in some Thai historiographical accounts, a relatively new field within Thai scholarship.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright of any paper published in this journal belongs to the Author and All rights reserved.
The opinions expressed in the journal are those of the authors. Department of History, Philosophy and English Literature’s Journal Committee, Editorial Board and Peer Reviewer do not have to agree with those comments.
References
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์, และ วิกัลย์ พงศ์พนิตานนท์, บรรณาธิการ. จอมพล ป. พิบูลสงคราม กับการเมืองไทยสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตรงการตำราสงคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2544.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. “ข้อคิดเกี่ยวกับประวัติศาสตร์.” ใน ปรัชญาประวัติศาสตร์. บรรณาธิการโดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และ สุชาติ สวัสดิ์ศรี. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2527.
พีระ เจริญวัฒนนุกูล. ปาฏิหาริย์นั้นมีจริง: ความบังเอิญของไทยในการเอาตัวรอดจากอังกฤษหลังสงครามโลกครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2566.
รัชตะ จึงวิวัฒน์. “ท่องโลกที่นาซีชนะสงคราม ญี่ปุ่นกดหัวคนตะวันตกในซีรีส์ The Man in the High Castle.” ศิลปวัฒนธรรม, 27 กรกฎาคม 2564. https://www.silpa-mag.com/history/article_61674.
วันพัฒน์ ยังมีวิทยา. “สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล แนวคิดความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ และขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา.” วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ 15, ฉ. 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2567): 293-326.
สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล. “ความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ของปรีดี พนมยงค์,” ใน ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง, 3-8. กรุงเทพฯ: 6 ตุลาฯ รำลึก, 2544.
สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล. “50 ปีการประหารชีวิต 17 กุมภาพันธ์ 2498.” ฟ้าเดียวกัน 3, ฉ. 2 (เมษายน-มิถุนายน 2548): 64-80.
สุเจน กรรพฤทธิ์. 2325 เปิดศักราชกรุงเทพฯ. นนทบุรี: สารคดี, 2564.
Carr, E. H. What is History?. 2nd ed. London: Penguin Books, 1961.
Cowley, Robert, ed. What If? The World’s Foremost Historians Imagine What Might Have Been. New York: G. P. Putnam’s Sons, 1999.
Cowley, Robert, ed. What Ifs? of American History: Eminent Historians Imagine What Might Have Been. New York: G. P. Putnam’s Son, 2003.
Daniel, Nolan. “Why Historians (and Everyone Else) Should Care about Counterfactuals.” Philosophical Studies: An International Journal for Philosophy in the Analytic Tradition 163, no. 2 (2013): 317-35.
De Brigard, Felipe. “Counterfactual Thinking.” In The Palgrave Encyclopedia of the Possible. edited by Vlad Petre Glăveanu, 243-250. Cham: Palgrave Macmillan, 2022.
Deluermoz, Quentin, and Pierre Singaravelou. A Past of Possibilities: A History of What Could Have Been. New Haven: Yale University Press, 2021.
Evans, Richard J. “Telling It Like It Wasn’t.” Historically Speaking 5, no. 4 (March 2004): 11-14.
Evans, Richard J. Altered Pasts: Counterfactuals in History. Waltham, MA: Brandeis University Press, 2014.
Evans, Richard J. “‘What if’ is a Waste of Time.” The Guardian. 13 March 2014. https://www.theguardian.com/books/2014/mar/13/counterfactual-history-what-if-waste-of-time.
Ferguson, Niall. Virtual History: Alternatives and Counterfactuals. London: Hachette UK, 1997.
Hawthorn, Geoffrey. Plausible Worlds: Possibility and Understanding in History and the Social Sciences. New York: Cambridge University Press, 1991.
Ide, Adam. “Clearing Up Counterfactuals: The Decades-Long Historiographical Debate.” Master’s thesis, Department of History, Assumption University, 2023.
Kaye, Simon T. “Challenging Certainty: The Utility and History of Counterfactualism.” History and Theory 49, no. 1 (February 2010): 38-57.
Lebow, Richard Ned. “What’s So Different about a Counterfactual?.” World Politics 52, no. 4 (July 2000): 550-585.
Lebow, Richard Ned. “Good History Needs Counterfactuals.” Historically Speaking 5, no. 4 (March 2004): 25-28.
Lebow, Richard Ned. Forbidden Fruit: Counterfactuals and International Relations. Princeton: Princeton University Press, 2010.
Levy, Jack S. “Counterfactuals, Causal Inference, and Historical Analysis.” Security Studies, 24, no. 3 (July 2015): 378-402.
Mahoney, James, and Rodrigo Barrenechea. “The Logic of Counterfactual Analysis in Case-study Explanation.” The British Journal of Sociology 70, no. 1 (January 2019): 306-338.
Megill, Allan. “The New Counterfactualists.” Historically Speaking 5, no. 4 (March 2004): 17-18.
Rosenfeld, Gavriel D. “Why Do We Ask ‘What If?’ Reflections on the Function of Alternate History.” History and Theory 41, no. 4 (December 2002): 90-103.
Rosenfeld, Gavriel D. The World Hitler Never Made: Alternate History and the Memory of Nazism. New York: Cambridge University Press, 2005.
Rosenfeld, Gavriel D. “The Ways We Wonder ‘What If?’: Towards a Typology of Historical Counterfactuals.” The Journal of the Philosophy of History, no. 3 (November 2016): 382-411.
Rosenfeld, Gavriel D. “Counterfactuals: A Typological Approach.” In The Routledge Companion to Historical Theory. Edited by Chiel van den Akker. London: Routledge, 2022.
Singles, Kathleen. “‘What If?’ and Beyond: Counterfactual History in Literature.” The Cambridge Quarterly 40, no. 2 (June 2011): 180-188.
Strayer, Robert, and Eric Nelson. Ways of the World. 3rd ed. Boston: Bedford/St. Martin’s, 2016.
Tetlock, Philip E., and Aaron Belkin, eds. Counterfactual Thought Experiments in World Politics: Logical, Methodological, and Psychological Perspectives. Princeton: Princeton University Press, 1996.
Tetlock, Philip E., Richard Ned Lebow, and Geoffrey Parker, eds. Unmaking the West: “What-If?” Scenarios that Rewrite World History. Ann Arbor: University of Michigan Press, 2006.
