การศึกษากระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยใช้เทคนิคการคิดออกเสียง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายโดยใช้เทคนิคการคิดออกเสียง กลุ่มที่ศึกษา คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ - คณิตศาสตร์ จำนวน 13 คน จากโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดกรุงเทพมหานครโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ทำการเก็บข้อมูลโดยการสำรวจด้วยเทคนิคการคิดออกเสียง ซึ่งเครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นตามแนวทาง Cornell Critical Thinking Test Level X ของ เอนนิสและมิลแมน มีลักษณะเป็นสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า มีนักเรียนเพียง 1 คน (ร้อยละ 7.69) มีระดับการคิดอย่างมีวิจารณญาณในระดับสูง นักเรียนมีกระบวนคิดอย่างมีวิจารณญาณที่สามารถสะท้อนองค์ประกอบทุกองค์ประกอบ โดยสามารถพิจารณาหลักฐานที่กำหนดให้จากความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ได้จากการสังเกต ข้อเท็จจริง ข้อสรุปจากสถานการณ์ และข้อความที่เป็นข้อตกลงเบื้องต้นที่มีความสอดคล้องกับสถานการณ์ตัวอย่าง และนักเรียน 12 คน (ร้อยละ 92.31) มีระดับการคิดอย่างมีวิจารณญาณระดับปานกลาง นักเรียนที่มีกระบวนการคิดวิจารณญาณในระดับปานกลางนี้ส่วนใหญ่สามารถสะท้อนองค์ประกอบในด้านการพิจารณาความน่าเชื่อถือและการสังเกตได้ แต่ยังไม่สามารถสะท้อนองค์ประกอบอื่นได้เท่าที่ควร เนื่องจากนักเรียนมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน และไม่มีการพิจารณาข้อมูลหรือหลักฐาน อาศัยเพียงการสรุปผลจากการเดาเท่านั้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง ให้ใช้มาตรฐานการศึกษา ระดับปฐมวัย ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานศูนย์การศึกษาพิเศษ. สืบค้นวันที่ 14 มกราคม 2564 จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/E/235/T_0004.PDF
กรกนก เลิศเดชาภัทร. (2565). การประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(1), 56-65.
กาญจนา สิริสิทธิมหาชน. (2561). การสอนให้คิดอย่างมีวิจารณญาณในกระบวนการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สู่การประเมินเพื่อพัฒนา. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 38(3), 106-119.
ณัฐพร ฐิติมโนวงศ์. (2562). การจัดการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรมห้องเรียนกลับด้านเพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เรื่อง ดิน หิน แร่ และธรณีกาลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัยบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 14(1), 91-99.
ณัทกวี ศิริรัตน์. (2552). ผลการจัดการเรียนการสอนแบบทีมในรายวิชาการพยาบาลบุคคลที่มี ปัญหาสุขภาพ 1 ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคิดอย่างมีวิจารณญาณของ นักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 3(2), 32-40.
ดำรงศักดิ์ สุดเสน่ห์. (2561). กระบวนการสร้างเสริมศักยภาพการคิดอย่างมีวิจารณญาณของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ตามธรรมชาติวิชาวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ.
ทิศนา แขมมณี, และคณะ. (2544). วิทยาการด้านการคิด. กรุงเทพฯ: เดอะมาสเตอร์กรุ๊ป แมเนจเม้นท์.
ธนพร แย้มสุดา, และคณะ. (2553). วิเคราะห์การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนในสถานศึกษากองทัพเรือ. วารสารพยาบาลทหารบก, 11(2), 1-97.
ปณิธาน มั่นคง. (2561). การคิดอย่างมีวิจารณญาณในวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่ได้รับการเรียนโดยใช้แผนผังเชิงโต้แย้ง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(4), 129-143.
พัชราพร จามรี. (2564). ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 5(1), 28-43.
เพ็ญพิศุทธิ์ เนคมานุรักษ์. (2537). การพัฒนารูปแบบพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับนักศึกษาครู. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย: กรุงเทพฯ.
มนัสสิริ อินทร์สวาท. (2560). การเปรียบเทียบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยแบบสามระดับสำหรับมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนทางคณิตศาสตร์ที่ใช้ระดับความมั่นใจที่แตกต่างกัน. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 12(3), 409-424.
ยุพาพรรณ จันทร์ศรี. (2561). การเปรียบเทียบความสามารถด้านการอ่านภาษาไทยเพื่อความเข้าใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิคการอ่านแบบ Think aloud กับการอ่านแบบปกติ. การวัดผลการศึกษามหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 19(1), 116-124.
วัชรพล จันทรวงศ์. (2562). ความสามารถและกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณในเนื้อหาฟิสิกส์ เรื่องการเคลื่อนที่แนวตรง ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 14(3), 15-30.
วิเชียร ภคพามงคลชัย. (2561). การพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้การวิจัยเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 10(2), 241-254.
สุภางค์ จันทวานิช. (2547). การวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิชาต พยัคฆิน. (2557). การพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณด้วยรูปแบบ2(PCA) ในหน่วยการเรียนรู้สหวิทยาการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 9(27), 77-90.
Dewey, J. (1993). How to Think. Boston D.C.: health Company.
Ennis, R. H. (1985). A Concept of Critical thinking: A Propose for Research in Teaching and Education: Rand Manually and company. America.
Ennis, R. H., & Millman, J. (1985). Manual: Cornell Critical Thinking Test Pacific Grove: CA: Midwest.
Good, C. V. (1973). Dictionary of Education. New York: Mc Graw - Hil Book Company.
Halpern, D. F. (2003). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking (4th ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Oh, S., & Wildemuth, B. M. (2009). Think-aloud Protocols. In B.M.Wildemuth (Ed.), Applications of Social Research Methods to Questions in Information and Library Science (pp.178-188). Westport, CT: Libraries Unlimited.
Saleh, S. E. (2019). Critical Thinking as a 21-Century Skill: Conceptions, Implementation and Challenges in the EFL Classroom. European Journal of Foreign Language Teaching, 4(1), 1-16.
Wason, G., & Glaser. (1964). Watson - Glaser Critical Thinking Apprciso Manual. New York: Harcourt Brace and Word.
