แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีเป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่างคือครูจำนวน 260 คน ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น และผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ประเภท คือ 1) แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .963 และ
2) แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติพื้นฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับ มาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการมีวิสัยทัศน์และภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านวัฒนธรรมองค์กรในการสร้างนวัตกรรม
2. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่
ด้านการมีวิสัยทัศน์และภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา ด้านการพัฒนาวิชาชีพและทักษะดิจิทัลของบุคลากร ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี ด้านการสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอน และด้านวัฒนธรรมองค์กรในการสร้างนวัตกรรม
ข้อค้นพบเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาที่ได้จากงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดแผน กลยุทธ์ หรือนโยบายสำหรับพัฒนาศักยภาพผู้บริหารสถานศึกษาในบริบทการจัดการศึกษาเชิงดิจิทัลได้อย่างเหมาะสม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกพรรณ พรหมพยุหะ, สิทธิพร นิยมศรีสมศักดิ์ และสนธยา ธรรมโกศล. (2567). การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 15(1), 125–138.
กฤษณา คิดดี และอรรณพ จีนะวัฒน์. (2567). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในยุค Next Normal Education. วารสารบริหารการศึกษามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 20(1), 56–71.
เกิดศักดิ์ ศิริมาตยาพันธุ์ และรุจิราพรรณ คงช่วย. (2565). ภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 13 จังหวัดตรัง. วารสารครุพิบูล, 9(1), 125–135.
จิรวรรณ เล่งพานิชย์ และรัตนา ดวงแก้ว. (2565). วัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมทางการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ศึกษา, 14(2), 85–97.
ซูบีนา กียะ และสุนทรี วรรณไพเราะ. (2568). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการใช้เทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 1. วารสารครุศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 53(1), 1-12.
ณัฐฐินันท์ ฝอยฝน. (2565). วัฒนธรรมองค์การในการสร้างนวัตกรรมของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
ธนพล บุญเรือง และธีระวัฒน์ จันทึก. (2566). องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 11(42), 76–90.
ธนภัทร จันทร์เจริญ. (2567). โมเดลสมการโครงสร้างของภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพองค์กรในยุค AI. วารสารวิทยาการจัดการสมัยใหม่, 15(1), 78–93.
ธนวัฒน์ ศรีศิริวัฒน์ และนันทรัตน์ เจริญกุล. (2566). การพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(1), 69–88.
นงลักษณ์ เรือนทอง และสมบูรณ์ นันทพงศ์. (2567). ภาวะผู้นำดิจิทัลกับการบริหารการเปลี่ยนแปลงในสถานศึกษายุคชีวิตวิถีใหม่. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร, 22(1), 123–138.
นงลักษณ์ วิรัชชัย และสุวิมล มธุรส. (2563). การสังเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีเพื่อการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, 60(2), 112–135.
นภดล พูลสวัสดิ์ และวิโรจน์ สารรัตนะ. (2565). องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 45(1), 109–124.
นิตยา มั่นชํานาญ และสุดาพร ลักษณียนาวิน. (2567). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 26(2), 156–171.
ปฏิมาวดี สีหาบุญจันทร์ และคณะ. (2566). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 10(3), 1–14.
ปนัดดา สินธุ. (2566). วัฒนธรรมองค์การในการสร้างนวัตกรรมของสถานศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, นครราชสีมา.
ปัณณทัต จำปากุล. (2565). ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ: วิถีแห่งการพัฒนาครูยุคดิจิทัล. วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น, 2(2), 58–73.
ปิยวรรณ วงษ์เรียนรอต, สุกัญญา แช่มช้อย และฉลอง ชาตรูประชีวิน. (2567). ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 26(1), 75–90.
ปิยะ ประสงค์จันทร์ และวรรณดี สุทธินรากร. (2564). การพัฒนาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(3), 216–230.
พรพรรณ ทำชอบ, สถิรพร เชาวน์ชัย และชนัดดา ภูหงษ์ทอง. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมนวัตกรรมกับการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม, 8(1), 623–636.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 136(57 ก), 49–53.
พัชรินทร์ เปียสกุล และจิรวรรณ เล่งพานิชย์. (2567). โมเดลสมรรถนะภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 18(1), 45–59.
พิมพ์พร มงคลเคหา และมนตรี วิชัยวงษ์. (2566). กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 12(2), 112–130.
ลลิตา สมใจ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา (การศึกษาค้นคว้าอิสระ). มหาวิทยาลัยพะเยา.
วิชญาดา กาญจนสุวรรณ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการศึกษา 4.0. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 17(78), 114–127.
วิชิต นามสอน และสุกัญญา แช่มช้อย. (2567). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 26(2), 112–128.
วิมลรัตน์ บุญชู และสฎายุ ธีระวณิชตระกูล. (2566). การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยี. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา, 14(2), 165–180.
วุฒิชัย เนียมเทศ และภัทราภรณ์ บุญชู. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลกับประสิทธิผลของโรงเรียน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(9), 258–269.
ศรินญา ทองโคตร และวิเชียร รู้ยืนยง. (2567). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(3), 1–10.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. พะเยา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อารยา ปิยะกุล และเกียรติศักดิ์ แสงอรุณ. (2566). องค์ประกอบของภาวะผู้นำเทคโนโลยีดิจิทัล. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(2), 87–102.
Asghar, M. A., Khan, A., Ali, I., Manji, S. N. & Hanif, M. (2024). The role of educational technology leadership in driving innovation and institutional change. International Journal of Contemporary Issues in Social Sciences, 3(3), 1404–1407.
Cortez, E. (2024). Confirmatory factor analysis of technological leadership components for organizational leaders in the digital age. Journal of Leadership Studies, 18(1), 112–129.
Cronbach, L. J. (1974). Essentials of psychological testing (3rd ed.). New York, NY: Harper & Row.
International Society for Technology in Education. (2018). ISTE standards for education leaders. Retrieved from https://www.iste.org/standards/iste-standards-for-education-leaders
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. doi:10.1177/001316447003000308
Laufer, M., et al. (2024). Leading with trust: How university leaders foster innovation with educational technology through organizational trust. Innovative Higher Education. Advance online publication. doi:10.1007/s10755-024-09733-5
Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Attitude theory and measurement (pp. 90–95). New York, NY: Wiley.
Raman, A., Campbell, C. & Dhamija, P. (2023). Digital transformation and technology leadership: A framework for sustainable innovation in the post-pandemic era. Journal of Business Research, 154, 113341.
Tondeur, J., Scherer, R., Siddiq, F., & Baran, E. (2021). A comprehensive model of teacher professional development for technology integration. Educational Technology Research and Development, 69(1), 37–60.
UNESCO. (2018). ICT competency framework for teachers. (Version 3). Paris, France: UNESCO.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris, France: UNESCO.
UNESCO. (2023). Transforming education summit: Report on the 2022 transforming education summit. Paris, France: UNESCO.
Zhang, R. (2023). A structural model of technological leadership competencies for educational administrators in the digital transformation era. International Journal of Educational Leadership, 45(2), 219–237.
