SILA Model: การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการพัฒนาจริยธรรม ของคนในสังคมดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการพัฒนาจริยธรรมของคนในสังคมดิจิทัล โดยศึกษาคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา และเอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับหลักพุทธธรรมและจริยธรรมร่วมสมัย ในประเด็นแนวคิดการบูรณาการ หลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคน จริยธรรมเพื่อการพัฒนาคนในสังคมดิจิทัล และแนวทางการสังเคราะห์หลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาจริยธรรม ผลการศึกษาพบว่า ประการแรก แนวคิดการบูรณาการเป็นกระบวนการเชื่อมโยงความรู้จากหลายศาสตร์เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ที่มีคุณค่าเชิงปฏิบัติ โดยมีหลักการสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ หลักความเชื่อมโยง หลักความสมดุล และหลักการสร้างคุณค่าเพิ่ม ประการที่สอง หลักพุทธธรรมสำคัญที่สามารถนำมาใช้พัฒนาคนในสังคมดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย หลักไตรสิกขา หลักพรหมวิหาร 4 หลักสังคหวัตถุ 4 และหลักอริยสัจ 4 ซึ่งแต่ละหมวดมีบทบาทเฉพาะในการพัฒนาจริยธรรมตั้งแต่ระดับบุคคลถึงระดับสังคม ประการที่สาม จริยธรรมเพื่อการพัฒนาคนในสังคมดิจิทัลจำเป็นต้องครอบคลุมทั้ง 4 มิติ ได้แก่ ความซื่อสัตย์สุจริต การเคารพสิทธิผู้อื่น ความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ประการที่สี่ การสังเคราะห์หลักพุทธธรรมกับจริยธรรมร่วมสมัยนำไปสู่การพัฒนา SILA Model ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการ 4 มิติ ได้แก่ S การรู้ตนเองผ่านหลักไตรสิกขา I ความสมานฉันท์ระหว่างบุคคลผ่านหลักสังคหวัตถุ 4 L การเจริญเมตตาผ่านหลักพรหมวิหาร 4 และ A ปัญญาที่ยืดหยุ่นผ่านหลักอริยสัจ 4 องค์ความรู้ดังกล่าวได้มาจากการสังเคราะห์หลักธรรมทั้ง 4 หมวดเข้ากับสภาพปัญหาจริยธรรมในสังคมดิจิทัล 4 ด้าน จนได้กรอบแนวคิดที่เป็นวงจรพัฒนาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ระดับบุคคลสู่ระดับสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
นิพนธ์ ศศิธร. (2562). จริยธรรมกับการพัฒนาสังคม: มุมมองจากพุทธปรัชญา. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 10(1), 112–130.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 34). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส. (2556). พุทธสันติวิธี: การบูรณาการหลักธรรมเพื่อการสร้างสันติสุข. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วรเศรษฐ์ บัวดอก. (2564). หลักพุทธธรรมเพื่อการเสริมสร้างความสามัคคีในการทำงาน. วารสารพุทธจิตวิทยา, 6(1), 1–8.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2558). หลักพุทธธรรมกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในองค์กร. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). การศึกษา: มองเมื่อ 30 ปีก่อน. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
สุภาพร มากแจ้ง. (2560). การพัฒนาจริยธรรมในสังคมไทย: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 43(2), 58–79.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
อัญชิษฐา หาญกิจรุ่ง. (2559). พุทธจิตวิทยาเพื่อการพัฒนาตนเอง. วารสารพุทธจิตวิทยา, 1(2), 30–38.
Aristotle. (2009). The Nicomachean ethics (D. Ross, Trans.). Oxford, England: Oxford University Press.
Dalai Lama XIV. (1999). Ethics for the new millennium. New York, NY: Riverhead Books.
Gethin, R. (1998). The foundations of Buddhism. Oxford, England: Oxford University Press.
Harvey, P. (2000). An introduction to Buddhist ethics: Foundations, values and issues. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Kabat-Zinn, J. (2005). Coming to our senses: Healing ourselves and the world through mindfulness. New York, NY: Hyperion.
Keown, D. (2005). Buddhist ethics: A very short introduction. Oxford, England: Oxford University Press.
King, S. B. (2009). Socially engaged Buddhism. Honolulu, HI: University of Hawai'i Press.
Payutto, P. A. (1995). Buddhadhamma: Natural laws and values for life. Albany, NY: State University of New York Press.
Rahula, W. (1974). What the Buddha taught. (2nd ed.). New York, NY: Grove Press.
Sivaraksa, S. (2005). Socially engaged Buddhism. Delhi, India: B.R. Publishing.
