อิทธิพลของสมรรถนะและทักษะของผู้ทำบัญชียุคดิจิทัลต่อคุณภาพรายงานทางการเงินตามมุมมองของผู้ทำบัญชี โดยมีประสิทธิภาพการปฏิบัติงานเป็นตัวแปรคั่นกลาง

Pitan Sanpakdee; Busaya Takeangphon; Pathompong Kookkaew

doi:10.14456/mbr.2026.7

Authors

Pitan Sanpakdee Faculty of Business Administration and Information Technology, Rajamangala University of Technology Suvarnabhumi
Busaya Takeangphon Faculty of Business Administration and Information Technology, Rajamangala University of Technology Suvarnabhumi
Pathompong Kookkaew Faculty of Business Administration and Information Technology, Rajamangala University of Technology Suvarnabhumi

DOI:

https://doi.org/10.14456/mbr.2026.7

Keywords:

Accountant Competency, Accountant Skills, Financial Reporting, QualityWork Performance

Abstract

This study aimed to 1) examine the levels of accountants’ competencies and skills, work performance, and financial reporting quality, and 2) analyze the influence of accountants’ competencies and skills on financial reporting quality, with work performance serving as a mediating variable. A mixed-methods research design was employed. In the quantitative phase, the sample consisted of 342 accountants registered with the Department of Business Development, Thailand. Stratified and simple random sampling techniques were applied. Data were collected using a questionnaire and analyzed using descriptive statistics and structural equation modeling (SEM). The results indicated that accountants’ competencies and skills were perceived at the highest level, while work performance and financial reporting quality were at a high level. The SEM results revealed that accountants’ competencies and skills had positive direct effects on work performance, and work performance had a positive direct effect on financial reporting quality. In addition, accountants’ competencies and skills exerted indirect effects on financial reporting quality through work performance. For the qualitative phase, focus group discussions were conducted with 10 accountants selected through purposive sampling. The qualitative findings supported the quantitative results and further explained the mechanisms through which accountants’ competencies and skills contribute to improving work performance and enhancing financial reporting quality in the digital era.

References

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2568). จำนวนนักบัญชีที่ยังปฏิบัติงานอยู่. https://opendata.dbd.go.th/dataset/dataset_32_01

กัลยา วานิชย์บัญชา. (2559). สถิติสำหรับงานวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 16). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิตรเลขา ทาสี. (2567). สมรรถนะทางการบัญชีสมัยใหม่ที่มีต่อความสำเร็จในการปฏิบัติงานของผู้ทำบัญชีในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารรัชภาคย์, 15(42), 343–353.

ชญานันทน์ รุ่งแสง และ พรทิวา แสงเขียว. (2567). ประสิทธิภาพการควบคุมภายในและประสิทธิภาพการปฏิบัติงานการเงิน และบัญชี ที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานการเงินในทัศนะของนักบัญชีในสำนักงานบัญชีพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 590–605.

ธาริณี อังค์ยศ, สมทรง คันธนที, และ พรพิมล ตันประวัติ (2567). สมรรถนะทางวิชาชีพบัญชี การบริหารความเสี่ยงที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในจังหวัดนครราชสีมา ประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 2(2), 66–81.

เบญจพร โมกขะเวส และ วิรัตน์ กฤษฎาภิวัฒน์. (2566). ทักษะทางวิชาชีพบัญชีและบทบาทหน้าที่ของนักบัญชีที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของนักบัญชีในเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(4), 109–120.

ผกามาศ บุตรสาลี. (2565). ผลกระทบของจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีและประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของนักบัญชีในสำนักงานบัญชีในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 12(3), 170–184.

พุทธิดา สุริยะ, ประเวศ เพ็ญวุฒิกุล, และ ถิรวุฒิ ยังสุข. (2568). ผลกระทบของสมรรถนะทางวิชาชีพบัญชี และการควบคุมภายในที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของผู้ทำบัญชีในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 5(1), 227–237.

ยุทธพงษ์ ขาวสำอางค์ และ พรรณทิพย์ อย่างกลั่น. (2566). สมรรถนะและทักษะของนักบัญชีในยุคดิจิทัล ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานในสำนักงานการเงินของกองทัพบก. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(4), 170-179.

วารุณี ฤทธิขจร และ กุสุมา ดำพิทักษ์. (2566). สมรรถนะทางวิชาชีพบัญชีและแรงจูงใจในการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพ ของผู้ปฏิบัติงานด้านการเงินและบัญชี. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 5(1), 45–58.

ศิวะพร ภู่พันธ. (2563). รูปแบบการวิจัยแบบผสมวิธี. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 26(1). 16-32.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2566). มาตรฐานการศึกษาวิชาชีพบัญชี และแนวทางการพัฒนาผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี. https://acpro-std.tfac.or.th

สุปภาดา ภูรีพงศ์. (2565). ความสัมพันธ์ของการปฏิบัติงานบัญชีกับคุณภาพรายงานการเงินของนักบัญชียุค Digital Disruption ธุรกิจโรงแรมจังหวัดพิษณุโลก. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2), 126- 137.

สุพรรษา สุวรรณศรี และ พรทิวา แสงเขียว. (2567). ทักษะของนักบัญชีในยุคดิจิทัลและกระบวนการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อศักยภาพในการปฏิบัติงานและคุณภาพการรายงานทางการเงินของผู้ทำบัญชี ของสำนักงานบัญชีในเขตภาคเหนือตอนบน. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 4(4), 1526–1540.

อนงค์วรรณ อุประดิษฐ์ และ จิรนันท์ บุพพัณหสมัย. (2566). ทักษะทางวิชาชีพของนักบัญชีที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของสถานประกอบการในจังหวัดลำปาง. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 33(1), 66–79.

Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.

Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage.

Ditkaew, K. (2023). The effect among innovative accountant competency, business management efficiency, financial reporting quality, and firm growth. International Journal of Business Innovation and Research, 30(4), 580-607.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Hussin, N. A. K. M., Bukhari, N. A. N. M., Hashim, N. H. A. N., Bahari, S. N. A. S., & Ali, M. M. (2024). The impact of artificial intelligence on the accounting profession: A concept paper. Business Management and Strategy, 15(1), 34-50.

Imjai, N., Aujirapongpan, S., & Mahadi, N. (2023). The interplay of digital and management accounting competency to competitive performance in the open innovation era: A case of Thai micropreneurs. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 9(4), 100167.

Jesus, J., Kilag, O. K., Gamboa, J. C., Solatorio, R., & Matis, P. J. (2024). Exploring the Role of Digital Transformation in Modern Accounting and Business Practices: A Systematic Review. International Multidisciplinary Journal of Research for Innovation, Sustainability, and Excellence (IMJRISE), 1(6), 896-902.

Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.

Kroon, N., & Alves, M. D. C. (2023). Fifteen years of accounting professionals’ competencies supply and demand: Evidencing actors, competency assessment strategies, and ‘top three’ competencies. Administrative Sciences, 13(3), 70.

Lohr, S.L. (2021). Sampling: Design and Analysis (3rd ed.). Chapman and Hall/CRC.

Nastasi, B. K., & Schensul, S. L. (2005). Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of School Psychology, 43(3), 177-195.

Palinkas, LA, Horwitz, S.M., Green, C.A., Wisdom, J.P., Duan, N, & Hoagwood, K. (2015). Purposeful Sampling for Qualitative Data Collection and Analysis in Mixed Method Implementation Research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42. 533-544.

Pargmann, J., Riebenbauer, E., Flick-Holtsch, D., & Berding, F. (2023). Digitalisation in accounting: A systematic literature review of activities and implications for competences. Empirical Research in Vocational Education and Training, 15(1), 1-31.

Odonkor, B., Kaggwa, S., Uwaoma, P. U., Hassan, A. O., & Farayola, O. A. (2024). The impact of AI on accounting practices: A review: Exploring how artificial intelligence is transforming traditional accounting methods and financial reporting. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(1), 172–188.

Wu, C., & Thompson, M. E. (2020). Sampling theory and practice. Springer.