อุปลักษณ์ความรักของตัวละครเพศหญิงในพระราชนิพนธ์แปล ในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
คำสำคัญ:
อุปลักษณ์ความรัก, อุปลักษณ์, ตัวละครเพศหญิง, พระราชนิพนธ์แปล, สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถ้อยคำอุปลักษณ์เกี่ยวกับความรักของตัวละครเพศหญิงในพระราชนิพนธ์แปลในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จำนวน 4 เรื่อง ผลการวิจัยพบรูปคำอุปลักษณ์ความรักทั้งสิ้น 71 รูปคำ จากเรื่องนารีนครา จำนวน 35 รูปคำ เรื่องเพียงวันพบวันนี้ที่สำคัญ จำนวน 15 รูปคำ เรื่องมรกต จำนวน 13 รูปคำ และเรื่องไป๋อิ๋นน่า หมู่บ้านลับลี้ริมฝั่งน้ำ จำนวน 8 รูปคำ สามารถจัดกลุ่มรูปคำอุปลักษณ์ความรักได้จำนวน 14 กลุ่ม ได้แก่ ความรัก คือ ธรรมชาติ ความรัก คือ กิจกรรม ความรัก คือ สิ่งของและวัตถุ ความรัก คือ การปฏิบัติที่ดี ความรัก คือ สิ่งเหนือธรรมชาติ ความรัก คือ อารมณ์และความรู้สึก ความรัก คือ อื่น ๆ ความรัก คือ อำนาจ ความรัก คือ กาลเวลา ความรัก คือ สิ่งแท้จริง ความรัก คือ สิ่งมีค่า ความรัก คือ บุคคล ความรัก คือ รสชาติ และความรัก คือ การเดินทาง อุปลักษณ์ทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นมุมมองเกี่ยวกับความรักของตัวละครเพศหญิงในแง่มุมที่หลากหลายและแตกต่างกันตามสภาพสังคม วัฒนธรรมและยุคสมัยของจีนที่เปลี่ยนแปลงไป โดยมีลักษณะอุปลักษณ์ความรักทั้งที่เป็นสากล และอุปลักษณ์ความรักแบบเฉพาะที่พบในสภาพสังคมและวัฒนธรรมของจีนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรกต กลิ่นเดช และ ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2562). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับความรักในบทเพลงที่ประพันธ์โดยแก้ว อัจฉริยะกุล. วารสารมังรายสาร,7(2),33-44.
กองงานในพระองค์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. (2566). สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีน. http://sirindhorn.net/hrh_new/e2_2.php
ชวาลิน เพ่งบุญ, นพวรรณ เมืองแก้ว, อธิปัตย์ นิตย์นรา และ พิชัย แก้วบุตร. (2563). สตรีนิยมผ่านตัวละครเพศหญิง: กรณีศึกษา “ไป๋อิ๋นน่า หมู่บ้านลับลี้ริมฝั่งน้ำ”พระราชนิพนธ์แปลในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา, 8(1), 180-204.
นพวรรณ เมืองแก้ว และ อธิปัตย์ นิตย์นรา. (2564). อุปลักษณ์ความรักในบทเพลงของธงไชย แมคอินไตย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา, 9(1), 108-124.
นพวรรณ เมืองแก้ว, พิชัย แก้วบุตร และ ชวาลิน เพ่งบุญ. (2565). “ความเป็นชายแบบเก่าและแบบใหม่ของตัวละครเพศชายในพระราชนิพนธ์แปลในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง “ไป๋อิ๋นน่า หมู่บ้านลับลี้ริมฝั่งน้ำ”. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา,10(2), 180-204.
ประพจน์ อัศววิรุฬหการ, ฟู่ เจิงโหย่ว, และ สุรีย์ ชุณหเรืองเดช. (2558). ปาฐกถาเสาหลักของแผ่นดิน ชุด 60 พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีกับภาษาและวรรณกรรมตะวันออก. http://www.youtube.com/watch?v=fhKkM2_I_6o
ปิยภรณ์ อบแพทย์. (2552). อุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2559). พระราชนิพนธ์แปลวรรณกรรมจีนร่วมสมัยในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์,8(2), 1-33.
ศิริลักษณ์ บัตรประโคน. (2559). ลักษณะร่วมและความงดงามของความเป็นหญิง ในพระราชนิพนธ์แปล สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. วารสารบัณฑิตศึกษามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(1), 1-36.
สินีนาฏ วัฒนสุข. (2549). อุปลักษณ์แสดงอารมณ์รักในเพลงไทยสากลสำหรับวัยรุ่นไทย. https://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14457/TU.the.2006.186
อันธิกา ดิษฐกิจ และ ทัศนาลัย บูรพาชีพ. (2555). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในบทเพลงความรักที่ประพันธ์โดยนิติพงษ์ ห่อนาค. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford University Press.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphor we live by. The University of Chicago Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ฝ่ายผลิตสื่อสิ่งพิมพ์และตำราวิชาการ กองส่งเสริมวิชาการและงานวิจัย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สบศ.
