บทพระนิพนธ์คำร้อง “ระบำดาวดึงส์”
คำสำคัญ:
ระบำดาวดึงส์, ละครดึกดำบรรพ์, ระบำมาตรฐานบทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอการศึกษาบทพระนิพนธ์คำร้อง "ระบำดาวดึงส์" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของละครดึกดำบรรพ์ เรื่องสังข์ทอง ตอนตีคลี พระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ บทความนี้ได้รวบรวมและวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้องกับบทพระนิพนธ์คำร้อง “ระบำดาวดึงส์” โดยจัดพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2467 จนถึงปัจจุบัน รวมเป็นเวลากว่า 100 ปี พบว่า มีการเปลี่ยนแปลงบทพระนิพนธ์คำร้อง “ระบำดาวดึงส์” บางส่วน จึงได้นำเสนอโดยมุ่งตรวจทานและสังเคราะห์บทพระนิพนธ์คำร้อง “ระบำดาวดึงส์” จากเอกสารหลักฐานที่มีความน่าเชื่อถือและเป็นลายลักษณ์อักษรที่สืบค้นได้ เพื่อให้ผู้อ่านได้พิจารณาบทพระนิพนธ์คำร้อง “ระบำดาวดึงส์” อย่างถูกต้องและสมบูรณ์ รวมทั้งได้นำเสนอข้อคิดเห็นที่เกี่ยวข้องต่อคำร้องในบทพระนิพนธ์โดยเปรียบเทียบและอธิบายประกอบไว้โดยละเอียด
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2506). ชุมนุมบทละครและบทคอนเสิต พระนิพนธ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์. ห้างหุ้นส่วนจำกัดศิวพร.
_______. (2514). ชุมนุมบทละครและบทขับร้อง พระนิพนธ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์. ห้างหุ้นส่วนจำกัดศิวพร.
ดวงจิตร จิตรพงศ์, ม.จ. (2505). บทร้องรำ พระนิพนธ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์. โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.).
นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยา. (2467). ประชุมบทละคอนดึกดำบรรพ์ ฉบับหลวง. โรงพิมพ์ไท.
_______. (2471). บทละครดึกดำบรรพ์ เรื่องสังข์ทอง. โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
_______. (2486). ประชุมบทละคอนดึกดำบรรพ์ ฉบับบริบูรณ์. โรงพิมพ์พระจันทร์.
_______. (2502). ประชุมบทละคอนดึกดำบรรพ์ ฉบับบริบูรณ์. โรงพิมพ์พระจันทร์.
_______. (2509). ประชุมบทละครดึกดำบรรพ์. โรงพิมพ์อักษรสาสน์.
_______. (2513). บทละครดึกดำบรรพ์ เรื่องสังข์ทอง. ห้างหุ้นส่วนจำกัดศิวพร.
_______. (2528). ประชุมบทละครดึกดำบรรพ์ ฉบับบริบูรณ์. โรงพิมพ์สยามรัฐ.
พญาลิไทย. (2457). ไตรภูมิพระร่วง. [ม.ป.พ.].
ราชบัณฑิตยสถาน. (2493). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2493. บริษัท คณะช่าง จำกัด.
_______. (2525). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. อักษรเจริญทัศน์.
_______. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
_______. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. ราชบัณฑิตยสถาน.
ฤกษ์ชัย บัญชา (2516). ชุดการแสดงนาฏศิลปไทยบางชุด พร้อมคำอธิบาย บทร้อง และเพลงประกอบ. โรงพิมพ์มนตรี.
ฤทธิรงค์ จิวากานนท์. (2550). เรื่องเก่าเล่าใหม่ 3: การกำกับศิลป์สำหรับละครร่วมสมัย: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม.
สุจิตรา จรจิตร. (2522). วิเคราะห์บทละครดึกดำบรรพ์ พระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์. [ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์] มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ฝ่ายผลิตสื่อสิ่งพิมพ์และตำราวิชาการ กองส่งเสริมวิชาการและงานวิจัย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สบศ.