บทบาทของรัฐในการดำเนินกิจการเพื่อสังคมที่ส่งผลต่อการพัฒนาอย่างยิ่งยืน

บทคัดย่อ

ดุษฎีนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาอยู่ 3 ประการ คือ ประการที่หนึ่ง เพื่อศึกษาบทบาทของรัฐในการส่งเสริมกิจการเพื่อสังคมสำหรับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ประการที่สอง เพื่อศึกษาปัจจัยแวดล้อมและเงื่อนไขต่าง ๆ รวมถึงปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับบทบาทของรัฐในการดำเนินกิจการเพื่อสังคมสำหรับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ประการที่สาม เพื่อเสนอแนะแนวทางส่งเสริมบทบาทของรัฐในการดำเนินกิจการเพื่อสังคมสำหรับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ในการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยการวิจัยเอกสาร (documentary research) และเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) จากกลุ่มผู้ที่เกี่ยวข้องกับกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทย และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญหรือผู้แทนจากภาครัฐและสำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ ผลการวิจัยพบว่า ความสำเร็จของกิจการเพื่อสังคมสามารถอธิบายได้จาก “การสร้างมูลค่าทางสังคม” ซึ่งเป็นผลลัพธ์ของกิจการเพื่อสังคม และไม่ต่างจากการสร้างมูลค่าทางธุรกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับกิจการเพื่อสังคมในตลาดทุน เพราะความหมายของมูลค่าทางสังคมนั้น ต้องเป็นมูลค่าแบบผสมผสาน (blended value) กล่าวคือ การดำเนินการของกิจการเพื่อสังคมจะต้องสามารถสร้างให้เกิดมูลค่าทั้งทางสังคมและเศรษฐกิจขึ้นมาพร้อมกัน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการดึงดูดการลงทุนเพื่อสังคม (impact investment) และยังเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยภาครัฐจะอยู่ในฐานะผู้ให้การสนับสนุนส่งเสริมการดำเนินกิจการเพื่อสังคมให้เป็นไปได้ด้วยความเรียบร้อยและเกิดประสิทธิผล