มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนกับสุราพื้นบ้านกรณีศึกษา: เหล้าอุ ในจังหวัดนครพนม
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ปัญหา อุปสรรคและผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการอนุญาตผลิตสุราและควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงศึกษาการแก้ไขกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนผู้ผลิตสุราพื้นบ้าน โดยใช้กรณีศึกษาเหล้าอุ ในจังหวัดนครพนม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เอกสาร จากการศึกษาพบว่า รัฐมีนโยบายที่จะสนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้ เนื่องจากเศรษฐกิจชุมชนถือเป็นฐานรากของการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับประเทศ แต่กฎหมายเกี่ยวกับการอนุญาตผลิตสุราและควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน มีบทบัญญัติบางประการเป็นอุปสรรคต่อการสนับสนุนส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนผู้ผลิตสุราพื้นบ้าน ได้แก่ การจำกัดกำลังการผลิต ที่ทำให้เศรษฐกิจชุมชนผู้ผลิตสุราพื้นบ้านไม่อาจขยายกิจการและขยายช่องทางสู่ตลาดที่กว้างขึ้นได้ และมาตรการการควบคุมที่ใช้มาตรการเดียวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภท ซึ่งบางมาตรการไม่เหมาะสมที่จะนำมาบังคับใช้กับสุราพื้นบ้านที่มีลักษณะพิเศษ คือ มาจากภูมิปัญญาท้องถิ่น และเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต ประเพณีวัฒนธรรมและความเชื่อ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
เครือข่ายเหล้าพื้นบ้าน จังหวัดขอนแก่น. (2546). โครงการการศึกษาเรื่องภูมิปัญญาเหล้าพื้นบ้าน เพื่อฟื้นฟูและพัฒนารูปแบบให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตวัฒนธรรม เศรษฐกิจสังคมของชุมชน. รายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นฉบับสมบูรณ์ สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
พระไพศาล วิสาโล. (2537). ประวัติศาสตร์การบริโภคสุราในประเทศไทย.. กรุงเทพฯ : บริษัท ดีไซน์ จำกัด.
ณัฐกิตติ์ ธรรมเจริญ. (2544). เหล้าพื้นบ้าน. กรุงเทพ: บริษัท ก.พล(1996) จำกัด.
ธเนศ ศรีวิชัยลำพันธ์. (2558). การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน. คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เยาวลักษณ์ ยานุช. (2559). ผู้หญิงกับสุราพื้นบ้าน ชุมชนสะเอียบ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เดือนตุลา
บุญชอบ ปิ่นทอง. (2545). การศึกษาการดำเนินงานการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง จังหวัดราชบุรี ปี พ.ศ.2544. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร
ปิยาภรณ์ จันทร์สวย. (2549). ปัจจัยที่ทำให้สุราพื้นบ้านยังคงได้รับความนิยมในญี่ปุ่น, วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศิวพร เตโช. (2542). ความสัมพันธ์ระหว่างอุกับวิถีชีวิตของชาวผู้ไทย อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สมัย บุษราคัม. (2551). การศึกษาเชิงวิเคราะห์การแก้ปัญหาการดื่มสุราของกลุ่มสังฆประชาพัฒนาชุมชน:ศึกษากรณีโครงการหมู่บ้านปลอดสุราของอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา, บัณฑิตวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (2558). พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551.
สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์. (2559). คู่มือปฏิบัติงาน การดำเนินคดีตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก
สถาบันพัฒนาการเมือง (การเมืองประชาชน) (2544). เหล้าพื้นบ้าน ภูมิปัญญาไทและสิทธิอันชอบธรรมกับการแก้ปัญหาความยากจน. กรุงเทพฯ: เดือนตุลา
ณัฏฐ์วัฒน์ อังคศิริบุญ. (2556). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมผ้า เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการกลุ่มหัตถกรรมผ้า “หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์” จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ณรงค์ศักดิ์ พิชญพิศุทธิ์. (2551). บทบาทภาครัฐและภาคสังคมใน “การฟื้นฟูท้องถิ่น”ของญี่ปุ่น กรณีแนวทาง OTOP (One Village One Product) ของโออิตะ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาญี่ปุ่นศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฏฐากร จันทร์สา. (2555). ปัญหาการนำนโยบายเปิดเสรีสุราชุมชนไปดำเนินงานในจังหวัดชลบุรี. กรุงเทพฯ: สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกริก.
พิเชษฐ์ หนูนาค. (2551). ภูมิปัญญาการผลิตสุราพื้นบ้าน และแนวทางการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพของกลุ่มผลิตสุราพื้นบ้านตำบลขนาบนาก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช.
พัทธ์ธีรา ศรีประทักษ์. (2558). มาตรการทางกฎหมายเพื่อความปลอดภัย สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อมในการประกอบธุรกิจ เพื่อการพักแรมที่ไม่ใช่โรงแรม. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
ณัฏฐณิชา เลอฟิลิแบร์ต. (2557). การรวบรวมมาตรการทางกฎหมายหรือนโยบายในการควบคุมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ประเทศสวีเดน ประเทศโปแลนด์ และประเทศไทย. รายงานการวิจัย สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
ธีรภัท ชัยพิพัฒน์.(2550). “สุราพื้นบ้าน” ภาพสะท้อนของกระบวนการเรียนรู้ การปรับตัว และความสัมพันธ์แบบใหม่ ภายใต้กระแสการเปลี่ยนแปลงจากนโยบายของรัฐ กรณีศึกษา: หมู่บ้านห้วยหม้าย อำเภอสอง จังหวัดแพร่. รายงานการวิจัย โครงการสนับสนุนทุนนักวิจัยรุ่นใหม่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
นิทัศน์ ศิริโชติรัตน์. (2555). การติดตามเฝ้าระวังอุตสาหกรรมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสื่อสิ่งพิมพ์และกิจกรรมส่งเสริมการตลาด. รายงานการวิจัย ได้รับทุนสนับสนุนจากศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.).
มนันญา ภู่แก้ว. รู้เฟื่องเรื่องแอลกอฮอล์ (ตอนที่1) สืบค้นจาก www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw-parcylewt_dl_link.php?nid=1512 เมื่อวันที่ 6 เมษายน2560
มนันญา ภู่แก้ว. รู้เฟื่องเรื่องแอลกอฮอล์ (ตอนที่2). สืบค้นจาก www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw-parcylewt_dl_link.php?nid=1513 เมื่อวันที่ 6 เมษายน 2560
ไวน์ฝรั่งเศส. สืบค้นจาก https://www.blog.eduzones.com เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2560
พิมพ์เพ็ญ พรเฉลิมพงศ์. แชมเปญ. สืบค้นจาก https://www.foodnetworksolution.com เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2560
เลไวน์เดอฟรองซ์ เตรียมจัดงานมหกรรมอาหารไทย – ไวน์ฝรั่งเศส. สืบค้นจาก https://www.positioning.com เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2560
มรดกโลกแห่งใหม่เมืองผลิตแชมเปญฝรั่งเศส. สืบค้นจาก https://www.tdailynews.com เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2560
ไวน์ฝรั่งเศส. สืบค้นจาก www.cocktail.com เมื่อวันที่ 1 ก.ค. 2560
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. 2493
พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560
พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551
ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการอนุญาตให้ทำและขายสุราแช่ชนิดสุราผลไม้ สุราแช่พื้นเมือง และสุราแช่อื่น นอกจากเบียร์ พ.ศ. 2546
อริสา วงศ์เพียร. (2547). ปัญหาของผู้ผลิตไวน์และสุราพื้นบ้านตามนโยบายการเปิดเสรีการผลิตสุรา ในประเทศไทย. ชลบุรี: ปัญหาพิเศษตามหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา