อิทธิพลของประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนต่อยุทธศาสตร์การเมืองและ ความมั่นคงของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงอิทธิพลของประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน (ASEAN Political-Security Communities: APSC) เพื่อการกำหนดและดำเนินยุทธศาสตร์การเมืองและความมั่นคงของประเทศไทยอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยเน้นการศึกษาเอกสาร (Documentary study) และสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth interview) ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 15 คน ผลการวิจัยพบว่า ประเทศไทยมีจุดแข็ง (Strengths) ที่สำคัญได้แก่ทำเลที่ตั้งของประเทศไทยมีความเหมาะสมในการเป็นศูนย์กลางของภูมิภาค ทำให้สามารถรองรับการขยายตัวทางด้านเศรษฐกิจ การเมืองและความมั่นคง และสังคมและวัฒนธรรมของอาเซียนได้เป็นอย่างดี จุดอ่อน (Weaknesses) ของประเทศไทยที่สำคัญคือความไม่พร้อมหลายด้านทั้งด้านงบประมาณ บุคลากร และองค์ความรู้ซึ่งส่งผลอย่างมากต่อการแก้ไขปัญหาในภูมิภาค นอกจากนี้ผลการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอกของประเทศไทยพบว่าโอกาส (Opportunities) ที่สำคัญได้แก่การสร้างประชาคมอาเซียนด้วยโครงสร้างแบบเสาหลัก ทำให้เกิดความร่วมมือแบบบูรณาการทางด้านการเมืองและความมั่นคงร่วมกับทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมอย่างเป็นรูปธรรม ภัยคุกคามของประเทศไทย (Threats) ที่สำคัญประกอบด้วย ภัยคุกคามรูปแบบใหม่จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อความมั่นคงรูปแบบใหม่ (Non-traditional security) จากผลการวิเคราะห์ปัจจัยสภาพแวดล้อมสามารถนำมากำหนดยุทธศาสตร์หลัก 3 ด้านได้แก่ 1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาการเมืองการปกครองประกอบด้วยยุทธศาสตร์หลัก 2 ยุทธศาสตร์ได้แก่ (1) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตย และ (2) ยุทธศาสตร์การยกระดับคุณธรรม และจริยธรรมของสถาบันการเมืองการปกครอง 2) ยุทธศาสตร์การจัดการภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่มีลักษณะข้ามชาติประกอบด้วยยุทธศาสตร์ที่สำคัญได้แก่ (1) ยุทธศาสตร์การจัดการอาชกรรมข้ามชาติ และ (2) ยุทธศาสตร์การจัดการความมั่นคงทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและไซเบอร์ และ 3) ยุทธศาสตร์เสริมสร้างความร่วมมือด้านการเมืองและด้านความมั่นคงระหว่างประเทศ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการศึกษาถึงอิทธิพลของประชาคมอาเซียนต่อยุทธศาสตร์การเมืองและความมั่นคง ของประเทศไทยเท่านั้น ซึ่งการวิจัยครั้งต่อไปอาจศึกษาเพิ่มเติมด้านต่าง ๆ ได้ ดังนี้ 1) ควรศึกษาอิทธิพลของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนต่อยุทธศาสตร์ทางด้านเศรษฐกิจของประเทศไทย เนื่องจากเสาหลักทางด้านเศรษฐกิจอาเซียน นับว่ามีอิทธิพลอย่างมากต่อการกำหนดยุทธศาตร์ทางด้านเศรษฐกิจของประเทศไทย 2) ควรศึกษาอิทธิพลของประชาคมอาเซียนด้านสังคมและวัฒนธรรมต่อยุทธศาสตร์ทางด้านสังคมและวัฒนธรรมของประเทศไทย เนื่องจากเสาหลักทางด้านสังคมและวัฒนธรรม นับว่ามีอิทธิพลอย่างมากต่อต่อการกำหนดยุทธศาตร์ทางด้านทางด้านสังคมและวัฒนธรรมของประเทศไทย และ 3) ควรติดตามและประเมินสภาวะแวดล้อมภายในและสภาวะแวดล้อมภายนอกของประเทศไทยอย่างต่อเนื่องเพื่อนำมาวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภัยคุกคามของประเทศไทยภายใต้อิทธิพลของการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนของประเทศไทย เพื่อนำมาเป็นปัจจัยเชิงยุทธศาสตร์ในการกำหนดยุทธศาสตร์ของประเทศไทยที่มีความสอดคล้องและเหมาะสมกับปัจจุบันและอนาคต