“ลูกเสือ” การกล่อมเกลาและการสร้างอัตลักษณ์ชายในประวัติศาสตร์การเมืองไทย (พ.ศ. 2454-2468 และยุคปัจจุบัน)

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์นี้ศึกษาการกล่อมเกลาสร้างอัตลักษณ์ความเป็นชายแบบ “ลูกผู้ชาย” ที่รัฐใช้ขบวนการทางการศึกษา โดยมีกิจการลูกเสือเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อน ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว     (ยุคก่อตั้ง พ.ศ. 2454-2468) สู่ยุคเสรีประชาธิปไตย (ในปัจจุบัน)

ผลการศึกษา พบว่า อัตลักษณ์ชายนัยยะ “ลูกผู้ชาย” ตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎ-เกล้าเจ้าอยู่หัว กับอัตลักษณ์ชายในปัจจุบันมีความแตกต่างกัน โดยภาพของลูกผู้ชายในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 เป็นภาพชายที่จงรักภักดีต่อพระราชา เป็นผู้มีเกียรติและศักดิ์ศรี ดั่งพระบรมราโชวาท ความว่า “ข้าไม่ต้องการตำราที่เดินได้”  สำหรับ “ลูกผู้ชาย” ที่ปรากฏในคู่มือตำราลูกเสือในยุคปัจจุบัน เป็นชายผู้มีความเสมอภาคในฐานะพลเมืองของชาติ เป็นผู้มีความกล้าหาญ อดทนอดกลั้นต่อความยากลำบาก เพื่อสร้างฐานะตนเองให้มั่นคงไม่ตกต่ำ เพราะความเข้มแข็งของปัจเจก คือความมั่นคงของชาติ ในปัจจุบัน การลูกเสือแม้จะมีคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นกิจกรรมบังคับตามหลักสูตรประถมศึกษาและหลักสูตรมัธยมศึกษา แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า รัฐไม่ได้ให้คุณค่าและความสำคัญกับเครื่องมือทางการศึกษาชิ้นนี้ การสร้างพลเมืองดีให้มีอัตลักษณ์ต้องตามความประสงค์ของรัฐอย่างในอดีตครั้งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว อีกต่อไป