การนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ : กรณีศึกษานโยบายรับจำนำข้าวเปลือกในกลุ่มจังหวัด ภาคกลางตอนบน 2 (ชัยนาท ลพบุรี สิงห์บุรี อ่างทอง)

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษากระบวนการนำนโยบายรับจำนำข้าวเปลือกไปปฏิบัติ และ (2) แสวงหาข้อเสนอแนะและแนวทางในการช่วยเหลือเกษตรกรของรัฐบาลที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 2 ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 25 คน ประกอบด้วย ผู้กำหนดนโยบาย พาณิชย์จังหวัด ค้าภายในจังหวัด เกษตรจังหวัด ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ ผู้ประกอบการโรงสีข้าว และเกษตรกรในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 2 และการสนทนากลุ่ม กับพาณิชย์จังหวัด เกษตรจังหวัด ผู้ประกอบการโรงสีข้าวเกษตรกร และบุคคลอื่นๆ ที่มีบริบทเกี่ยวข้องกับงานวิจัยในครั้งนี้ จำนวน 11 คน และตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดยการตรวจสอบแบบสามเส้าด้านข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า (1) กระบวนการนำนโยบายรับจำนำข้าวเปลือกไปปฏิบัติของกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 2 เป็นไปตามแนวทางการรับจำนำข้าวเปลือกปีการผลิต 2556/57 โดยมีปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จและความล้มเหลวในการนำนโยบายการรับจำนำข้าวเปลือกไปปฏิบัติ ดังนี้ (1) การสนับสนุนทางการเมืองต่อนโยบาย (2) ความชัดเจนของนโยบาย (3) ความเพียงพอเหมาะสมของทรัพยากร (4) ความผูกพันต่อนโยบายของข้าราชการผู้นำนโยบายไปปฏิบัติ (5) ความเหมาะสมของวิธีการทำงานที่นำมาใช้ ข้อเสนอแนะและแนวทางในการช่วยเหลือเกษตรกรของรัฐบาลที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 2 สามารถกำหนดเป็นโมเดล SMART ดังนี้ SUPPORT การดูแลช่วยเหลือเกษตรกร MARKET การสร้างตลาดและการสร้างมาตรฐานความปลอดภัย AREA การจัดโซนนิ่ง RESOUCE การจัดหาทรัพยากร และสร้างการมีส่วนร่วมของเกษตรกร TEAM กลุ่มงานภาครัฐ ประสานงานส่งเสริมไปทางเดียวกัน