การพัฒนาทุนทางสังคมเพื่อนำไปปฏิบัติในการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน จังหวัดสมุทรสงคราม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพทุนทางสังคม 2) ประเมินประสิทธิผลองค์ประกอบทุนทางสังคม และ 3) เสนอแนะแนวทางในการพัฒนาทุนทางสังคมไปปฏิบัติในการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพขอบเขตการวิจัยภาคสนามพื้นที่ชุมชนบางนางลี่ ชุมชนจอมปลวก ชุมชนบางคนที และชุมชนคลองโคน จังหวัดสมุทรสงคราม โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงเจาะลึก และการสนทนากลุ่มย่อย ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพทุนทางสังคม ทั้ง 4 ชุมชน ยังคงมีบริบทการดำรงวิถีชีวิตชุมชนท้องถิ่นคล้ายคลึงกัน มีการปรับตัวผสมผสานแตกต่างกันตามศักยภาพองค์ประกอบของทุนทางสังคม ยกเว้นชุมชนคลองโคนที่มีทุนทรัพยากรธรรมชาติและการอนุรักษ์ป่าชายเลนโดดเด่น 2) ผู้นำที่เป็นทางการและผู้นำภาคประชาชน มีการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่วางไว้แตกต่างกัน มีการสร้างและสะสมทุนเครือข่ายทั้งภายในและภายนอก 3) แนวทางการพัฒนาทุนบุคคลควรสร้างจิตสำนึกให้เห็นคุณค่าทุนทางสังคม ทุนองค์กรส่วนท้องถิ่นควรพัฒนาและมีเป้าหมายชัดเจนต่อรูปเเบบ หรือมาตรฐานการบริหารการจัดการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน มากกว่าฉาบฉวย ทุนเครือข่ายควรมีการประสานความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับหน่วยงานราชการ ทั้งรัฐเเละเอกชนอย่างต่อเนื่อง ทุนทรัพยากรธรรมชาติถึงเวลาแล้วที่ต้องสร้างการรณรงค์การอนุรักษ์ที่เข้มข้นถูกต้องในเชิงวิชาการ รักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่ และทุนภูมิปัญญาควรพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นให้มีความเป็นเอกลักษณ์และเป็น เสน่ห์แก่ท้องถิ่นสร้างคนรุ่นใหม่ให้การรักถิ่นเกิดมากขึ้น