บทวิเคราะห์ทฤษฎีภาวะผู้นำของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความทางวิชาการนี้ มีความมุ่งหมายในการวิเคราะห์ทฤษฎีภาวะผู้นำการเคลื่อนไหวทางสังคม เพื่ออธิบายภาวะผู้นำของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม กระบวนการเกิดภาวะผู้นำของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม โดยการศึกษาทฤษฎี ข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ ภายใต้ประเด็นดังต่อไปนี้ 1) ทฤษฎีภาวะผู้นำการเคลื่อนไหวทางสังคม 2) ขบวนการก่อเกิดแกนนำในการเคลื่อนไหวทางสังคม 3) องค์ประกอบทางสังคมของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม และ 4) ยุทธวิธีของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม อันจะส่งผลต่อความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ของขบวนการ ผลการศึกษาพบว่า 1) แกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคมล้วนมีภาวะผู้นำแตกต่างกันไป แกนนำบางคนเป็นผู้นำโดยเสน่หา บางคนมีภาวะผู้นำทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นแกนนำการเคลื่อนไหวกลุ่มใดก็ตาม ล้วนมีเหตุจูงใจในการเคลื่อนไหวเพื่อก้าวสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายของกลุ่มด้วยกันทั้งนั้น 2) การก่อเกิดแกนนำในการเคลื่อนไหวทางสังคมนั้นมาจากหลายปัจจัยด้วยกัน ได้แก่ แกนนำที่เกิดจากการศึกษาและเรียนรู้จากประสบการณ์ วิธีปฏิบัติของนักเคลื่อนไหวรุ่นก่อน ๆ เป็นแบบอย่าง หรือเกิดจากการที่ได้รับการถูกกดขี่ข่มเหงในด้านต่าง ๆ หรือแกนนำเกิดขึ้นจากการเรียกร้องเพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกัน หรือแม้แต่การเรียกร้องเพื่อให้เกิดความรับผิดชอบต่อสังคม ฯลฯ โดยสามารถแบ่งประเภทแกนนำของการเคลื่อนไหวทางสังคม ได้เป็น 3 ประเภท แกนนำภายใน คือแกนนำที่เป็นบุคคลภายในที่อยู่ในขบวนการที่ได้รับความเดือดร้อนหรือได้รับผลกระทบโดยตรงจากโครงการต่าง ๆ ของรัฐ แกนนำก้ำกึ่งเป็นแกนนำที่มีสองบทบาท กล่าวคือ เป็นคนในองค์กรที่ประสบความเดือดร้อน และในขณะเดียวกันก็เป็นคนนอกด้วยเช่นเคยเป็นผู้นำ NGO มาก่อน ประเภทสุดท้ายคือ แกนนำภายนอก คือ แกนนำที่มาจากภายนอกขบวนการ (Outside Leader) ไม่มีความสัมพันธ์หรือความเกี่ยวข้องใด ๆ กับกลุ่มขบวนการ ได้แก่ ผู้นำ NGO ผู้นำองค์กร ผู้นำปัญญาชน ผู้นำทางจิตวิญญาณ เป็นต้น 3) องค์ประกอบทางสังคมของผู้นำการเคลื่อนไหวทางสังคม การศึกษา ผู้นำการเคลื่อนไหวทางสังคมนี้มาจากชนชั้นกลางและชนชั้นสูงหรือมีการศึกษามากกว่าผู้ตาม การระดมทรัพยากร และ 4) ยุทธวิธีของแกนนำการเคลื่อนไหวทางสังคม ประกอบด้วยการตั้งเป้าหมายโดยจัดให้มีโครงสร้างองค์กรที่ชัดเจน มีการจัดหาและระดมทรัพยากรจากหลายเครือข่าย รวมถึงผู้นำจะต้องนำความรู้ความสามารถและทักษะทางการเมืองมารับผิดชอบต่อองค์กรให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด นอกจากนี้ยังมียุทธวิธีอื่น ๆ ที่แกนนำทางสังคมนำมาเป็นแนวทางในการเคลื่อนไหวทางสังคม เช่น การสร้างทีมผู้นำเพื่อพัฒนายุทธศาสตร์ มีการสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงระหว่างนักเคลื่อนไหวทางสังคม มีการพัฒนาความเป็นผู้นำ และการระดมพลของกลุ่ม เพื่อขับเคลื่อนองค์กรไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
Aminzade, R. J. G., & Elizabeth, P. (2001). Leadership Dynamics and the Dynamics of Contention. In Silence and Voice in Contentious Politics, Cambridge: Cambridge University Press.
Arun, K. (2016). From adjusting attitudes to crises political participation of people. Academic Articles, 34(1), 146-164.
Baker, A. J. (1986). The Problem of Authority in Radical Movement Groups: A Case Study of Lesbian-Feminist Organization in Leaders and Followers: Challenges for the Future, edited by Louis A. Zurcher. Greenwich, Conn.: JAI Press, 135-155.
Banaszak, L. A. (1996). Why Movements Succeed or Fail: Opportunity, Culture, and the Struggle for Woman Suffrage. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Barker, C., Alan, J., & Michael, L. (2001). Leadership Matters: An Introduction in Leadership in Social Movements, ed. by Colin Barker, Alan Johnson, and Michael Lavalette. Manchester: Manchester University Press.
Barker, R. A. (2001). The Nature of Leadership. Human Relations, 54(4), 469-494.
Blumer, H. (1951). Collective Behavior in Principles of Sociology, edited by A.M. Lee, (ed.). New York: Barnes and Noble: 166-222.
Brinton, C. (1952). The Anatomy of Revolution. New York: Vintage Books.
Brown, M. H. (1989). Organizing Activity in the Women's Movement: An Example of Distributed Leadership. International Social Movement Research, (2), 225-240.
Disney, J. L., & Joyce, G. (2000). Feminist Organizational Success: The State of U.S. Women's Movement Organizations in the 1990s. Women & Politics, 21(4), 39-76.
Eichler, M. (1977). Leadership in Social Movements. Sociological Inquiry, 47(2), 99-107.
Flacks, R. (1971). Youth and Social Change. Chicago: Markham.
Ganz, M. (2000). Resources and Resourcefulness: Strategic Capacity in the Unionization of California Agriculture: 1959-1966. American Journal of Sociology, 105(4), 1003-1062.
Goldstone, J. A. (2001). Toward a Fourth Generation of Revolutionary Theory. Annual Review of Political Science, 4, 139-187.
Gottfried, H. & Penny, W. (1994). A Compound Feminist Organization: Purdue University's Council on the Status of Women. Women and Politics, 14(2), 23-44.
Gusfield, J. R. (1966). Functional Areas of Leadership in Social Movements. Sociological Quarterly, 7(2), 137-156.
Herda-Rapp, A. (1998). The Power of Informal Leadership: Women Leaders in the Civil Rights Movement. Sociological Focus, 31(4), 341-355.
Keniston, K. (1968). Young Radicals: Notes on Committed Youth. New York: Harcourt, Brace & World.
Inkaew, K. (2017). The Dynamics of Environmental Movements in Civil Politics. Doctoral Dissertation (Politics), Ramkhamhaeng University.
Klandermans, B. et al. (1989). Organizing for Change: Social Movement Organizations in Europe and the United States. International Social Movement Research, 2, 1-17.
Lang, K., & Gladys, E. L. (1961). Collective Dynamics. New York: Thomas Y. Crowell Co.
Marullo, S. (1988). Leadership and Membership in the Nuclear Freeze Movement: A Specification of Resource Mobilization Theory. The Sociological Quarterly, 29(3), 407-427.
Marx, G. T., & Michael, U. (1971). Majority Involvement in Minority Movements. Journal of Social Issues (27), 81-104.
McAdam, D. (1982). Political Process and the Development of Black Insurgency. Chicago: University of Chicago Press.
Melucci, A. (1996). Challenging codes. Collective action in the information age. Cambridge University Press, Cambridge.
Michels, R. (1962). Political Parties: The Origins of the Civil Rights Movement: Black Communities Organizing for Change. New York: Free Press.
Morris, A., & Naomi, B. (2001). Social Movements and Oppositional Consciousness in Oppositional Consciousness: The Subjective Roots of Social Protest edit. by Jane Mansbridge and Aldon Morris. Chicago: University of Chicago Press.
Nelson, H. A. (1971). Leadership and Change in an Evolutionary Movement: An Analysis of Change in the Leadership Structure of the Southern Civil Rights Movement. Social Forces, 49(3), 353-371.
Oberschall, A. (1973). Social Conflict and Social Movements. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Pinard, M., & Richard, H. (1989). Intellectuals and the Leadership of Social Movements: Some Comparative Perspectives. Social Movements, Conflicts and Change, (11), 73-107.
Reinarman, C. (1988). The Social Construction of an Alcohol Problem The Case of Mothers Against Drunk Drivers and Social Control in the 1980s. Theory and Society, (17), 91-120.
Rejai, M., & Kay, P. (1988). Loyalists and Revolutionaries: Political Leaders Compared. New York: Praeger.
Presthus. (1962). Man at the top: a community power. New York: Oxford University.
Robert, R., John, P., & Stephen, S. (1965). “The Bureaucrat and the Enthusiast: An Exploration of the Leadership of Social Movements.” Western Political Quarterly, 8(2), 248-261.
Robnett, B. (1997). How long? How long? African-American Women in the Struggle for Civil Rights. New York: Oxford University Press.
Rosen, R. (2000). The World Split Open: How the Modern Women’s Movement Changed America. New York: Penguin Books.
Schwartz, Z., Naomi, R., & Laura, S. (1981). Leader-Member Conflict in Protest Organizations: The Case of the Southern Farmers' Alliance. Social Problems, 29(1), 22-36.
Shaffer, M. B. (2000). Coalition Work Among Environmental Groups: Who Participates?. Research in Social Movements, Conflicts, and Change, (22), 111-126.
Staggenborg, S. (1988). Coalition Work in the Pro-Choice Movement: Organizational and Environmental Opportunities and Obstacles. Social Problems, 33(5), 374-390.
Turner, R. H., & Lewis, M. K. (1987). Collective Behavior. (3rd ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Veltmeyer, H., & James, P. (2002). The Social Dynamics of Brazil’s Rural Landless Workers’ Movement: Ten Hypotheses on Successful Leadership. Canadian Review of Sociology and Anthropology, 39(1), 79-96.
Weber, M. (1968). Economy and Society. Berkeley: University of California Press.
Wilson, J. (1973). Introduction to Social Movements. New York: Basic Books.
Zald, M. N., & Roberta, A. (1966). Social Movement Organizations: Growth, Decay, and Change. Social Forces, 44(3), 327-341.
Zald, M. N., & John D. M. (1980). Social Movement Industries: Competition and Cooperation Among Movement Organizations, in Research in Social Movements, Conflicts and Change, edited by L. Kriesberg. Volume 3: Greenwich, Conn.: JAI Press.
