การควบคุมการทำสัญญาโดยอาศัยพฤติการณ์อ่อนแอของคู่สัญญา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาการแสดงเจตนาภายใต้พฤติการณ์อ่อนแอ ศึกษาข้อจำกัดในกฎหมายไทยเกี่ยวกับการคุ้มครองคู่สัญญาซึ่งทำสัญญาในพฤติการณ์อ่อนแอ และเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายไทยให้คุ้มครองคู่สัญญาในพฤติการณ์อ่อนแอ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพและวิจัยจากเอกสาร โดยเปรียบเทียบหลักกฎหมายไทยกับหลักกฎหมายของต่างประเทศ รวมทั้งหลักกฎหมายอังกฤษและหลักกฎหมายของประเทศออสเตรเลีย จีน และสหภาพยุโรป ผลการวิจัยพบว่าหลักกฎหมายในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย ยังไม่สามารถให้ความคุ้มครองอย่างเพียงพอแก่คู่สัญญาซึ่งเข้าทำสัญญาภายใต้พฤติการณ์อ่อนแอ (เช่น การขาดการศึกษา การขาดความเข้าใจเกี่ยวกับธุรกรรม การขาดความรับรู้ที่สมบูรณ์โดยเหตุชราภาพ ความเดือดร้อนทางการเงิน ความเศร้าโศกเสียใจ อิทธิพลของสุรายาเมา) โดยที่คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งได้รู้ถึงพฤติการณ์อ่อนแอนั้น และถือโอกาสจากพฤติการณ์นั้นเพื่อให้ฝ่ายที่อยู่ภายใต้พฤติการณ์ดังกล่าวทำสัญญาที่เสียเปรียบ ในขณะที่หลักกฎหมายเกี่ยวกับการถือประโยชน์จากพฤติการณ์อ่อนแอในกฎหมายอังกฤษและออสเตรเลียคุ้มครองคู่สัญญาในพฤติการณ์เช่นนั้น และบางประเทศนำหลักซึ่งศาลสร้างขึ้นนั้นไปบัญญัติเป็นกฎหมายลายลักษณ์อักษร ดังนั้น เมื่อกฎหมายไทยให้ความคุ้มครองไม่เพียงพอ จึงเสนอแนะให้แก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยโดยเพิ่มบทบัญญัติใหม่ขึ้นเป็นมาตรา 166/1 เพื่อคุ้มครองคู่สัญญาซึ่งเข้าทำสัญญาในพฤติการณ์อ่อนแอ