กตัญญูกตเวที: รากฐานคุณธรรมเพื่อสังคมไทยที่ยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมาย บทบาท และแนวทางการส่งเสริมคุณธรรมความกตัญญูกตเวทีในบริบทของสังคมไทยร่วมสมัย เพื่อสร้างกลไกทางคุณธรรมที่ยั่งยืน ในบริบทของสังคมไทยร่วมสมัยที่กำลังเผชิญกับกระแสการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ วัฒนธรรม และค่านิยม ความกตัญญูกตเวทีในฐานะคุณธรรมพื้นฐานได้ถูกลดทอนลงอย่างน่ากังวล ปรากฏการณ์ เช่น ความห่างเหินในครอบครัว การละเลยผู้มีพระคุณ หรือการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน ล้วนเป็นผลสะท้อนของการขาดรากฐานแห่งจิตสำนึกในคุณค่าของความกตัญญู ทั้งนี้ ความกตัญญูกตเวทีมิใช่เพียงจริยธรรมเฉพาะบุคคล หากแต่เป็นรากฐานของความสัมพันธ์ที่เอื้อเฟื้อ เกื้อกูล และรับผิดชอบซึ่งกันและกันในระดับครอบครัว ชุมชน และสังคมโดยรวม บทความนี้มุ่งเน้นการศึกษาความหมาย บทบาท และแนวทางการเสริมสร้างความกตัญญูกตเวทีให้เป็นพลังทางคุณธรรมที่ยั่งยืน โดยนำเสนอกรอบแนวคิดจากพระพุทธศาสนา เช่น มงคล 38 หลักทิศ 6 และแนวทางการตระหนักรู้ในระดับบุคคล ครอบครัว สถานศึกษา และองค์กร ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตในทุกมิติ ความกตัญญูไม่เพียงแต่เชื่อมโยงกับความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล แต่ยังสะท้อนจิตสาธารณะในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและสาธารณสมบัติ บทสรุปชี้ให้เห็นว่า การส่งเสริมคุณธรรมความกตัญญูกตเวทีอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ จะช่วยลดพฤติกรรมเบี่ยงเบนทางศีลธรรม และเสริมสร้างความสงบสุขในสังคมไทยอย่างยั่งยืน อันเป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาสังคมไทยให้มั่นคงและเปี่ยมด้วยคุณค่าในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
Buddhadāsa Bhikkhu. (1997). Dhamma the hated Measure. Thammasapa.
Department of Cultural Promotion. (2021, March 8). Sharing stories: “Gratitude helps preserve the world”. https://culture.go.th/culture_th/ewt_news.php?nid=5632
DharmTip. (2025, January 23). Gratitude is a hallmark of a good person. https://dhamtip.com/8114/
JanNgern, A. (1994). The development of gratitude based on the concept of Phra Phutthaworayan (Thongyoi Kittidino). Chulalongkorn University. DOI:10.14457/CU.the.1994.535
Kalyanamitra. (n.d.). Blessing life 38: Blessing no. 25 - Gratitude. https://kalyanamitra.org/th/uniboon_detail.php?page=114
Loem, S., & Phrapalad Somchai Payago (Damnoen). ((2019). An approach for promoting Kataññukatavedi in Thai society. Journal of MCU Peace Studies, 7(2), 424-4340. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/124862
P. A. Payutto (Somdet Phra Buddhaghosacariya). (2018). Prelude to Buddhadhamma: Noble life–healthy society–delightful nature (English edition). Wat Nyanavesakavan. https://www.watnyanaves.net/uploads/File/books/pdf/663-Prelude-to-Buddhadhamma- Bilingual.pdf
Phra Brahmagunabhorn (P.A. Payutto). (2000). The Buddhist’s discipline. Pimsuay.
Phathepruttannakrawe (Surin Chutintharo). (2019, June 21). Gratitude is a sign of a good person. SILA5. https://www.sila5.com/blog/blog/detail/var/34v284w2w2
Phrathepvisudhthimethee (Panya Nantha Bhikkhu). (1993). Gratitude as a mark of a good person. Thammasapa.
Phra Thossathep Dhasadhammo (Wanichat)., Wongpornpawan, C., Phra Rajpariyativimol., Kaewketpoeng, P., & Phramaha Sakol Subhadhammarat. (2019). The ethics: The gratefulness for a previous benefactor. Dhammathas Academic Journal, 19(4), 245-253. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/147515
Royal Institute. (2013). The Royal Institute Dictionary B.E. 2554. (2011). Royal Institute.
Somdet Phra Ariyavongsagatayana, the Supreme Patriarch of Thailand. (2018, May 8). Phra Sammodaniyokatha on the merit-making ceremony in dedication and the cattle-buffalo release ceremony for the Bank for Farmers Project under the Royal Initiative. Public Relations Department. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/2119/iid/199562
Somdet Phra Mahawirawong (Phim Thammatharo). (1996). The supreme life blessing: Complete edition. Thammasapa.
Thammasapa. (1997). Buddhist theology. Thammasapa.
The Six Directions in Buddhism, In Buddhist Dictionary, Compiled Edition. (2003). (12th ed.). https://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=265
Watthanabut, B., Phra Udomsittinayok., & Phramaha Phanuwat Sankham. (2017). Good people with gratitude base on Buddhist. Journal of MCU Peace Studies, 5(Sp13), 77-86. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/85902
