อิทธิพลของความเห็นอกเห็นใจต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของพนักงานบริการร้านอาหารในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของความเห็นอกเห็นใจ 4 มิติ ได้แก่ การมองมุมมองของผู้อื่น ความห่วงใยเห็นอกเห็นใจ ความสามารถในการจินตนาการ และความทุกข์ใจส่วนบุคคล ต่อภาวะหมดไฟในการทำงาน ซึ่งประกอบด้วยความเหนื่อยล้าทางอารมณ์ ความรู้สึกห่างเหินจากงาน และการรับรู้ความสำเร็จส่วนบุคคล การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลจากพนักงานบริการร้านอาหารในประเทศไทยจำนวน 385 คน ผ่านแบบสอบถามที่พัฒนาจาก Interpersonal Reactivity Index (IRI) และ Maslach Burnout Inventory (MBI) โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ความเห็นอกเห็นใจมีอิทธิพลต่อภาวะหมดไฟแตกต่างกันในแต่ละมิติ โดยการมองมุมมองของผู้อื่นและความห่วงใยเห็นอกเห็นใจมีอิทธิพลเชิงลบอย่างมีนัยสำคัญต่อความเหนื่อยล้าทางอารมณ์และความรู้สึกห่างเหินจากงาน ขณะที่ความสามารถในการจินตนาการและความทุกข์ใจส่วนบุคคลมีแนวโน้มส่งผลเชิงบวกต่อภาวะหมดไฟ อย่างไรก็ตาม บางความสัมพันธ์ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่า ความเห็นอกเห็นใจเป็นโครงสร้างหลายมิติที่มีลักษณะสองด้าน โดยมิติที่เน้นการเข้าใจเชิงเหตุผลทำหน้าที่เป็นปัจจัยป้องกัน ขณะที่มิติที่เกี่ยวข้องกับการมีอารมณ์ร่วมอย่างเข้มข้นอาจกลายเป็นปัจจัยเสี่ยง นอกจากนี้ งานวิจัยยังเสนอข้อค้นพบเชิงแนวคิดว่า ความเห็นอกเห็นใจมิได้เป็นทรัพยากรเชิงจิตวิทยาที่ก่อให้เกิดผลเชิงบวกเสมอไป หากแต่เป็นดาบสองคม ที่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับลักษณะของมิติย่อย โดยเฉพาะในบริบทงานบริการที่มีความเข้มข้นของแรงงานทางอารมณ์สูง ข้อค้นพบดังกล่าวชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการบริหารจัดการความเห็นอกเห็นใจควบคู่กับการพัฒนาทักษะการกำกับอารมณ์เพื่อป้องกันผลกระทบเชิงลบและเสริมสร้างสุขภาวะของพนักงานในระยะยาว