ปัญหาการกำหนดนิยามและองค์ประกอบความผิด “นอมินี” ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ปัญหาการกำหนดนิยามคำว่า “นอมินี” ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 2) วิเคราะห์องค์ประกอบความผิดมาตรา 36 และมาตรา 37
ทั้งองค์ประกอบภายนอกและองค์ประกอบภายใน 3) ชี้ให้เห็นช่องว่างระหว่างเกณฑ์ “การถือหุ้นแทน” กับเกณฑ์ “การควบคุม” และเสนอแนวทางทางนิติบัญญัติในการปิดช่องว่าง และ 4) เสนอแนวทางปรับปรุงกฎหมายให้สอดคล้องกับมาตรฐาน Beneficial Ownership ของ Financial Action Task Force และพันธกรณีระหว่างประเทศ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยทางนิติศาสตร์ (Doctrinal legal research) เสริมด้วยการอ้างอิงกฎหมายเปรียบเทียบและข้อมูลบริบท แหล่งข้อมูลปฐมภูมิประกอบด้วยตัวบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง คำพิพากษาของศาลฎีกา และเอกสารทางวิชาการที่มีอำนาจอ้างอิง การวิเคราะห์ดำเนินภายใต้กรอบทฤษฎี Responsive Regulation และมาตรฐาน Beneficial Ownership ตาม FATF Recommendation 24 และ 25 ผลการวิจัยพบว่า 1) พระราชบัญญัติฯ มิได้นิยาม “นอมินี” ไว้โดยตรง สร้างความไม่แน่นอนในการบังคับใช้ 2) นิยามคนต่างด้าวตามมาตรา 4 (3)-(4) อาศัยเฉพาะเกณฑ์การถือหุ้นเชิงปริมาณ ไม่อาจจับการควบคุมโดยปริยายผ่านสัญญา หุ้นบุริมสิทธิ หรือเครื่องมือทางการเงิน 3) องค์ประกอบความผิดมาตรา 36 และ 37 มีถ้อยคำกว้างและสร้างภาระพิสูจน์เจตนาพิเศษอย่างหนัก และ 4) กรอบกฎหมายไทยไม่สอดคล้องกับมาตรฐาน FATF Recommendation 24 ฉบับปรับปรุงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 และ Recommendation 25 ฉบับปรับปรุงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 บทความเสนอเพิ่มบทนิยาม “นอมินี” และ “ผู้รับประโยชน์ที่แท้จริง” เพิ่มเกณฑ์ “การควบคุม” บูรณาการระบบเปิดเผย UBO ที่กระจายอยู่ใน พ.ร.บ. ฟอกเงิน ก.ล.ต. และ DBD เป็นทะเบียนกลาง และกำหนดให้มาตรา 36/37 เป็นความผิดมูลฐาน ทั้งนี้ การปฏิรูป
ต้องสอดคล้องกับพันธกรณีระหว่างประเทศและหลักรัฐธรรมนูญ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2017). FinTech, RegTech, and the reconceptualization of financial regulation. Northwestern Journal of International Law & Business, 37(3), 371–413. https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njilb/vol37/iss3/2
Ayres, I., & Braithwaite, J. (1992). Responsive regulation: Transcending the deregulation debate. Oxford University.
Bangkok Insight. (2024, October 11). Criminal Court sentences 23 nominee defendants in Phuket real estate case: Fines of THB 200,000 each, two-year suspended imprisonment, and ordered business dissolution. https://www.thebangkokinsight.com/news/business/1396371/
Department of Business Development [DBD], Ministry of Commerce of Thailand. (2025, April 23). Strict measures against foreigners using Thai nominees: 852 cases worth THB 15,188 million in the September 2024–March 2025 period. Press release by Director-General Oramon Subthawitham. https://www.dbd.go.th/
Financial Action Task Force [FATF]. (2019). Best practices on beneficial ownership for legal persons. FATF Secretariat.
Financial Action Task Force [FATF]. (2023). Guidance on beneficial ownership and transparency of legal arrangements. FATF Secretariat.
Hutchinson, T., & Duncan, N. (2012). Defining and describing what we do: Doctrinal legal research. Deakin Law Review, 17(1), 83-119. https://ojs.deakin.edu.au/index.php/dlr/article/view/70
Meenakornit, T., & Boonmee, R. (2025). Commentary on criminal law: Specific offences and lesser offences (21st ed.). Winyuchon.
Ministry of Foreign Affairs of Japan. (2007). Agreement between Japan and the Kingdom of Thailand for an economic partnership (JTEPA). MOFA. https://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/thailand/epa0704/agreement.pdf
Na Nakorn, K. (n.d.). Criminal law: General part. Winyuchon.
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). Corporate Governance Factbook 2019. OECD.
Phromphan, S. (2025). Nominee companies or shell companies in Thailand: Solutions and future directions. Journal of the Office of the Ombudsman, 18(2), 411-435. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/ombudsman/article/view/280946
Sukasom, P. (2018). Issues concerning foreign business operation in the form of limited companies[Master’s thesis in law, Kasem Bundit University]. http://law.master.kbu.ac.th/StudentTheses/2561/04.pdf
Supreme Court of Thailand. (1995). Judgment No. 1038/2538 on land acquisition by foreigners under Section 86 of the Land Code. https://deka.in.th/view-2136.html
Supreme Court of Thailand. (1997). Judgment No. 792/2540 on principal-agent relationship in nominee land holding.
Supreme Court of Thailand. (2014). Judgment No. 17923/2557 on the use of juristic persons to hold land on behalf of foreigners.
Thai PBS. (2024, October 21). The Criminal Court orders 23 nominees in the Phuket real estate case fined THB 200,000 each and two years suspended imprisonment, with company dissolution. Criminal Court Red Case No. Or. 2812/2567. https://www.thaipbs.or.th/news/content/345504
Thailand Development Research Institute [TDRI]. (2014). Issues with the Foreign Business Act of Thailand. TDRI. https://tdri.or.th/2014/10/kt31/
U.S. Department of State. (2017). 2017 Investment climate statements: Thailand. https://www.state.gov/reports/2017-investment-climate-statements/thailand
Wajanasawat, K. (2019). Commentary on criminal law: Part 1 (11th ed.). Krung Siam.
