การศึกษาเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมการใช้สมาร์ตโฟนในสถานศึกษา: ประเทศไทยและต่างประเทศ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการควบคุมการใช้สมาร์ตโฟนในสถานศึกษา วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคของมาตรการควบคุมสมาร์ตโฟนในlสถานศึกษาประเทศไทย พร้อมเปรียบเทียบกับมาตรการทางกฎหมายและนโยบายในต่างประเทศ และเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเพื่อควบคุมการใช้สมาร์ตโฟนในสถานศึกษา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาเอกสารต่าง ๆ รายงานวิจัย วิทยานิพนธ์และข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตที่เกี่ยวกับการควบคุมการใช้สมาร์ตโฟนในสถานศึกษาของไทยและกฎหมายของประเทศอังกฤษ ได้แก่ Education Act 1996 ซึ่งต่อมาได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมโดย Education Act 2011 และกฎหมายประเทศออสเตรเลียคือ Education and Training Reform Act 2006 (Vic) และกฎหมายของประเทศสิงคโปร์คือ Ministry of Education, Singapore (2025) เพื่อนำมาวิเคราะห์ และเปรียบเทียบเป็นข้อสรุปและเสนอแนะต่อไป ผลการศึกษาพบว่า ประเทศไทยยังขาดนโยบายและกฎหมายที่ชัดเจนในการควบคุมการใช้สมาร์ตโฟนภายในสถานศึกษา ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้สั่งการผ่านสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อมอบอำนาจให้ผู้บริหารของแต่ละโรงเรียนไปจัดทำระเบียบข้อบังคับขึ้นเอง โดยอาศัยอำนาจตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการลงโทษนักเรียน พ.ศ. 2548 เป็นเกณฑ์ในการบังคับใช้ ทำให้ขาดมาตรฐาน และเสี่ยงต่อการที่ครูอาจถูกฟ้องร้องทั้งในคดีแพ่งและอาญา ส่งผลให้มาตรการควบคุมสมาร์ตโฟนขาดประสิทธิผล ต่างจากประเทศอังกฤษ ออสเตรเลีย และสิงคโปร์ ที่มีนโยบายส่วนกลางและฐานกฎหมายรองรับอย่างชัดเจน ประเทศไทยจึงควรเร่งปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเพื่อให้การจัดการศึกษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ