การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงในการดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงในการดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา การดำเนินการวิจัยมี3 ระยะ  ระยะที่ 1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐานและกำหนดกลยุทธ์ชุมชนระยะที่ 2) กระบวนการพัฒนาศักยภาพ ระยะที่ 3) ผลลัพธ์ของการพัฒนากลุ่มตัวอย่างได้แก่ผู้สูงอายุโรคความดันหิตสูง จำนวน 31 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสังเกต แบบสอบถาม การถ่ายภาพ และการบันทึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติ ความถี่  ร้อยละ ค่าสูงสุดค่าต่ำสุด ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-testวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า ด้านบริบทบ้านหนองด่านช้างเป็นสังคมผู้สูงอายุและเป็นโรคความดันโลหิตสูงถึงร้อยละ 39.17 ชุมชนสนับสนุนกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแต่ยังไม่ตระหนักถึงการดูแลตนเองก่อนการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคความดันโลหิตสูงด้านกระบวนการพัฒนามี 3 แผน คือ 1) แผนการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ โดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรค 2) แผนการเยี่ยมบ้าน และ 3) แผนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ รวมเวลา 70 ชั่วโมง ผู้สูงอายุ ได้เข้ากระบวนการพัฒนาศักยภาพในแต่ละแผน ซึ่งประกอบด้วย การวางแผนการปฏิบัติงาน การปฏิบัติการ การสังเกตการณ์และการสะท้อนการปฏิบัติด้านผลลัพธ์ของการพัฒนา พบว่า หลังการพัฒนาศักยภาพ กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูงมีการรับรู้ความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อน มีการรับรู้โอกาสเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน  มีความคาดหวังในความสามารถตนเอง มีความคาดหวังในผลลัพธ์ของการปฏิบัติตัว          และมีพฤติกรรมการปฏิบัติตัวตามหลัก 3 อ. (อาหาร การออกกำลังกาย และการจัดการอารมณ์) สูงกว่าก่อนการพัฒนาศักยภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีระดับความดันโลหิตลดลง