รูปแบบการพัฒนาศักยภาพครูในการจัดการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดของนักเรียนโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐาน

Main Article Content

พัชราวลัย มีทรัพย์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นและปัญหาการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดของนักเรียนโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐาน 2) สร้างและหาประสิทธิภาพรูปแบบการพัฒนาศักยภาพของครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดของนักเรียนโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐาน 3) ทดลองใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินความพึงพอใจรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาความต้องการจำเป็น คือ ครู จำนวน 318 คน ตรวจสอบประสิทธิภาพของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน ทดลองใช้รูปแบบโดยครู จำนวน 15 คน และนักเรียน จำนวน 23 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการพัฒนาศักยภาพของครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดของนักเรียนโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานแบบสอบถามแบบวัดความรู้ แบบประเมินความสามารถในการจัดการเรียนรู้แบบวัดทักษะการคิด และแบบประเมินความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ ได้แก่ PNI modified  ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Wilcoxon signed-rank test ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นด้านที่มีความสำคัญสูงที่สุด คือ ด้านการจัดการเรียนรู้ 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้น  มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา ขั้นตอนการจัดกิจกรรม และการประเมินผล มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก  3) ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ของครูหลังการพัฒนามีค่าสูงกว่าก่อนการพัฒนา ความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของครูอยู่ใน ระดับมาก และคะแนนทักษะการคิดของนักเรียนหลังการจัดเรียนมีค่าสูงกว่าก่อนเรียน 4) ครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบอยู่ในระดับมาก

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 (ฉบับที่ 2) และที่แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช 2545. กรุงเทพฯ: สยามสปอร์ต ซินดิเค.

ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (2557). ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 เพื่อการพัฒนาอาจารย์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม2560, จาก http://www.pharmacy.cmu.ac.th/unit/unit_files/files_download/2014-04-10.pdf

ทิศนา แขมมณี. (2556). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 17). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนาพล บัวคำโคตร และไพบูลย์ ลิ้มมณี. (2563). แนวทางพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 33. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(8), น. 89-103.

ธีรดา สมพะมิตร, แสงระวี ปัญญา และชูศรี สุวรรณ. (2558). ผลการใช้ชุดกิจกรรมของเล่นภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชาติพันธุ์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 8(18), น. 67-74.

ยุทธการ สืบแก้ว. (2551). การพัฒนาแบบวัดอภิปัญญาสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

เยาวภา โชติวิชัย. (2557). การพัฒนาชุดการเรียนวิชาภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม. จันทรเกษมสาร, 20(38), น. 51-58.

รุ่งลาวัลย์ ละอำคา. (2558). รูปแบบการเรียนการสอนโดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการ: เส้นทางแห่งปัญญาเพื่อการพัฒนาครูและศิษย์. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 2(4), น. 19-28.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2553). การวิจัยพัฒนารูปแบบ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 2(4), น. 1-15.

วิจารณ์ พานิช. (2557). นวัตกรรมสู่การเป็นประเทศแห่งการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2560, จาก https://www.gotoknow.org/posts/565909

วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2562). การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2550). จิตวิทยาการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้. กรุงเทพฯ: หน่วยศึกษานิเทศก์.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2560). บทสรุปผู้บริหารโครงการสังเคราะห์ผลการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ. 2554-2558) ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2560, จาก http://www.http://www.onesqa.or.th /upload/download/201704271505239.pdf

Brunner, J. (1977). The process of education. Cambridge: Harvard University.

Gagné, M., Briggs, J. and Wager, W. (1992). Principle of Instructional Design (4th ed.). San Diego: Harcourt Brace.

Joyce, B. and Weil, M. (2009). Information Processing Model of Teaching (8th ed.). Boston: Allyn and Bacon.

Koffka, K. (1935). Principles of Gestalt Psychology. San Diego: Harcourt Brace.

Meyerson, J. (1993). Exploring reading instructional decisions though a reflective activity: The first step in the change process. Journal of Educational and Psychological Consultation, 4(2), pp. 153-168.