การศึกษาสุขภาพชุมชนสู่การเรียนรู้และเสริมสร้าง “ชุมชนสุขภาพจิตดี” ของตำบลเวียงเหนือ อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสุขภาพชุมชนสู่การเรียนรู้และเสริมสร้าง “ชุมชนสุขภาพจิตดี” ในพื้นที่ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย รวบรวมข้อมูลโดยการสนทนากลุ่มกับผู้นำ และตัวแทนชุมชน จำนวน 24 คน ศึกษาสุขภาพชุมชนและวิเคราะห์อย่างมีส่วนร่วมด้วยการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อชุมชน รวมทั้งจัดเวทีชุมชนเพื่อการจัดการความรู้ด้านสุขภาพจิตเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวทางการเสริมสร้างชุมชนสุขภาพจิตดี ใช้วิธีวิเคราะห์เชิงอุปนัยอย่างมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่า 1) นิยามสุขภาพจิตดีของชุมชนตำบลเวียงเหนือ ประกอบไปด้วย การมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง สุขภาพใจที่เข้มแข็ง การมีสังคมอุดมปัญญา และความรักใคร่สามัคคีในชุมชน รวมถึงการที่คนเราจะเกิดสุขภาพที่ดีอย่างเป็นองค์รวมนั้น เริ่มต้นจากปัจจัยภายในตน ที่สำคัญอย่าง “ความภาคภูมิใจในตนเอง” และต่อยอดสู่การส่งเสริมสุขภาพให้คนในครอบครัวและชุมชน 2) หัวใจสำคัญของชุมชนสุขภาพจิตดีมาจากความร่วมมือของคนในชุมชนที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ โดยสามารถยกตัวอย่างกิจกรรมที่ประสบความสำเร็จจากการสนับสนุนของภาคีเครือข่ายต่างๆ และกระบวนการเรียนรู้ที่เป็นองค์ความรู้ของชุมชนมาจากการถ่ายทอดโดยธรรมชาติที่ผสมผสานด้านวัฒนธรรม ภูมิปัญญา การประกอบอาชีพ และการดูแลสุขภาพตนเองภายในครอบครัว