การพัฒนาแบบจำลองทางความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เซลล์และการทำงานของเซลล์ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบจำลองเป็นฐาน

Main Article Content

ศิรินันท์ คำแข็งขวา
พรรณวิไล ดอกไม้

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลองทางความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในหน่วยการเรียนรู้เรื่องเซลล์และการทำงานของเซลล์ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบจำลองเป็นฐาน กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษแห่งหนึ่ง จังหวัดกาฬสินธุ์ จำนวน 40 คน โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้แบบจำลองเป็นฐาน เรื่อง เซลล์ การลำเลียงสารผ่านเซลล์ การหายใจระดับเซลล์ และการแบ่งเซลล์ จำนวน 4 แผน และแบบวัดแบบจำลองทางความคิดแบบอัตนัย ดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน 4 วงจรปฏิบัติการ ประกอบด้วย ขั้นวางแผน ขั้นปฏิบัติ ขั้นสังเกต และขั้นสะท้อนผล และทำการวัดด้วยแบบวัดแบบจำลองทางความคิดเมื่อสิ้นสุดการจัดการเรียนรู้ในแต่ละวงจรปฏิบัติการ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา กำหนดเกณฑ์การผ่านที่ระดับกลุ่มแบบจำลองทางความคิดที่ถูกต้อง แต่ไม่สมบูรณ์ขึ้นไป ผลการวิจัยพบว่า วงจรปฏิบัติการที่ 1 นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 65 วงจรปฏิบัติการที่ 2 นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 75 วงจรปฏิบัติการที่ 3 นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 77.5 และวงจรปฏิบัติการที่ 4 นักเรียนผ่านเกณฑ์ทั้งหมดคิดเป็นร้อยละ 100

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กชมาส จันทร์สกุล. (2562). การพัฒนาแบบจำลองทางความคิดด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน เรื่องการแบ่งเซลล์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต). สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2566, จาก https://rsuir-library.rsu.ac.th/bitstream/123456789/103/1/Kachamas%20Chansakul.pdf

ชาตรี ฝ่ายคำตา. (2563). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เคมี. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภรทิพย์ สุภัทรชัยวงศ์, ชาตรี ฝ่ายคำตา และพจนารถ สุวรรณรุจิ. (2558). การจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานเพื่อพัฒนาแบบจำลองทางความคิด เรื่อง โครงสร้างอะตอมและความเข้าใจธรรมชาติของแบบจำลองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารนวัตกรรมการเรียนรู้, 1(1), น. 97-124.

ศักรินทร์ อะจิมา. (2564). ผลการจัดการเรียนการสอนชีววิทยาโดยใช้แบบจำลองเป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้, 12(2), น. 269-286. สืบค้นเมื่อ 4 พฤษภาคม 2566, จาก https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/4197/

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. สืบค้นเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2566, จาก https://scimath.org/e-books/8923/flippingbook/index.html

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). (2566). ผลการประเมิน PISA 2022. สืบค้นเมื่อ 24 ธันวาคม 2566, จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/news-21/

สุรัสวดี ปะกิระเค. (2561). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน ปรากฏการณ์ของโลกและเทคโนโลยีอวกาศ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม).

อนุพงศ์ ไพรศรี, ชาตรี ฝ่ายคำตา, เอกรัตน์ ทานาค, พงศ์ประพันธ์ พงษ์โสภณ และเอกภูมิ จันทรขันตี. (2565). การสร้างและใช้แบบจำลองในห้องเรียนวิทยาศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(1), น. 349-358.

อมรรัตน์ ปานเพชร และธิติยา บงกชเพชร. (2566). การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานเพื่อพัฒนาแบบจำลองทางความคิด เรื่อง พลังงานความร้อนสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารร้อยแก่นสาร, 8(8), น. 493-509.

Chi, M. T. & Roscoe, R. D. (2002). The processes and challenges of conceptual change. Reconsidering conceptual change: Issues in theory and practice. Dordrecht: Springer Netherlands. Retrieved January 5, 2023, from https://link.springer.com/chapter/10.1007/0-306-47637-1_1

Dolphin, G., Benoit, W., Burylo, J., Hurst, E., Petryshen, W., & Wiebe, S. (2018). Braiding history, Inquiry, and model-based learning: A collection of open-source historical case studies for teaching both Geology content and the nature of science. Journal of Geoscience Education, 66(3), pp. 205-220.

Gilbert, J. K. (2005). Visualization: A metacognitive skill in science and science education. In J. K. Gilbert (Ed.), Visualization in science education (pp. 9-27). Dordrecht: Springer.

Gilbert, J. K. & Justi, R. (2016). Modelling-based teaching in science education. Basel, Switzerland: Springer international publishing.

Gobert, J. D. & Buckley, C. (2000). Introduction to model-based teaching and learning in science education. International Journal of Science Education, 22(9), pp. 891–894.

Kemmis, S. & McTaggart, R. (1998). The action research planer (3rd ed.). Victoria: Deakin University Press.

Schwarz, C. V., Reiser, B. J., Davis, E. A., Kenyon, L., Achér, A., Fortus, D. & Krajcik, J. (2009). Developing a learning progression for Scientific modeling: Making Scientific modeling accessible and meaningful for learners. The Journal of Research in Science Teaching, 46(6), pp. 632-654.