การจัดการความขัดแย้งของประชาชนกับรัฐ กรณีเหมืองหินปูน อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก

Main Article Content

นวภัทร โตสุวรรณ์
กาบแก้ว ปัญญาไทย
สุพัตรา ทองเชื้อ
อลิศรา ประชารังสรรค์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสาเหตุของความขัดแย้งและผลกระทบจากความขัดแย้ง ตลอดทั้งการหาแนวทางการแก้ไขความขัดแย้งของประชาชนกับรัฐ กรณีโครงการเหมืองหินปูน โดยผู้ให้ข้อมูลวิจัยโดยวิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 30 คน  เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์เนื้อหาโดยใช้การบรรยายเชิงพรรณนา ผลการศึกษาความขัดแย้งที่เป็นประเด็นสำคัญของประชาชนที่ได้รับผลกระทบหลายปัจจัย เช่น มุมมองของประชาชนต่อเจ้าหน้าที่รัฐ ความไม่ไว้วางใจของการดำเนินโครงการและการมีส่วนร่วม ในการดำเนินงานของภาครัฐ และยังก่อให้เกิดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ที่ทำให้เกิดมลพิษในอากาศ แม่น้ำ และป่าไม้ ด้านสุขภาพร่างกายและจิตใจ ที่ได้รับผลจากมลภาวะจากฝุ่น และเสียงดังจากการขนส่ง และการดำเนินชีวิตของประชาชนในพื้นที่จากการดำเนินโครงการของเหมืองนำมาซึ่งการรวมกลุ่มกันเคลื่อนไหวคัดค้านการดำเนินงานของเหมืองและก่อให้เกิดผลความขัดแย้งในชุมชนระหว่างคนที่ไม่เห็นด้วยและคนที่สนับสนุนให้มีการดำเนินการของเหมือง และแนวทางแก้ไขความขัดแย้งควรการสำรวจความคิดเห็นของชุมชน ในเชิงลึกให้หลากหลายมิติและควรมีการจัดประชุมเวทีสาธารณะเพื่อร่วมแลกเปลี่ยนและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้ที่ได้รับผลกระทบ เพื่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันหาวิธีแก้ปัญหาลดความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โตสุวรรณ์ น., ปัญญาไทย ก., ทองเชื้อ ส., & ประชารังสรรค์ อ. (2025). การจัดการความขัดแย้งของประชาชนกับรัฐ กรณีเหมืองหินปูน อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก. วารสารราชพฤกษ์, 23(1), 99–114. https://doi.org/10.14456/rpjnrru.2025.7
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่. (2567). ข้อมูลประทานบัตรเหมืองแร่ทั่วประเทศ. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2567, จาก https://www1.dpim.go.th/mne/mn.php?prov=63&status=

คณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการแร่แห่งชาติ. (2566). แผนแม่บทการบริหารจัดการแร ฉบับที่ 2. สืบค้น 22 ตุลาคม 2567, จาก https://url.in.th/mHGCH

จิดาภา ทองอุดม. (2565). การศึกษาผลกระทบและการจัดการผลกระทบจากการทำเหมืองแร่หินปูน เพื่ออุตสาหกรรมเขาสามง่าม จังหวัดราชบุรี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).

ธิดารัตน์ คำล้อม และณัฐริกา นันทบุตร. (2563). ความคิดเห็นเกี่ยวกับผลกระทบจากเหมืองหินที่ส่งผลต่อชุมชนบริเวณใกล้เคียง อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 12(1), น. 63-74.

นิธิตา สิริพงศ์ทักษิณ. (2567). ความขัดแย้งในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ: กรณีศึกษา โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่ว จังหวัดพัทลุง. วารสารมนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย อุบลราชธานี, 15(1), น. 95-128.

เนตรทราย นิสสัยสุข. (2556). ผลกระทบจากการพัฒนาอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ดระยอง กรณีศึกษา ชุมชนตำบลมาบยางพร อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา).

ปริญญารัตน์ เลี้ยงเจริญ. (2559). ‘เหมืองแร่’ กับการจัดการผลกระทบ ‘สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ’. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2567, จาก https://tdri.or.th/2016/06/mining-management/

วรภา พันลุตัน. (2566). ตาก-ชาวบ้านลุกฮือ ปกป้องดอยชาติ ไม่เอาเหมืองหิน. หนังสือพิมพ์ 4 เหล่าทัพ. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2567, จาก https://www.4forcenews.com/307813/

วันเพ็ญ เทวฤทธิ์. (2563). การจัดการความขัดแย้งในชุมชนกับการสร้างฝายมีชีวิต ตำบลยางค้อม อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช (รายงานการศึกษาค้นคว้าอิสระมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).

วัลลภัช สุขสวัสดิ์. (2564). การวิจัยเชิงปริมาณทางรัฐศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศุภฤกษ์ การะเกตุ และบุษบง ชัยเจริญวัฒนะ. (2565). การจัดการความขัดแย้งที่เกิดจากโครงการพัฒนาของรัฐ: กรณีศึกษาโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา. PAAT Journal (วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย), 4(8), น. 46-57.

อภิชัย สิงห์ศรี. (2560). ความขัดแย้งจากโครงการพัฒนาอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ : กรณีศึกษานิคม อุตสาหกรรมระยอง (บ้านค่าย) (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).

อภิชัย สิงห์ศรี และจุฑารัตน์ ชมพันธุ์. (2560). ความขัดแย้งจากโครงการพัฒนาอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ กรณีศึกษา: นิคมอุตสาหกรรมระยอง (บ้านค่าย). ใน การประชุมวิชาการรวมบทความวิจัยการประชุมวิชาการระดับชาติ SMARTS ครั้งที่ 7 (น. 286-297). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อุสมาน หวังสนิ, นฤทธิ์ ดวงสุวรรณ์, เอกชัย อิสระทะ, และสุวรรณ อ่อนรักษ์. (2564). แนวทาง การจัดการความขัดแย้งของชุมชน: บทเรียนจากกรณี การทำเหมืองหินเขาคูหา อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา. วารสารการพัฒนาชุมชน และคุณภาพชีวิต, 10(1), น. 83-93.

Makraphirom, P. (2007). Environmental conflict resolution (Research report). Chiang Mai: Social Research Institute, Chiang Mai University.