ประสิทธิผลของกิจกรรมฝึกทักษะการรู้เท่าทันสื่อเรื่องสุขภาพทางเพศ เพื่อเสริมสร้างพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยของนักเรียนวัยรุ่นตอนปลาย จังหวัดนครนายก

Main Article Content

สุนันทา ศรีศิริ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลกิจกรรมฝึกทักษะการรู้เท่าทันสื่อ เรื่องสุขภาพทางเพศ เพื่อเสริมสร้างพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยของนักเรียนวัยรุ่นตอนปลาย ในจังหวัดนครนายก โดยมีขั้นตอนการวิจัย 3 ขั้นตอน ได้แก่ การทบทวนเอกสาร การตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ และการประเมินผลกิจกรรมฝึกทักษะ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 5 จำนวน 2 ห้องเรียน ได้จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 38 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 32 คน กลุ่มทดลองได้เรียนกิจกรรมฝึกทักษะ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้เรียนตามหลักสูตรปกติ เครื่องมือที่ใช้ คือ ชุดกิจกรรมฝึกทักษะการรู้เท่าทันสื่อเรื่องสุขภาพทางเพศ และแบบสอบถามพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการทดสอบด้วย Independent t-test และ Paired sample t-test
ผลการวิจัย พบว่า กิจกรรมฝึกทักษะการรู้เท่าทันสื่อเรื่องสุขภาพทางเพศ ประกอบด้วย กิจกรรม 4 ครั้งๆ ละ 100 นาที สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ได้แก่ ทักษะการเข้าถึงและเข้าใจ ทักษะการวิเคราะห์ ทักษะการประเมิน และทักษะการสร้างสรรค์/สื่อสาร  หลังเข้าร่วมกิจกรรมฝึกทักษะพบว่า นักเรียนกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  และนักเรียนกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยสูงกว่านักเรียนกลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข, กรมอนามัย, สำนักอนามัยเจริญพันธุ์. (2566). รายงานสถานการณ์อนามัยเจริญพันธุ์ในวัยรุ่นและเยาวชน ปี 2566. สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2567, จาก https://rh.anamai.moph.go.th/th/cms-of-1/219653

กระทรวงสาธารณสุข, กรมสุขภาพจิต. (2550). การสร้างแบบวัดพฤติกรรมทางเพศที่พึงประสงค์ของเยาวชนในสังคมไทย. นนทบุรี: ผู้แต่ง.

กิตติศักดิ์ คะษาวงค์. (2566). ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้เท่าทันสื่อสุขภาพด้านเพศต่อการป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรและโรคเอดส์ ในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม. สืบค้นเมื่อ 16 กันยายน 2567,จาก https://skko.moph.go.th/dward/document_file/oa/research_file_name/20231215143958_1404538862.pdf

ชัยนันท์ เหมือนเพ็ชร์, นิภา มหารัชพงศ์ และปาจรีย์ อับดุลลากาซิม. (2563). การรู้เท่าทันสื่อสังคม ออนไลน์เรื่องเพศกับพฤติกรรมทางเพศของวัยรุ่นประเทศไทย. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์ สุขภาพ, 14(2), น. 23-33.

ทิศนา แขมมณี. (2552). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัด กระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนกร ศรีสุกใส. (2565). สร้างการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อสร้างวัคซีนทางปัญญาให้สังคม. วารสารกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์, 1(1), น. 1-21.

ปุณยนุช สละชั่ว, รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์ และพรนภา หอมสินธุ์. (2565). ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้เท่าทันสื่อสุขภาพด้านเพศต่อการป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 17(3), น. 244-253.

พัชรินทร์ บุญถนอม, ชนัญชิดาดุษฎี ทูลศิริ และสมสมัย รัตรกรีฑากุล. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการรู้เท่าทันสื่อออนไลน์เรื่องเพศของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 18(4), น. 416-422.

มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย. (2565). ผลสำรวจสถานการณ์เด็กกับภัยออนไลน์ ประจำปี 2565. สืบค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2567, จาก https://www.isranews.org/article/isranews-scoop/113123-isranews-284.html

โศภิสุดา วิบูลย์พันธุ์. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์กับพฤติกรรมทางเพศของวัยรุ่น อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา).

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดจังหวัดปราจีนบุรี นครนายก. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2566, จาก https://data.bopp-obec.info/emis/schooldata-view_student_area.php?Edu_year=2565&Area_CODE=250001

Hobbs, R. (1998). The seven great debates in the media literacy movement. Journal of communication, 48, pp. 16-32.

Levin-Zamir, D., Lemish, D., & Gofin, R. (2011). Media Health Literacy (MHL): Development and measurement of the concept among adolescents. Health Education Research, 26, pp. 323-335.

Livingstone, S., Mascheroni, G., & Stoilova, M. (2021). The outcomes of gaining digital skills for young people’s lives and wellbeing: A systematic evidence review. New Media and Society, 25(5), pp. 1–27.

Mutea, L., Maluni, J., Kabue, M., Were, V., Ontiri, S., Michielsen, K., & Gichangi, P. (2023). The effectiveness of combined approaches towards improving utilisation of adolescent sexual and reproductive health services in Kenya: A quasi-experimental evaluation. Sexual and Reproductive Health Matters, 31(1), pp. 1-24.

Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science and Medicine, 67(12), pp. 2072-2078.

Scull, T. M., Dodson, C. V., Geller, J. G., Reeder, L. C., & Stump, K. N. (2022). A media literacy education approach to high school sexual health education: Immediate effects of media aware on adolescents’ media, sexual health, and communication outcomes. Journal of Youth and Adolescence, 51, pp. 708-723.

The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2013). Media and information literacy: Policy and Strategy guideline. Paris: Author.

Woolfolk, A. E. (2020). Educational psychology: Active learning edition (14th ed.). New York: Pearson.