พลวัตของประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

Main Article Content

ธนดล สายวงศ์ปัญญา
เปรมวิทย์ วิวัฒนเศรษฐ์
วรัญญา ยิ่งยงศักดิ์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตของประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อ ในพื้นที่อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ด้วยวิธีการทางคติชนวิทยา ทั้งจากการศึกษาวรรณกรรมลายลักษณ์ และการปฏิบัติงานภาคสนาม โดยเน้นการมีส่วนร่วมในพิธีกรรม และการสัมภาษณ์วิทยากรที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์ และนำเสนอแบบพรรณนาวิเคราะห์


 


ผลการศึกษาพบว่า ประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อ ในพื้นที่อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง มีการพลวัตอยู่ 3 ด้าน คือ ด้านเครื่องประกอบพิธี, ด้านขั้นตอนการประกอบพิธี และด้านความเชื่อในประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อ ซึ่งการพลวัตทุกด้านที่เกิดขึ้นนั้น มีลักษณะเป็นการปรับเปลี่ยนเพื่อให้สอดคล้องกับความเชื่อวิถีชีวิต และสภาพสังคมของผู้คนในยุคปัจจุบัน อันเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งที่ทำให้ประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อสืบทอดอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สายวงศ์ปัญญา ธ., วิวัฒนเศรษฐ์ เ., & ยิ่งยงศักดิ์ ว. (2022). พลวัตของประเพณีต่างข้าวซ่อมต่อ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง. วารสารบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ ราชมงคลล้านนา, 10(1), 141–158. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/balajhss/article/view/254848
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2545). หนังสือนำเที่ยว ชุด เชียงใหม่ / ลำพูน / ลำปาง/แม่ฮ่องสอน. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ บุ๊ค เซนเตอร์, 87 – 88.

จิรพัชร์ พล่อพินิจ. (2540). วันเข้าพรรษา. กรุงเทพฯ: บริษัท อักษราพิพัฒน์ จำกัด, 6-15.

ชนิดา ศักดิ์ศิริสัมพันธ์ และคณะ. (2543). หน้าต่างสู่โลกกว้าง พม่า สหภาพเมียนมาร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: หน้าต่างสู่โลกกว้าง, 296.

ทวี เขื่อนแก้ว. (2552). ประเพณีเดิม. กรุงเทพฯ: เลี่ยงเชียง, 139-140.

ธีรวัฒน์ พูลทอง. (2560). ราชธรรมในจามเทวีวงศ์: ความสัมพันธ์กับการสร้างบารมีเพื่อเป็นพระอินทร์. วารสารไทยศึกษา, 2(13), 101.

พระครูสังวรสุตกิจ และคณะ. (2558). จิตรกรรมฝาผนังพระอุโบสถวัดบุญวาทย์วิหาร. ลำปาง: น้ำโท้งการพิมพ์.

พระแพรทอง แก้วทองมี และคณะ. (2562). พลวัตของประเพณีสรงกู่บัวมาศ ตำบล บัวมาศ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 1(6), 128-142.

พระสมุห์สุรพล สุทธญาโณ. (2563). พลวัตประเพณีการทำบุญกฐินของชาวภูไทในตำบลบุ่งเลิศ.อำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด.(วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร์มหาบัณฑิต). ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพโรจน์ ไชยเมืองชื่น. (2551). 2 ฟากแม่วัง 2 ฝั่งนครลำปาง. ลำปาง: เทศบาลนครลำปาง, 103 – 121.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556) พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2554. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน, 709, 818 .

ราชันย์ กลองกลิ่น และกรรณิการ์ คำมูล. (2553). ประวัติศาสตร์ชุมชนกลุ่มวัดท่ามะโอ วัดพระแก้วดอนเต้าและวัดป่ารวก. ใน เอกสารประกอบการสัมนา งานม่าน งานไต ในนครลำปาง, ศูนย์โบราณคดี ภาคเหนือ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49 – 62.

วีระชัย สิงห์คา. (2562). การศึกษาวัฒนธรรมและประเพณีไทยพวน: กรณีศึกษาชุมชน บ้านถนนแค ตำบลถนนแค อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี. วารสารบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ ราชมงคลล้านนา, 1(7), 23.

สถาพร ศรีสัจจัง. (2564). เกี่ยวกับพลวัตของรูปแบบและเนื้อหา. สืบค้น 20 มีนาคม 2564, จาก http://www.siamrath.co.th.

สุภาวดี เชื้อพราหมณ์. (2556). พลวัตวิถีชีวิตพื้นถิ่นของชุมชนและเรือนในลุ่มทะเลสาบสงขลา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์, 5.

อนุกูล ศิริพันธุ์. (2559). ประเพณีสิบสองเดือน นครลำปาง. ลำปาง: สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง, 5.