ภูมิทัศน์การใช้ละครในมิติการศึกษา: กระบวนทัศน์ แนวคิด และแนวทางของนักวิชาการและนักปฏิบัติการที่ใช้กระบวนการละครเป็นเครื่องมือ ในการสร้างการเรียนรู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจ ทบทวน และระบุองค์ความรู้ในด้านการใช้ละครในบริบทของการศึกษา และ 2) ศึกษามุมมองและแนวคิดของนักวิชาการและนักปฏิบัติการในระดับนานาชาติที่มีต่อทิศทาง และสถานะปัจจุบันขององค์ความรู้ด้านการใช้ละครในฐานะเป็นเครื่องมือสำหรับการเรียนรู้ เป็นการศึกษาโดยวิธีวิจัยทางเอกสาร จากการคัดเลือกเอกสารวิชาการนานาชาติที่ตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ ระหว่างปี ค.ศ. 2000-2018 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการศึกษา พบว่า 1) องค์ความรู้ที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน มีประเด็นดังนี้ (1) คุณสมบัติที่จำเป็นของครูที่ใช้กระบวนการละครเป็นเครื่องมือในการสร้างการเรียนรู้ คือ มีความเข้าใจผู้เรียน ทำให้ผู้เรียนอยากเรียนรู้และกล้ามีส่วนร่วม มีทักษะการสื่อสารและการสร้างสรรค์ (2) การเรียนรู้เกิดจากการที่ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงประสบการณ์ในโลกจินตนาการของละครกับโลกชีวิตประจำวัน และ (3) การมีส่วนร่วมกับกระบวนการละครไม่ใช่ตัวชี้วัดว่าผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ดังนั้น การจะทำให้ผู้เรียนบรรลุผลการเรียนรู้ ครูต้องช่วยอำนวยให้เกิดการเชื่อมโยงประสบการณ์ละครในชั้นเรียนกับบริบทชีวิตของผู้เรียน และ 2) มุมมองร่วมสมัยที่มีต่อสถานะและทิศทางขององค์ความรู้ พบว่า นักวิชาการและนักปฏิบัติการที่ใช้การละครเป็นเครื่องมือสร้างการเรียนรู้ เห็นพ้องว่า ปัจจุบัน องค์ความรู้ด้านนี้ได้ขยายขอบเขตไปสู่มิติที่กว้างขึ้นกว่าในชั้นเรียน โดยมีการบูรณาการกับสาขาการละครประยุกต์ซึ่งเป็นสาขาที่ครอบคลุมการใช้ละครเพื่อการพัฒนามนุษย์ในบริบทที่หลากหลาย ส่งผลให้องค์ความรู้มีความเป็นสหวิทยาการ มีทิศทางที่จะมีการบูรณาการระหว่างสาขาการศึกษาและศิลปการละครมากขึ้น อย่างไรก็ตาม พบว่า ยังมีช่องว่างของความรู้ คือ ขาดเอกสารวิชาการที่เขียนโดยนักวิจัยที่ทำงานในบริบทภูมิศาสตร์ สังคมและวัฒนธรรมที่หลากหลาย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ธนาภร สุขยิ่ง. (2553). ผลของการจัดกิจกรรมละครสร้างสรรค์ที่มีต่อความเชื่อมั่นในตนเองของเด็กปฐมวัย. (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพมหานคร.
ปวลักขิ์ สุรัสวดี และ เสาวนีย์ วงศ์จินดา (2561). การใช้ละครประยุกต์เพื่อพัฒนามโนทัศน์ความเข้าใจในตนเองของเยาวชนไร้สัญชาติ: กรณีศึกษากลุ่มเยาวชนไร้สัญชาติ ตำบลมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร ประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ปาริชาติ จึงวิวัฒนาภรณ์ . (2546). รายงานการวิจัย การใช้ละครสร้างสรรค์ในการพัฒนาผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. สืบค้นจาก http://www.onec.go.th/index.php/book/BookView/944
ปาริชาติ จึงวิวัฒนาภรณ์. (2547). ละครสร้างสรรค์สำหรับเด็ก. กรุงเทพมหานคร: พัฒนาคุณภาพวิชาการ.
พรรัตน์ ดำรุง. (2547). การละครสำหรับเยาวชน. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
___________. (2557). การละครประยุกต์การใช้ละครเพื่อการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ร่มเกล้า ช้างน้อย. (2558). ผลของการใช้แนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ในกระบวนการละครประยุกต์เพื่อส่งเสริมความเชื่อมั่นในตนเองของเยาวชนในสถานสงเคราะห์. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร.
Ackroyd, J. (2000). Applied theatre: Problems and possibilities. Applied Theatre Researcher/ IDEA Journal. 1, 1-12. Retrieved from http://www.griffith.edu.au/centre/cpci/atr/journal/article1number1.htm
________. (2007). Applied theatre: An exclusionary discourse?. Applied Theatre Researcher/ IDEA Journal. 8, Retrieved from http://www.griffith.edu.au/__data/assets/pdf_file/0005/52889/01
Aitken, V. (2014). From teacher-in-role to researcher-in-role: Possibilities for repositioning children through role-based strategies in classroom research. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(3), 255-271.
Allen, D. & Laine, E. (2018). The integrated spectator: Theatre audiences and pedagogy. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 23(4), 598-612.
Anderson, M. (2014). The challenge of post-normality to drama education and applied theatre. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(1), 110-120.
Balfour, M. (2009). The politics of intention: Looking for a theatre of little changes. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 14(3), 347-359.
Bolton, K. & Heathcote, D. (1995). Drama for learning: Dorothy heathcote's mantle of the expert approach to education. Portsmouth, NH: Heinemann.
Bowell, P. & Heap, B. (2010) Drama is not a dirty word: Past achievements, present concerns, alternative futures. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 15(4), 579-592.
Bundy, P. (2003). Aesthetic engagement in the drama process. Research in Drama Education, 8(2), 171-181.
Chinyowa, K.C. (2015). Participation as ‘repressive myth’: A case study of the Interactive Themba Theatre Organisation in South Africa. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 20(1), 12-23.
Clemson, H. G. & Ntelioglou, B. Y. (2014). New practices, new methods, new voices. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(3), 231-242.
Conroy, C., Franks, A. & Sutton, P. (2015). Looking back and looking forward. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 20(3), 259-260.
Cziboly, A. (2015). DICE – The impact of educational drama and theatre on key competences. p-e-r-f-o-r-m-a-n-c-e, 2(1-2). Retrieved from http://www.p-e-r-f-o-r-m-a-n-c-e.org/?p=2003
Dawson, K. & Lee, B.K. (2018). Drama-based pedagogy: Activating learning across the curriculum. London: Intellect.
Dobson, D. (2005). From spotlight to fluorescent bulb: aesthetic dimensions of personal, practical knowledge in an actor training to be a high school teacher. Research in Drama Education, 10(3), 327-340.
Dunn, J. & Stinson, M. (2011) Not without the art!! The importance of teacher artistry when applying drama as pedagogy for additional language learning. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 16(4), 617-633.
Etherton, M. & Prentki, T. (2006). ‘Drama for change?’ Prove it! Impact assessment in applied theatre. Research in Drama Education, 11(2), 139-155.
Faulkner, J. & Latham, G. (2016). Adventurous lives: Teacher qualities for 21st Century Learning. Australian Journal of Teacher Education, 41(4), 137-150.
Gallagher, K. & Jacobson, K. (2018). Beyond mimesis to an assemblage of reals in the drama classroom: Which reals? Which representational aesthetics? What theatre-building practices? Whose truths? Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 23(1), 40-55.
Gjaerum, R.G. (2013). Applied Theatre Research: Discourses in the field. European Scientific Journal, 3, 347-361.
Griggs, T. (2001). Teaching as Acting: Considering acting as epistemology and its use in teaching and teacher preparation. Teacher Education Quarterly, 28(2), 23-37.
Ha, P. L. (2014). The politics of naming: Critiquing “learner-centred” and “teacher as facilitator” in English language and humanities classrooms. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 42(4), 392-405.
Hart, R. (2007). Act like a teacher: Teaching as a performing art. (Doctoral Dissertations). Retrieved from https://scholarworks.umass.edu/dissertations/AAI3275803
Hatton, C. (2013). Educating Rita and her sisters: Using drama to reimagine femininities in schools. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 18(2), 155-167.
Hornbrook, D. (1998). Education and Dramatic Art. London: Routledge.
İşyar, Ö. Ö. & Akay, C. (2017). The use of Drama in Education in primary schools from the viewpoint of the classroom teachers: A mixed method research, Journal of Education and Practice, 8(28), 215-230.
Jackson, A. & Leahy, H. R. (2005). ‘Seeing it for real …?’—Authenticity, theatre and learning in museums. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 10(3), 303-325.
Jackson, A. R. (2011). Participatory forms of educational theatre. In Schonmann, S. (Ed.). Key concepts in theatre/drama education (pp. 53-58). Rotterdam, The Netherlands: Sense.
Kolb, D.A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Kuftinec, S. (2011). The applied theatre reader [Book Review]. TDR: The Drama Review, 55(2), 169-171.
Lev-Aladgem, S. (2015). The ignorant facilitator: Education, politics and theatre in co-communities. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 20(4), 511-523.
McLauchlan, D. (2011). What makes a great high school drama teacher? In Schonmann, S. (Ed.), Key concepts in theatre/drama education (pp.39-44). Rotterdam: Sense Publishers.
Marunda-Piki, C.J. (2018). The impact of narrative-based learning in classroom. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 23(1), 107-113.
McKinnon, J. (2016) Breaking bad habitus: Using devised performance to challenge students' perceptions of themselves as students. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 21(4), 535-550.
Nicholson, H. (2013) Participation as art. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 18(1), 1-3.
__________. (2014). The nature of cooperation. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(2), 121-123.
Nicholson, H. (2011a) Applied Drama/Theatre/Performance. In: Schonmann S. (eds). Key Concepts in Theatre/Drama Education. Sense Publishers.
__________. (2005). Applied drama: The gift of theatre. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
__________. (2011b). Theatre, education and performance. New York: Palgrave Macmillan.
O’Connor, P. & Anderson, M. (2015). Applied theatre: Research. radical departures. London: Methuen Bloomsbury.
O’Neill, C. (1995) Drama worlds: A framework for process drama. Portmouth, NH: Heinemann.
Omasta, M. & Snyder-Young, D. (2014). Gaps, silences and comfort zones: Dominant paradigms in educational drama and applied theatre discourse. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(1), 7-22.
Orr, S.H. (2015) Training the peer facilitator: Using participatory theatre to promote engagement in peer education. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 20(1), 110-116.
O'Toole, J. (2009). Writing Everyday Theatre: Applied theatre, or just TIE rides again? Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 14(4), 479-501.
Piazzoli, E. (2018). Embodying language in action. London: Palgrave Macmillan.
Pitfield, M. (2012). Transforming subject knowledge: Drama student-teachers and the pursuit of pedagogical content knowledge. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 17(3), 425-442.
Pongsophon, P., Yutakon, N. & Boujaoude, S. B. (2010). Promotion of scientific literacy on global warming by process drama. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 11(1), 1-38.
Prendergast, M. & Saxton, J. (2009). Applied theatre: International case studies and challenges for practice. Bristol, UK: Intellect.
__________. (2013). Applied drama: A facilitator's handbook for working in community. Bristol, UK: Intellect.
Preston, S. (2016). Applied theatre: Facilitation, pedagogies, practices, resilience. London: Bloomsbury Publishing PLC.
Rasmussen, B. (2010). The ‘good enough’ drama: Reinterpreting constructivist aesthetics and epistemology in drama education. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 15(4), 529-546.
Robinson, J. (2016).‘Outside of everything and everybody’: renegotiating place in the classroom. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 21(2), 214-228.
Saxton, J. & Miller, C. (2013). Drama, creating and imagining: Rendering the world newly strange. In Anderson, M., & Dunn, J. How drama activates learning: Contemporary research and practice. London: Bloomsbury.
Schonmann, S. (2005a). Master" versus "Servant: Contradictions in drama and theatre education. The Journal of Aesthetic Education, 39(4), 31-39.
_________. (2005b). Theatrical representations of teaching as performance. In Brophy, J. & Pinnegar, S. (eds.), Learning from Research on Teaching: Perspective, Methodology, and Representation: Advances in Research on Teaching (pp. 283–311), Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
_________. (2011). An identity card in the making: Key concepts in theatre/drama education, In Schonmann, S. (Ed.) Key Concepts in Theatre/Drama Education, Rotterdam: Sense Publisher.
Sirazeeva, A. (2015). Person-centered approach in the English Language Teaching at the University. Procedia - Social and Behavioral Sciences.191, 1754-1757.
Sloan, C. (2018). Understanding spaces of potentiality in applied theatre. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 23(4), 582-597.
Smith, K. (2017). The role of a learning facilitator. Self-Study of Teaching and Teacher Education Practices Teachers as Self-directed Learners, 81-89.
Snyder-Young, D. (2013). Theatre of good intentions: Challenges and hopes for theatre and social change. Houndmills, Basingtoke: Palgrave Macmillan.
Somer, J. (2008). Interactive theatre: Drama as social intervention. Music and Arts in Action, 1(1), 61-86.
Stagg, B.C. & Verde, M.F. (2019). Story of a Seed: educational theatre improves students’ comprehension of plant reproduction and attitudes to plants in primary science education. Research in Science & Technological Education, 37(1), 15-35.
Tauber, R. T. & Mester, C. S. (2007). Acting lessons for teachers: Using performance skills in the classroom. Westport, CT: Praeger.
Terret, L. (2013). The Boy in the Dress: Queering Mantle of the Expert. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 18(2), 192-195.
Thompson, J. (2003). Applied theatre: Bewilderment and beyond. Oxford: Peter Lang.
Van de Water, M., McAvoy, M. & Hunt, K. (2015). Drama and education: Performance methodologies for teaching and learning. London: Routledge, Taylor & Francis.
Wales, P. (2009). Positioning the drama teacher: Exploring the power of identity in teaching practices. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 14(2), 261-278.
Wang, W.J. (2014). Using process drama in museum theatre educational projects to reconstruct postcolonial cultural identities in Hong Kong, Singapore and Taiwan. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(1), 39-50.
Ward, W. (1930). Creative dramatics. New York: D. Appleton & Co.
