ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิของญาติผู้ตายในกระบวนการชันสูตรพลิกศพ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และหลักการทางกฎหมายของ           การสอบสวน ชันสูตรพลิกศพ พยานหลักฐาน และการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายในคดีอาญา        โดยศึกษาถึงสิทธิของญาติผู้ตายในกระบวนการชันสูตรพลิกศพตามกฎหมายต่างประเทศเปรียบเทียบกับกฎหมายไทย เพื่อวิเคราะห์และหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิของญาติในกระบวนการชันสูตรพลิกศพ

ผลการศึกษาพบว่า ในขั้นตอนการตรวจศพ เมื่อมีการตายโดยผิดธรรมชาติเกิดขึ้น             ให้พนักงานสอบสวนแจ้งแก่ญาติของผู้ตายทราบถึงการตายของผู้ตายและจะมีการชันสูตรพลิกศพ หากญาติผู้ตายไม่สามารถเข้าร่วมการตรวจศพได้  พนักงานสอบสวนเพื่อจัดให้แพทย์สามารถทำการชันสูตรพลิกศพได้เองโดยปราศจากการตรวจสอบจากญาติผู้ตาย ทำให้ญาติของผู้ตายเกิดความสงสัยในสาเหตุการตายเพราะไม่มีกฎหมายกำหนดสิทธิอย่างอื่นแก่ญาติเพื่อคลายความสงสัยดังกล่าว และในขั้นตอนการผ่าศพกำหนดให้เมื่อมีการจำเป็นเพื่อพบเหตุของการตาย เจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพมีอำนาจในการสั่งให้ผ่าศพแล้วแยกธาตุส่วนใดหรือจะให้ส่งทั้งศพหรือบางส่วนไปยังแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลก็ได้   ซึ่งหากเจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพสั่งไม่จัดให้มี     การผ่าศพ   แต่ญาติของผู้ตายที่ยังคงติดใจสงสัยในสาเหตุและพฤติการณ์การตายและประสงค์จะให้มีการผ่าศพ   แต่มิอาจกระทำการใดได้เพราะไม่มีกฎหมายให้อำนาจดไทำการผู้เดียว ซึ่งนสูตรพลิกศพหรือผ่าศพแล้วแยกธาตุส่วนใดหรือจะให้ส่งทั้งศพหรือบางส่วนไปยังแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลก็ไดเช่นว่านั้น  รวมถึงในกรณี              ความตายที่มิได้เกิดจากการกระทำทางอาญา ญาติของผู้ตายจะทราบผลการชันสูตรพลิกศพต่อเมื่อพนักงานสอบสวนทำสำนวนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้นและผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งยุติคดี หากญาติของผู้ตายไม่พึงพอใจในผลการชันสูตรดังกล่าวก็ไม่มีสิทธิโต้แย้งคัดค้านต่อพนักงานสอบสวนหรือ       ผู้ว่าราชการจังหวัดในสาเหตุและพฤติการณ์การตายในกระบวนการใดได้  ดังนั้นจะเห็นว่ากฎหมายเกี่ยวกับสิทธิของญาติผู้ตายในกระบวนการชันสูตรพลิกศพมีข้อขัดข้องอยู่หลายประการจึงต้องศึกษาเพื่อหาแนวทางแก้ไขและปรับปรุงต่อไป

ข้อเสนอแนะ จากการศึกษาเห็นควรปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเพื่อรับรองและคุ้มครองสิทธิของญาติผู้ตายในกระบวนการชันสูตรพลิกศพ อันได้แก่       การให้ญาติของผู้ตายมีสิทธิแต่งตั้งแพทย์หรือผู้มีอำนาจจัดการเข้าร่วมการตรวจศพแทนตน โดยในขั้นตอนการผ่าศพ หากเจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพมีคำสั่งไม่ให้มีการผ่าศพ ให้ญาติของผู้ตายมีสิทธิร้องขอให้ทำการผ่าศพ รวมทั้งให้แจ้งผลการชันสูตรพลิกศพแก่ญาติของผู้ตายทราบ และหากไม่พึงพอใจผลการชันสูตรพลิกศพ มีสิทธิร้องขอต่อศาลเพื่อทำการไต่สวนให้ทราบถึงสาเหตุและพฤติการณ์การตายที่แท้จริงได้ เพื่อให้ญาติของผู้ตายมีสิทธิในกระบวนการชันสูตรพลิกศพมากขึ้น    อันก่อให้เกิดความพึงพอใจและเป็นธรรมต่อทุกฝ่ายในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา