การศึกษาอัตลักษณ์และอัตลักษณ์ร่วมของเพื่อนบ้าน : กรณีศึกษาลาว เมียนมาร์ และจีน

บทคัดย่อ

            การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ของเพื่อนบ้าน ลาว เมียนมาร์ และจีน 2) เพื่อวิเคราะห์อัตลักษณ์ร่วมของประเทศเพื่อนบ้าน ลาว เมียนมาร์ จีน กับไทย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง  ผลการศึกษา พบว่า ทั้งสี่ประเทศมีอัตลักษณ์ต่าง ๆ ร่วมกัน ได้แก่ อัตลักษณ์บุคคล  ทั้งสี่ประเทศมีความคิดจิตใจ บุคลิกภาพ ลักษณะนิสัย ความประพฤติ ค่านิยม ที่เหมือนกัน คือ  ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษและบุพการี  การแสดงความเคารพต่อผู้อาวุโส  มีความภาคภูมิใจในความเป็นชาติของตนเอง ส่วนอัตลักษณ์ทางสังคม ทั้งสี่ประเทศมีอัตลักษณ์ร่วมกันดังนี้ ด้านเชื้อชาติ มีความหลากหลายของชนชาติพันธุ์ มีการอพยพย้ายถิ่นฐานของชนชาติพันธุ์ มีการแต่งงานข้ามเผ่าพันธุ์  ด้านภาษา มีการใช้ภาษาอังกฤษในการติดต่อสื่อสารระหว่างกันในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน  ด้านศาสนา ความเชื่อ และพิธีกรรม มีการนับถือศาสนาพุทธ มีความเชื่อเรื่องสิ่งเหนือธรรมชาติ การพยากรณ์  ความเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรม และความเชื่อเกี่ยวกับชีวิตหลังความตายและการกลับชาติมาเกิดใหม่  ด้านวัฒนธรรม มีประเพณีสงกรานต์และประเพณีลอยกระทงที่เหมือนกัน ด้านวิถีชีวิต การแต่งกาย และอาหารการกิน ทั้งสี่ประเทศนิยมนำผ้าไหมและผ้าฝ้ายมาประดิษฐ์เป็นเครื่องแต่งกาย  นิยมประดับร่างกายด้วยของมีค่า เพื่อบ่งบอกฐานะทางสังคม และนิยมรับประทานข้าวเป็นอาหารหลัก ด้านศิลปะการแสดง มีการแสดงที่สวยงามและสนุกสนาน ส่วนด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง มีการพัฒนาระบบเศรษฐกิจเป็นแบบเปิดเสรีทางการค้าที่เหมือนกัน แต่ไม่พบอัตลักษณ์ร่วมด้านการเมือง เนื่องจากแต่ละประเทศมีระบอบการปกครองแตกต่างกัน และด้านการศึกษา ทั้งสี่ประเทศมีการให้ความสำคัญกับการจัดการศึกษาภาคบังคับ ดังนั้น อัตลักษณ์และอัตลักษณ์ร่วมดังกล่าวคือความงามที่หลากหลาย การมีความรู้ ความเข้าใจ และเจตคติที่ดีต่ออัตลักษณ์ของเพื่อนบ้าน เป็นวิธีคิดของกลุ่มคนที่ต้องอาศัยการอยู่ร่วมกัน ต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันตลอดเวลา ทั้งทางด้านการบริโภค การไหลบ่าทางวัฒนธรรม การซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้ากันและกัน รวมทั้งในด้านอื่น ๆ ที่มีความสัมพันธ์ต่อกัน  และควรได้มีเป้าหมายในการพัฒนาสังคมของเพื่อนบ้านร่วมกันเพื่อให้ประชากรมีสภาพความเป็นอยู่ที่ดี ลดปัญหาที่เกิดจากความไม่เข้าใจกัน