การสืบทอดดนตรีมังคละตามวิถีของปราชญ์ชาวบ้านในภาคเหนือตอนล่าง

Main Article Content

ศุภชัย ธีระกุล
คมกริช การินทร์

บทคัดย่อ

บทความเรื่องการสืบทอดดนตรีมังคละตามวิถีของปราชญ์ในภาคเหนือตอนล่างเป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่องการสืบทอดมังคละในสถาบันอุดมศึกษาตามวิถีปราชญ์ชาวบ้านในภาคเหนือตอนล่าง   วัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอเรื่องการสืบทอดดนตรีมังคละตามภูมิปัญญาของปราชญ์ในภาคเหนือตอนล่าง  งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพใช้ระเบียบวิจัยทางมานุษยวิทยาการดนตรีจากปราชญ์มังคละใน 3 จังหวัด  ซึ่งใช้กลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงซึ่งเป็นวงดนตรีมังคละที่มีการสืบทอดมานานเกิน 40 ปี  จังหวัดละ 1 วง  จึงเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์และลงพื้นที่ภาคสนาม


        ผลการวิจัยพบว่าการสืบทอดดนตรีมังคละเพื่อให้มีความเคารพต่อครูผู้สอนหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อนที่จะเข้าไปสู่ขั้นการเรียนรู้ดนตรีมังคละ ซึ่งประกอบไปด้วย กระบวนการสืบทอดพบว่าทั้ง 3 วง มีกระบวนการสืบทอด 4 รูปแบบ 1. การสืบทอดมังคละในบ้าน 2. การสืบทอดมังคละนอกบ้าน 3.การสืบทอดจากประสบการณ์ในการการทำงาน 4. การสืบทอดจากการแสดงจากสถานการณ์จริง ประวัติการสืบทอดพบว่าทั้ง 3 วง ไม่ทราบถึงที่มาที่แน่นอนหรือมาจากที่ใด  มีเพียงแค่การจดบันทึกว่าพบในจังหวัดต่าง ๆ  และสามารถสืบค้นได้เพียงการสืบทอดเป็นตัวบุคคลที่เคยอยู่ในวงมังคละเพียง 3-4 รุ่น การสืบทอดพิธีกรรมทั้ง 3 วง พบว่า การสืบทอดพิธีกรรมของดนตรีมังคละ มี 3พิธีกรรม 1 .พิธีกรรมการไหว้ครูประจำปี 2. พิธีกรรมไหว้ครูก่อนการแสดง 3. พิธีกรรมการรับศิษย์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธีระกุล ศ. ., & การินทร์ ค. . (2020). การสืบทอดดนตรีมังคละตามวิถีของปราชญ์ชาวบ้านในภาคเหนือตอนล่าง. วารสารวิชาการ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 6(2), 191–209. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hssnsru/article/view/241620
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

แก้วกร เมืองแก้ว. (2544). มังคละ: กรณีศึกษาวงดนตรีพื้นบ้านของนายพรต คชนิล (ปริญญานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
คมกริช การินทร์. (2555). มังคละ: ดนตรีพื้นบ้านภาคเหนือตอนล่าง. ใน นเรศวรวิจัย ครั้งที่ 8
(น.1085). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ปฐม นิคมานนท์. (2535). การค้นหาความรู้และระบบการถ่ายทอดความรู้ในชุมชนบทไทย (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
ประทีป นักปี่. (2535). เอกสารประกอบคำสอนดนตรีพื้นบ้านไทย. พิษณุโลก: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร,
สธน โรจนตระกูล. (2553). การสังเคราะห์ทำนองเพลงจากวงดนตรีมังคละเป็นทำนองหลัก (รายงานการวิจัย). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม.
สธน โรจนตระกูล. (2555). ดนตรีร่วมสมัย: การพัฒนาทำนองเพลงจากวงมังคละเป็นวงดุริยางค์ (รายงานการวิจัย). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม.
สันติ ศิริคชพันธ์. (2540). วงมังคละในจังหวัดพิษณุโลก (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวัฒนธรรมศึกษา). นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุเมธ เมขาวิทยากุล. (2531). ความเชื่อของชาวบ้านพลวง ตำบลกังแอน อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
Wong, Deborah Anne. (1992). The Empowered Teacher : Ritual, Performance, and Epistemology in Contemporary Bangkok. Dissertation Abstracts international. 52(7) : 2320-A.