ความสุขของชีวิตบนพื้นฐานพุทธธรรมและภูมิปัญญา กรณีศึกษา: ชุมชนวัดเจ้าวัด ตำบลเจ้าวัด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและปัจจัยวิถีแห่งความสุข องค์ความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านในด้านคุณธรรมจริยธรรมที่ก่อให้เกิดความสุขที่แท้จริงและยั่งยืนของชาวบ้านชุมชนวัดเจ้าวัด ต.เจ้าวัด อ.บ้านไร่ อุทัยธานี  และนำเสนอรูปแบบวิถีแห่งความสุข กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้มีภูมิปัญญา จำนวน 20 คน  และกลุ่มประชาชนทั่วไปจำนวน 30 คน    โดยใช้แบบสอบถาม  และสัมภาษณ์เจาะลึก (เฉพาะผู้มีภูมิปัญญา) เครื่องมือที่ใช้การรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม และสัมภาษณ์เจาะลึกด้วยกิจกรรมสนทนา (บันทึกเสียง)  สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คิดค่าร้อยละ และวิเคราะห์เนื้อหาร่วมกับการบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) การศึกษาองค์ประกอบและปัจจัยวิถีแห่งความสุขของชาวบ้านชุมชนวัดเจ้าวัด ต.เจ้าวัด อ.บ้านไร่ อุทัยธานี  การศึกษาระดับประถมศึกษาที่ 4 มากที่สุดร้อยละ 26 อาชีพเกษตรกรมากที่สุดร้อยละ 72 รายได้ไม่เกิน 4,999 บาทต่อเดือนร้อยละ 50 การคมนาคมและการสื่อสารมีถนนลานยางสายหลักบ้านไร่-ลานสัก สายรองในชุมชนบางซอยยังเป็นถนนลูกรัง ส่วนการสื่อสาร ในชุมชนมีเครือข่ายโทรศัพท์ค่ายต่าง ๆ ทีวี และมีหอกระจายข่าวในชุมชน (แต่ไม่ดังทั่วถึง) พฤติกรรมการดูแลอนามัยสิ่งแวดล้อมโดยรวมมีการบริหารจัดการขยะที่ดี ทำความสะอาดบ้านเรือนสม่ำเสมอ และการมีส่วนร่วมส่วนมากมีส่วนร่วมในกิจกรรมชุมชน จำนวน 45 คน คิดเป็นร้อยละ 90  และสำนวนเข้าร่วมกิจกรรมที่มากเท่ากัน คือ กลุ่มฌาปนกิจ กลุ่มจิตอาสา และกลุ่มอสม. จำนวนกลุ่มละ 15 คน คิดเป็นร้อยละ 30  2) ศึกษาองค์ความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านในด้านคุณธรรมจริยธรรมที่ก่อให้เกิดความสุขที่แท้จริงและยั่งยืน ส่วนมากมีการรักษาศีล(ชั่วคราว) การให้ทาน แบ่งปัน การให้อภัย ซึ่งมีภูมิปัญญาการประกอบอาชีพที่สุจริต คือ การทำไม้กวาดก้านมะพร้าว ทำหมูร้า ปลาร้า ขนมโบราณ สมุนไพร การสานตะกร้า การถัดเสื้อไหมพรหม แบ่งปันความรู้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย