หัตถกรรมงานหนังสร้างสรรค์: กรณีศึกษาการทำผลิตภัณฑ์เครื่องหนัง จากเศษหนังที่เหลือใช้จากอุตสาหกรรมเครื่องหนัง

บทคัดย่อ

การวิจัย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติความเป็นมาพัฒนาการของเครื่องหนังในประเทศไทย  2) ศึกษากระบวนการผลิตหนัง คุณสมบัติและลักษณะเฉพาะของหนังประเภทต่างๆ   3) สร้างสรรค์ผลงานผลิตภัณฑ์เครื่องหนังจากเศษหนังเป็นเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่นภาคใต้ 4) เผยแพร่เทคนิคการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เครื่องหนังให้กับนักเรียนโรงเรียนวัดเกาะถ้ำ ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา กลุ่มตัวอย่างในงานวิจัย ได้แก่ นักเรียนโรงเรียนวัดเกาะถ้ำ ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลาและกลุ่มนักศึกษาหลักสูตรออกแบบ ชั้นปีที่ 3 ที่ลงทะเบียนเรียนในรายวิชาออกแบบเครื่องหนัง จำนวน 30 คน ผลการวิจัยพบว่าประเทศไทยมีการนำหนังสัตว์มาประยุกต์เป็นสิ่งของเครื่องใช้มาช้านาน กระบวนการผลิตหนังจะแตกต่างตามวิธีการฟอก และหนังชนิดต่าง ๆ มีคุณสมบัติใกล้เคียงกัน ทรงตัวได้ดีเมื่อขึ้นรูปและกันน้ำได้ แตกต่างกันที่เฉดสีโดยหนังฟอกฝาดมีเพียงสีเดียว หนังฟอกโครมมีเฉดสีมากกว่า การออกแบบและพัฒนางานผู้วิจัยเลือกการผลิตเครื่องหนังด้วยวิธีการเย็บมือเป็นหลัก กำหนดเกณฑ์ในการพัฒนา คือ ออกแบบสอดคล้องกับคุณสมบัติของวัสดุและเหมาะสมกับประโยชน์ใช้สอย รูปแบบผลิตภัณฑ์สะท้อนให้เห็นความเป็นธรรมชาติและท้องถิ่นภาคใต้  การออกแบบผลิตภัณฑ์สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและ วิธีการผลิตสามารถผลิตได้โดยง่าย

ผลการวิจัย พบว่า เศษหนังที่เหลือใช้จากอุตสาหกรรมเครื่องหนังมีความสวยงามเหมาะสมในการนำไปใช้งาน  ผลิตโดยวิธีการที่ไม่ซับซ้อน ออกแบบโดยใช้หนังหลาย ๆ ชนิดในผลิตภัณฑ์เดียว โดยจัดวางสี ชนิดของหนังที่แตกต่าง เย็บติดให้เกิดความสวยงาม ตกแต่งโดยใช้วัสดุในท้องถิ่น ใช้งานได้จริง นำไปต่อยอดเพื่อการผลิตและจำหน่ายได้