การปรับกรอบกฎหมายแรงงานสุขภาพไทย เพื่อเสริมความมั่นคงระบบสาธารณสุข ภายใต้บริบทอาเซียน : กรณีศึกษาแพทย์และพยาบาล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและเสนอแนวทางการปรับกรอบกฎหมายและนโยบายแรงงานสุขภาพของประเทศไทยภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของประชาคมอาเซียนในทศวรรษหลังการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งได้ก่อให้เกิดวิกฤตการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ในระดับภูมิภาคและระดับโลก การวิจัยมุ่งเน้นศึกษาบทบาทของกฎหมายในฐานะกลไกสำคัญในการสร้างความมั่นคงและความยืดหยุ่นของระบบกำลังคนด้านแพทย์และพยาบาล การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแพทย์และพยาบาลอาวุโสจำนวน 30 คน ร่วมกับการวิเคราะห์เอกสารกฎหมาย พระราชบัญญัติ กฎ ระเบียบ และนโยบายที่เกี่ยวข้องในระดับชาติและระดับอาเซียน ผลการวิจัยพบว่า กรอบกฎหมายแรงงานสุขภาพของไทยยังคงยึดโยงกับแนวคิดการเคลื่อนย้ายแรงงานแบบเปิดเสรีตามกรอบ AEC 2015 ขณะที่บริบทปัจจุบันต้องการกฎหมายที่มุ่งคุ้มครองความมั่นคงของระบบบริการสุขภาพภายในประเทศ ควบคู่กับการกำกับการเคลื่อนย้ายแรงงานวิชาชีพอย่างสมดุล บทความนี้เสนอ กรอบกฎหมายแรงงานสุขภาพเพื่อความมั่นคงของระบบสาธารณสุข ASEAN 2020 (Health Workforce Security Framework) ซึ่งประกอบด้วย (1) การปรับบทบาทกฎหมายวิชาชีพจากการอนุญาตไปสู่การกำกับเชิงระบบ (2) การพัฒนากลไกการรับรองคุณวุฒิร่วมที่มีผลผูกพันทางกฎหมาย (3) การออกแบบกฎหมายเพื่อคงอยู่ในงานของบุคลากรสุขภาพ และ (4) การเสริมสร้างความร่วมมือทางกฎหมายระดับอาเซียนเพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงบริการสุขภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ASEAN. (2015). ASEAN Economic Community Blueprint 2025. ASEAN Secretariat.
ASEAN. (2020). ASEAN Framework on Human Resources for Health. ASEAN Secretariat.
Bach, S. (2016). International mobility of health workers: Labour and social issues. International Labour Organization.
Frenk, J., Chen, L., Bhutta, Z. A., Cohen, J., Crisp, N., Evans, T., … Zurayk, H. (2010). Health professionals for a new century: Transforming education to strengthen health systems in an interdependent world. The Lancet, 376(9756), 1923–1958. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)61854-5
Global Health Workforce Network. (2022). Health workforce policy and management in the post-COVID-19 era. World Health Organization.
International Labour Organization. (2021). Decent work in the health sector: Protecting workers, improving health systems. ILO.
Kittisuksathit, S., & Phoolcharoen, W. (2021). Health workforce challenges in ASEAN after COVID-19. Asia Pacific Journal of Public Health, 33(6–7), 697–699.
Marmor, T., Oberlander, J., & White, J. (2011). The politics of health policy (6th ed.). Oxford University Press.
Office of the Council of State of Thailand. (2019). พระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี.
Office of the Council of State of Thailand. (2019). พระราชบัญญัติวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2528 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี.
World Health Organization. (2010). Global code of practice on the international recruitment of health personnel. WHO.
World Health Organization. (2020). State of the world’s nursing 2020: Investing in education, jobs and leadership. WHO.
World Health Organization. (2023). Global health workforce statistics 2023. WHO.
Yeates, N. (2019). Global care chains and the internationalization of health care. Global Social Policy, 19(2), 141–158.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13. สศช.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานสถานการณ์กำลังคนด้านสุขภาพของประเทศไทย. กระทรวงสาธารณสุข.
