ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอกที่สอดคล้องกับหลักธรรมอิสลาม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยสถาบัน ที่ใช้วิธีการวิจัยแบบผสม โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ และข้อมูลปฐมภูมิ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาสภาพการบริหารจัดการศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอก ศึกษาเหตุและปัจจัยสำคัญที่ช่วยสนับสนุนหรือเป็นอุปสรรคต่อคุณภาพของการดำเนินงาน การบริหารจัดการศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอก และหายุทธศาสตร์การบริหารจัดการศูนย์อิสลามบ้านเวียงหมอกให้มีความก้าวหน้าที่สอดคล้องกับหลักธรรมของอิสลาม กลุ่มตัวอย่างคือ ได้แก่ ครูพี่เลี้ยง ตัวแทนผู้ปกครองนักเรียน ตัวแทนนักเรียน บุคลากร และผู้บริหารศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ประเด็นสนทนากลุ่ม แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่ง โครงสร้าง และแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่ามี 5 ระดับ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ยและฐานนิยมนำเสนอในรูปแบบภาพกราฟ และตารางประกอบคำบรรยาย โดยใช้เกณฑ์ในการพิจารณาความหมายของค่าเฉลี่ยและฐานนิยม สังเคราะห์เนื้อหาสรุปเป็นความเรียง ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพการบริหารจัดการศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอก 1.1 สัมฤทธิผลการดำเนินงาน พบว่า 1) ด้านการศึกษา อยู่ในระดับคุณภาพปานกลาง 2) ด้านคุณธรรม อยู่ในระดับคุณภาพปานกลาง 3) ด้านสังคมสังเคราะห์ อยู่ในระดับคุณภาพดี 1.2 ระบบการประกันคุณภาพภายใน เนื่องจากเป็นการศึกษาถึงบริบทการทำงานภายในที่สอดคล้องกับโครงสร้างของศูนย์ฯ พบว่า 1) ด้านการศึกษา มีการจัดการศึกษาเพิ่มเติมให้กับนักเรียนทั้งในรายวิชาสามัญและรายวิชาศาสนาเพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเนื้อหาสาระต่างๆมากยิ่งขึ้น ให้ความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาที่ยังขาดไป เพิ่มเติมสาระที่ไม่มีสอนในโรงเรียน เรียนรู้จากประสบการณ์จริง มีการฝึกปฏิบัติจริง เน้นผู้เรียนโดยตรง อีกทั้งนักเรียนสามารถสอบถามเนื้อหาสาระที่ไม่ได้อยู่ในกรอบการเรียนในระบบ 2) ด้านคุณธรรมมีการจัดการอบรมกิจกรรมต่างๆเพื่อให้คณะครูและนักเรียนมีคุณธรรมจริยธรรมปฏิบัติศาสนกิจร่วมกัน เป็นแบบอย่างที่ดี มีความเป็นผู้นำ มีความรับผิดชอบ มีระเบียบวินัย และเสียสละงานส่วนตัวเพื่องานส่วนรวมและสังคม 3) ด้านสังคมสงเคราะห์ มีการจัดโครงการกิจกรรมต่างๆ เพื่อช่วยเหลือครูพี่เลี้ยง บุคลากร นักเรียน ผู้ปกครองนักเรียน ศิษย์เก่า และชุมชน อีกทั้งการสร้างความสัมพันธ์กับชุมชน และเครือข่ายมุสลิมด้วยกัน 1.3 การวิจัยและพัฒนา พบว่า 1) ด้านอาคารสถานที่ มีการเพิ่มจำนวนของศูนย์ ในเครือข่ายอีกในหลายพื้นที่ 2) ด้านบุคลากร พัฒนาบุคลากรให้มีระดับการศึกษาที่สูงขึ้นในสาขาที่เกี่ยวข้องกับบริบทการทำงาน 3) ด้านพัฒนาการของนักเรียน ส่งเสริมให้นักเรียนได้มีทุนการศึกษาและมีโอกาสเรียนในระดับที่สูงขึ้น 1.4 ความพึงพอใจ พบว่า ระดับความพึงพอใจดี คือด้านครูพี่เลี้ยง/บุคลากร ระดับความพึงพอใจปานกลาง คือ ด้านผู้บริหาร ด้านนักเรียนและด้านโครงการ/กิจการนักเรียนและระดับความพึงพอใจพอใช้คือด้านอาคารสถานที่ 2. เหตุและปัจจัยสำคัญที่ช่วยสนับสนุนหรือเป็นอุปสรรคต่อคุณภาพของการดำเนินงาน พบว่า 1)สัมฤทธิผลการดำเนินงาน ด้านการศึกษา ด้านคุณธรรม และด้านสังคมสงเคราะห์ คือผู้บริหาร ครูพี่เลี้ยงหรือบุคลากร นักเรียน อาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อม 2) ระบบการประกันคุณภาพภายใน คือ การบริหารจัดการ ด้านการเรียนการสอน ด้านหลักสูตร และหลักด้านอาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อม 3) วิจัยและพัฒนา คือ ด้านการบริหารจัดการ ด้านการพัฒนาตนเอง ด้านการวิจัยในชั้นเรียนและนอกชั้นเรียน และด้านสื่อและนวัตกรรม 4) ความพึงพอใจ คือ ด้านผู้บริหาร ด้านครูพี่เลี้ยงหรือบุคลากร ด้านนักเรียน อาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อมและโครงการหรือกิจกรรม 3. ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการศูนย์อบรมจริยธรรมอิสลามบ้านเวียงหมอกที่สอดคล้องกับหลักธรรมอิสลาม พบว่า 1) ส่งเสริมการศึกษาตามหลักการทางศาสนาอิสลามและฟื้นฟูจรรยามารยาทตามแบบฉบับศาสดามูฮัมหมัด (ศอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) 2) ปรับปรุงการศึกษาเพิ่มเติมความรู้พื้นฐานด้านการอ่าน การเขียน ความรู้ทางคณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ 3) ส่งเสริมการเพาะปลูกพืชผักสวนครัว พืชเศรษฐกิจ และการเลี้ยงสัตว์ 4) พัฒนาการเรียนของนักเรียนให้มีความต่อเนื่องสามารถเรียนในระดับที่สูงขึ้นตามความสามารถของนักเรียน 5) ส่งเสริมการปฏิบัติศาสนกิจร่วมกัน