ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ในอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ในอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีค่า HbA1c ≥ ร้อยละ 7 จำนวน 300 คน จากโรงพยาบาลชุมชน 3 แห่ง เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยพหุเชิงเส้น ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการจัดการตนเองและความรู้เกี่ยวกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับปานกลาง ขณะที่การคาดหวังต่อผลลัพธ์ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง การรับรู้ความสามารถของตนเอง และแรงสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับสูง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์และสามารถทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองได้อย่างมีนัยสำคัญ (P < 0.05)  ได้แก่ การศึกษา อาชีพ สถานภาพสมรส การรับรู้ความสามารถของตนเอง แรงสนับสนุนทางสังคม การคาดหวังต่อผลลัพธ์ และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง โดยร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการจัดการตนเองได้ร้อยละ 37.2 ผลการวิจัยชี้ว่าควรพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วย ที่เน้นเสริมสร้างการรับรู้ความสามารถของตนเอง สื่อสารผลลัพธ์ด้านสุขภาพอย่างชัดเจน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวหรือกลุ่มอ้างอิง และปรับคำแนะนำให้สอดคล้องกับระดับการศึกษา อาชีพ และบริบททางสังคมของผู้ป่วย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการตนเอง