นวัตกรรมสาธารณสุข...ในระบบราชการ 4.0

บทคัดย่อ

งานด้านสาธารณสุขเป็นงานที่มีความซับซ้อนและท้าทายในองค์ประกอบที่มีความหลากหลาย มีเกี่ยวพันด้านชีวภาพ สังคม สิ่งแวดล้อม ตัวบุคคล องค์กร และเศรษฐกิจ ที่ส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของมนุษย์ บทความนี้ ต้องการสื่อให้เห็น นวัตกรรมสาธารณสุข ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งของการพัฒนาสู่ระบบราชการ 4.0 นวัตกรรมสาธารณสุข เป็นนวัตกรรมที่มีความหลากหลาย สามารถเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของระบบสุขภาพ เน้นการสรางหรือดัดแปลงสิ่งที่มีอยูแลวใหดีขึ้น ตอบสนองประชาชนได้มากขึ้น ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นการผลิตสิ่งที่จับต้องได้ขึ้นมาเพียงเท่านั้น นวัตกรรมสาธารณสุข ที่ถูกพัฒนาและวิจัยขึ้นมาเพื่อมุ่งเป้าด้านการแพทย์และสาธารณสุข สามารถเป็นนวัตกรรมทางความคิด นวัตกรรมเชิงระบบหรือนโยบาย เช่น นวัตกรรมการตรวจหายีน HLA-B*15:02 ที่สัมพันธ์ต่อการแพ้ยาอย่างรุนแรง เป็นประโยชน์ต่อผู้ตัดสินใจเชิงนโยบาย ในการกำหนดชุดสิทธิประโยชน์ให้แก่ผู้ป่วย นวัตกรรม เป็นหนึ่งในสาม ปัจจัยที่ส่งเสริมการพัฒนาเข้าสู่ระบบราชการ 4.0 ร่วมกับอีกสองปัจจัยคือ การสานพลังทุกภาคส่วน ทั้งในส่วนของภาครัฐและภาคส่วนอื่น ๆ ในสังคม และ การปรับเข้าสู่การเป็นดิจิทัล โครงการห้องปฏิบัติการนวัตกรรมภาครัฐ เป็นรูปแบบหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นมา ในขั้นตอนการกำหนดนโยบายภาครัฐ โดยอาศัยกระบวนการความคิดเชิงออกแบบ ทำการระดมสมองผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผ่านกระบวนการ ระบุปัญหา ระดมสมอง และสร้างต้นแบบนวัตกรรมออกมา เพื่อทดสอบในกลุ่มเป้าหมาย และ ดำเนินการจริง ก่อนนำไปต่อยอดเพื่อส่งเสริมสุขภาพประชาชน ไม่เพียงจำเพาะแต่ในประเทศไทยเท่านั้น นานาประเทศทั่วโลกได้มีการสร้างห้องปฏิบัติการนวัตกรรมภาครัฐ ในรูปแบบและระดับต่างๆ เพื่อตอบสนองนโยบายและการพัฒนาประเทศในทิศทางที่ต้องการ หากวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน ประเทศไทย พบว่า ประเทศไทยมีปัจจัยด้านทรัพยากรพื้นฐานที่สำคัญในการ พัฒนาสู่ระบบราชการ 4.0 แล้ว หากแต่ยังขาดการนำเอานโยบายไปดำเนินการจริงในทุกภาคส่วน และ บุคลากรภาครัฐบางส่วน ยังขาดทักษะที่จำเป็นในการปฏิบัติงานในระบบราชการแบบใหม่ ดังนั้น การพัฒนาให้ราชการไทยสู่การเป็นระบบ 4.0 ได้นั้น จำเป็นต้องผสานทรัพยากรทุกส่วน และอาศัยผู้เกี่ยวข้อง ผู้มีอำนาจของประเทศไทย ที่มีความจริงจัง จริงใจ เข้ามาผลักดันให้เกิดการดำเนินการจริง และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เมื่อเป็นเช่นนั้นแล้ว จึงไม่น่าเป็นการยากจนเกินไป ที่ระบบราชการไทยจะพัฒนาสู่ระบบ 4.0