แนวทางจัดการแก้ไขปัญหาความเสียหายทางการแพทย์: ความปลอดภัยผู้ป่วย และระบบการชดเชยความเสียหายโดยไม่พิสูจน์ถูกผิด

ผู้แต่ง

  • ปาจรีย์ สำราญจิตต์

บทคัดย่อ

           ความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นประเด็นสำคัญที่บุคลากรทางการแพทย์ สถานพยาบาลต้องมีความตระหนักและปฏิบัติในทุกกระบวนการส่งมอบบริการให้ผู้มารับบริการทางการแพทย์ สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) ได้กำหนดให้เป็น Patient Safety Goal โดยมุ่งประเด็นความปลอดภัย 6 ประเด็น ได้แก่ Safe Surgery, Infection Control, Medication Safety, Patient Care Process, Line, Tube & Catheter, Emergency Response ขณะเดียวกันการให้การบริการรักษาพยาบาลต้องยอมรับว่ามีโอกาสที่เกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ ประกอบกับผู้มารับบริการมีความคาดหวังต่อผลการรักษา เมื่อไม่เป็นไปตามที่คาดหวังอาจนำไปสู่ความขัดแย้ง เกิดความรู้สึกไม่เป็นธรรมนำไปสู่การฟ้องร้องทางการแพทย์ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา เพราะผลของการกระทำละเมิดและผิดสัญญา ก่อนที่จะมีการฟ้องร้องเป็นคดีความมีกลไกการชดเชยความเสียหายแก่ผู้รับบริการหรือครอบครัวที่ได้รับความเสียหายจากกระบวนการรักษาทางการแพทย์ ประเทศที่มีระบบดังกล่าวได้แก่ ประเทศสวีเดน ประเทศเดนมาร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศแคนาดา ประเทศนิวซีแลนด์ รวมทั้งในประเทศไทยก็มีกลไกการช่วยเหลือเบื้องต้นเพื่อบรรเทาความเสียหายโดยไม่พิสูจน์ถูกผิด ซึ่งวิธีการการพิจารณาการชดเชย ช่วยเหลือมีรายละเอียดที่แตกต่างกันออกไป บทความนี้จึงน่าจะทำให้ความเข้าใจในแนวคิดความปลอดภัยผู้ป่วยและระบบช่วยเหลือเยียวยาผู้ที่ได้รับความเสียหายจากกระบวนการรักษาพยาบาลมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ (2555). กฎหมายสุขภาพ และการรักษาพยาบาล: กฎหมายว่าด้วยสารบัญญัติและวิธีพิจารณาความ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัตนสิทธิ์ ทิพวงศ์ และคณะ (2552). ระบบชดเชยภาวะไม่พึงประสงค์จากการบริการสุขภาพของประเทศไทยที่ควรจะเป็น: กรณีศึกษาจากปรากฏการณ์ของโรงพยาบาลร่อนพิบูล รายงานวิจัย. นนทบุรี: สำนักวิจัยระบบสาธารณสุข.
รัศมี ตันศิริสิทธิกุล และคณะ (2555). รายงานทบทวนองค์ความรู้ เรื่อง การพัฒนาระบบเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย (Patient Safety). [Online], available from
http://www.shi.or.th/ เข้าถึงวันที่ 25 กันยายน, 2560.
ลือชัย ศรีเงินยวง (2553). ประสบการณ์ต่างแดน : ระบบชดเชยความเสียหายจากการรับบริการสารณสุข : บทวิเคราะห์และผลการทบทวนประสบการณ์ใน 6 ประเทศ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์ (2546). ความรับผิดของผู้ประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์และสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
สรรธวัช อัศวเรืองชัย (2546). บทความทบทวนทางวิชาการ: ความปลอดภัยของผู้ป่วย ใน Patient Safety : Concept and Practices. นนทบุรี: สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.) .
สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (2546). ยุทธศาสตร์เรื่องความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วย ใน Patient Safety : Concept and Practices. นนทบุรี: สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.) .
สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (2551). Patient Safety Goals : SIMPLE. นนทบุรี: สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.).
แสวง บุญเฉลิมวิภาส (2555). เอกสารประกอบการบรรยายสัมมนาการป้องกันความเสี่ยงจากการถูกฟ้องร้องวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทและร่าง พ.ร.บ.คุ้มครอง ผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข พ.ศ. .... .
แสวง บุญเฉลิมวิภาส (2546). กฎหมายและข้อควรระวังของผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์และพยาบาล. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (2550). คู่มือการดำเนินงานจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สำนักกฎหมาย สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
อนุชา กาศลังกา (2556). การศึกษาปัญหาแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขถูกฟ้องเนื่องจากการรักษาพยาบาล. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ปีที่ 9 ฉบับที่ 1 ตุลาคม 2555 - มกราคม 2556 เล่มที่ 32: 57-69.

Accreditation Canada. Patient Safety. [cited 2010 Jan 5]; Available from: URL:
http://www.accreditation.ca/knowledge-exchange/patient-safety
Brennan TA Hebert LE, Laird NM, et al. (1991). Hospital characteristics associated with adverse events and substandard care. JAMA; 265: 3265-9.
Committee on Quality of Health Care in America, Institute of Medicine (1999). To Err Is Human: Building a Safer Health System. National Academy Press: Available from: www.books.nap.edu/html/to_err_is_human/
Emanuel L, Berwick D, Conway J, Combes J, Hatlie M, Leape L. What exactly is patient safety? [cited 2011 July 30]; Available from: URL:http://www.ahrq.gov/downloads/pub/advances2/vol1/advanceemanuel-
berwick_110.pdf
WHO. (2009). Conceptual framework for the international classification for patient safety version 1.1 : Technical Report. Geneva.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-12-20

รูปแบบการอ้างอิง

สำราญจิตต์ ป. (2018). แนวทางจัดการแก้ไขปัญหาความเสียหายทางการแพทย์: ความปลอดภัยผู้ป่วย และระบบการชดเชยความเสียหายโดยไม่พิสูจน์ถูกผิด. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 4(2), 223–235. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/161433

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ / มุมมอง