คราฟต์เบียร์กับกฎหมายในสังคมไทย

บทคัดย่อ

คราฟต์เบียร์เป็นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ที่มีความหลากหลายทางด้านรสชาติ สีสัน ความแรงของแอลกอฮอล์ คราฟต์เบียร์เป็นเบียร์ทางเลือกที่เป็นที่นิยมในกลุ่มผู้ดื่มเบียร์ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนบทบาทกฎหมายที่มีต่อคราฟต์เบียร์และศึกษาการกระทำความผิดของคราฟต์เบียร์ในประเทศไทย

วิธีการศึกษา ใช้กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วยกลุ่มผู้ผลิต ผู้นิยมดื่มคราฟต์เบียร์ทั้งแบบออฟไลน์และออนไลน์ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงชาติพันธุ์วรรณนา (Ethnographic Studies) การวิจัยเชิงสังเกต และการทบทวนวรรณกรรม รวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ ในช่วงระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2560

ผลการศึกษา พบว่า คราฟต์เบียร์ที่จำหน่ายในประเทศไทยส่วนใหญ่นำเข้ามาจากต่างประเทศ ซึ่งรวมถึงคราฟต์เบียร์ที่ผู้ผลิตเป็นคนไทยไปตั้งโรงงานหรือจ้างให้ต่างประเทศผลิตแล้วนำเข้ามาจำหน่ายในประเทศแบบถูกกฎหมาย จุดจำหน่ายคราฟต์เบียร์แบบที่มีที่นั่งดื่มมีแนวโน้มขยายตัวมาก มีการจัดกิจกรรมทางการตลาด เช่น การให้ส่วนลด การแถม การให้ชิม การให้ความรู้ การจัดแสดงสินค้า การจำหน่ายคูปองส่วนลด การสะสมแต้ม เป็นต้น  มีการส่งเสริมการตลาดผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์  มีบางส่วนที่ผลิตคราฟต์เบียร์เองแล้วจำหน่ายภายในพื้นที่ซึ่งจัดว่าผิดกฎหมาย โดยช่วงเวลาในการจำหน่ายมีทั้งที่จำหน่ายในช่วงเวลาที่กฎหมายห้ามจำหน่าย ทิศทางของคราฟต์เบียร์ในสังคมไทยที่มีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มมากขึ้น กลุ่มผู้ประกอบการมีการรวมกลุ่มกันแลกเปลี่ยนความรู้กระบวนการผลิต วัตถุดิบ รวมถึงความพยายามเรียกร้องให้สามารถผลิตเบียร์ในประเทศได้   การวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะคือ แม้ส่วนแบ่งการตลาดที่น้อยก็ตามภาครัฐควรให้ความสำคัญในการชะลอหรือหยุดการขยายตัวของธุรกิจคราฟต์เบียร์ด้วยการกำกับดูแลบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง รวมถึงการจัดระบบลงทะเบียนผู้ผลิต ผู้จำหน่าย รวมถึงผู้นำเข้า ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตคราฟต์เบียร์ เพื่อใช้ในการควบคุมและจำกัดการขยายตัว ในทางกลับกันภาครัฐควรจัดเวทีรับฟัง และแจ้งระเบียบสำหรับผู้ผลิตและจำหน่ายคราฟต์เบียร์ในประเทศไทย ขณะเดียวกันควรมีการศึกษาติดตามสถานการณ์คราฟต์เบียร์ไปข้างหน้าเพื่อความชัดเจนของข้อมูลในมิติต่างๆ