เนื้อหาและความถูกต้องตามกฎหมายของโฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และยาจากสื่อวิทยุในชุมชนบ้านมะกอก จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความถูกต้องตามกฎหมายของเนื้อหาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและยาที่โฆษณาทางวิทยุที่ประชาชนบ้านมะกอกสามารถรับฟังได้ วิธีการ: วิจัยเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลโดยการบันทึกเนื้อหาโฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและยา ที่ออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียง 6 สถานี ในชุมชนบ้านมะกอก เป็นเวลา 1 เดือน ระหว่างตุลาคม-พฤศจิกายน 2555 ทุกวันพุธและวันศุกร์  เพื่อเป็นตัวแทนวันราชการ และทุกวันอาทิตย์เพื่อเป็นตัวแทนของวันหยุดราชการ ตั้งแต่เปิดสถานี จนปิดสถานี ตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย 3 คน ผลการวิจัย: ผลการบันทึกโฆษณาทางวิทยุ พบจำนวนชิ้นโฆษณาทั้งหมด 100 ชิ้นต่อเดือน เป็นโฆษณายา จำนวน 74 ชิ้น โฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร จำนวน 26 ชิ้น ออกอากาศทั้งวันราชการและวันหยุดราชการ รูปแบบการถ่ายทอดเนื้อหา พบรูปแบบสปอตวิทยุมากที่สุด (ร้อยละ 62) ผลการตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา พบว่าโฆษณายาทั้งหมดมีเนื้อหาไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ส่วนใหญ่ไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 มาตรา 88 (2) คือแสดงสรรพคุณยาอันเป็นเท็จหรือเกินความจริง สำหรับโฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชิ้นพบว่ามีเนื้อหาไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ปัจจัยที่มีผลต่อจำนวนข้อความที่ไม่ถูกต้องของโฆษณาตามกฎหมายของผลิตภัณฑ์ยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ มี 6 ปัจจัยคือ คลื่นเอกชน ความถี่ FM ออกวันหยุดราชการ ช่วงเวลาเย็น ออกอากาศนานมากกว่า 2 นาทีต่อครั้ง รูปแบบโฆษณาโดยการสัมภาษณ์ผู้ที่ใช้แล้วได้ผล จะมีจำนวนข้อความที่ไม่ถูกต้องมากกว่า สรุป: เนื้อหาของสื่อโฆษณายาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารผ่านทางวิทยุในชุมชนบ้านมะกอก มีรูปแบบในการสื่อสารหลายแบบ ออกอากาศมากกว่า 2 นาทีต่อครั้ง มากกว่า 4 ครั้งต่อวัน และเผยแพร่ทุกวัน แต่ไม่มีความถูกต้องของเนื้อหาโฆษณาตามกฎหมายทุกโฆษณา