กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 กับการควบคุมและป้องกัน ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • นรินทิพย์ ชัยพรมเขียว

คำสำคัญ:

กฎอนามัยระหว่างประเทศ, ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนการปรับใช้กฎอนามัยระหว่างประเทศ สำหรับการควบคุมและป้องกันภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศในประเทศไทย กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 ถือเป็นข้อตกลงทางกฎหมายระหว่างประเทศ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการปกป้องสุขภาพอนามัยของประชากรโลก โดยมีประเทศทั้งเป็นรัฐสมาชิกและไม่ได้เป็นสมาชิกขององค์การอนามัยโลกที่ได้ให้การรับรองและนำมาปฏิบัติตามเจตนารมณ์ของกฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 มีไว้เพื่อการป้องกัน ปกป้อง คุ้มครอง ควบคุมการแพร่กระจายของโรคติดต่อระหว่างประเทศ โดยหลีกเลี่ยง การรบกวนการติดต่อและการค้าระหว่างประเทศโดยไม่จำเป็น และได้กำหนดให้ประเทศที่ให้การรับรองในการนำเอากฎอนามัยฯ มาปฏิบัติตาม ต้องมีการพัฒนาสมรรถนะด้านสาธารณสุขตั้งแต่ระดับประเทศ ระดับภูมิภาค ตลอดจนการพัฒนาสมรรถนะในระดับของช่องทางเข้าออกระหว่างประเทศ ทั้งสมรรถนะในสภาวะปกติและสมรรถนะที่จำเป็นเพื่อการตอบโต้หรือจัดการกับเหตุการณ์ที่อาจเป็นภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศ โดยประเทศไทยได้ให้การยอมรับและปฏิบัติตามกฎอนามัยฯ มาตั้งแต่ พ.ศ. 2550 เป็นต้นมา และได้ปรับใช้กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 เพื่อควบคุม ป้องกัน ตลอดจนการเฝ้าระวังเหตุการณ์ที่อาจก่อให้เกิดภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศหลายเหตุการณ์ อาทิ เช่น การควบคุมการแพร่กระจายของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 การเฝ้าระวังการเกิดโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา การเฝ้าระวังผู้เดินทางที่มาจากพื้นที่การระบาดของโรคทางเดินหายใจจากภูมิภาคตะวันออกกลาง เป็นต้น  แต่การปรับใช้กฎอนามัยระหว่างประเทศเพื่อจัดการกับเหตุการณ์ด้านสาธารณสุขหรือเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพอนามัยของประชาชนของไทยนั้น มีความชัดเจนและเป็นรูปธรรมเฉพาะการจัดการกับเหตุการณ์ที่เกิดโรคระบาดหรือโรคติดเชื้อเพียงเท่านั้น ข้อเสนอแนะจากการทบทวนจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขและหน่วยงานภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องต่างๆ ของไทย ควรมีการหารือเพื่อดำเนินการจัดทำแผนงานรองรับเพื่อจัดการกับสาเหตุที่อาจก่อให้เกิดภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขที่ครอบคลุมในทุกด้าน ทั้งในด้านของโรคระบาด การเกิดอุบัติภัย ตลอดจนเหตุการณ์ความรุนแรงที่มาจากสารเคมี อาวุธชีวภาพ และสารกัมมันตภาพรังสี

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2558). กรอบแนวทางการพัฒนาศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินและระบบบัญชาการเหตุการณ์ในภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2559-2564. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด.
กลุ่มโรคติดต่อระหว่างประเทศ สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. (2559). คู่มือการประเมินตนเองการพัฒนาสมรรถนะหลักของช่องทางเข้าออกประเทศ ท่าอากาศยาน ท่าเรือ และพรมแดนทางบก. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคดีไซน์.
คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558 [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 8 พฤษภาคม 2560]. จาก: http://122.155.1.143/upload/download/file_attach/55acacb4f1f7c.pdf.
ภัทรวรินทร์ บุญชู. (2555). การปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อบังคับว่าด้วยกฎอนามัยระหว่างประเทศ (ค.ศ.2005) ขององค์การอนามัยโลก. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขากฎหมายระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2551). แผนพัฒนางานด้านกฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 (2005) ในช่วงปี พ.ศ. 2551 – 2555. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: 2551.
สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2553). กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.
สำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2557). คู่มือปฏิบัติการโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola Virus Disease) สำหรับผู้ปฏิบัติงาน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การทหารผ่านศึก: 123-47.
Aranka A, Eric D, Helge GH, Maxwell CH, Kumanan W. (2012). Descriptive review and evaluation of the functioning of the International Health Regulations (IHR) Annex 2. BioMed Central: Globalization and Health; 8: 1:1-9.
Delon PJ. (1975). The International Health Regulation: A Practical Guide World Health Organization. (Geneva1975): 21.
World Health Organization. About WHO [Internet]. 2015 [cite 2015 Nov 8]. Available from: http://www.who.int/about/en/.
World Health Organization. (2006). Constitution of the World Health Organization. Basic Documents [Internet]. Forty-fifth edition Supplement. Article 21, 22. October 2006 [cite 2015 Nov 8]. Available from: http://www.who.int/governance/eb/who_constitution_en.pdf.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2017-12-09

รูปแบบการอ้างอิง

ชัยพรมเขียว น. (2017). กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 กับการควบคุมและป้องกัน ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศในประเทศไทย. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 3(3), 359–373. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/161685

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ / มุมมอง