กฎหมายกับการควบคุมมลภาวะทางอากาศ

ผู้แต่ง

  • ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ

คำสำคัญ:

กฎหมาย การควบคุมมลภาวะทางอากาศ ปรากฏการณ์เรือนกระจก มลพิษหมอกควัน

บทคัดย่อ

ประเทศไทยมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการรักษาสภาพแวดล้อมอยู่หลายฉบับ สำหรับ พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 ซึ่งถือเป็นกฎหมายกลางในการรักษาสภาพแวดล้อม  ปัญหาของกฎหมายควบคุมมลพิษทางอากาศเกิดจากหลายสาเหตุ อาทิเช่น 1. กฎหมายยังขาดมาตรการจูงใจ ในการควบคุมกระบวนการผลิต 2. การลงโทษให้ประจักษ์ชัดตามความรุนแรงของการกระทํา 3. การติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม รวมถึง 4. ปรากฏการณ์ธรรมชาติ อาทิ เช่น ปรากฏการณ์เรือนกระจกที่เกิดขึ้นเพราะโลกจะได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ที่ส่องผ่านบรรยากาศลงมาอยู่อย่างสม่ำเสมอ การเปลี่ยนแปลงรูปแบบของการเกษตรกรรมและการพัฒนาอุตสาหกรรม มีผลทำให้โลกร้อนขึ้นด้วยสาเหตุที่ทำให้ปริมาณก๊าซชนิดต่างๆ ที่กล่าวมาแล้วเพิ่มขึ้น ส่วนปัญหาการควบคุมมลภาวะทางอากาศระหว่างประเทศ สำหรับกรณีมลพิษหมอกควันข้ามแดนจะต้องประสานเพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาทั้งในระดับพหุภาคีและทวิภาคีตามข้อกำหนดในข้อตกลงอาเซียน เรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนในพื้นที่อนุภูมิภาคแม่น้ำโขง อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยต้องดำเนินการอนุวัติการกฎหมายให้เป็นไปตามอนุสัญญาฯ และพิธีสารฯ ใน 3 มาตรการ คือ มาตรการทางกฎหมายในการป้องกัน ในการควบคุมและจัดการแก้ปัญหา และ ในการฟื้นฟูแก้ไขปัญหา โดยมาตรการทางกฎหมายในการป้องกันถือเป็นพันธกรณีที่สำคัญ ได้แก่ การเพิ่มบทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชน ชุมชน ท้องถิ่น การให้สิทธิหน้าที่แก่ประชาชนในการจัดการทรัพยากรฯ และการจัดกิจกรรมรณรงค์ป้องกันหมอกควันไฟป่า

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ. (มปป.). รายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2545-2547

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. (มปป.). การพยากรณ์ระดับชั้นอันตรายของไฟที่ความละเอียดสูง. (2558) Available from: http://www2.dnp.go.th/gis/FDRS/FDRS.php)

กองอนามัยสิ่งแวดล้อม สำนักอนามัย กทม. Available from: http://web.ku.ac.th/schoolnet/snet6/envi3/monpit-a/monpit-a.htm

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2554, 23 กันยายน) การประชุมรัฐมนตรีสิ่งแวดล้อม 5 ประเทศ เรื่องมลพิษหมอกควันข้ามแดน ครั้งที่ 12 (Technical Working Group on Transboundary Haze Pollution: TWG) Available from: http://aqnis.pcd.go.th/en/node/2411

คณะทำงานภายใต้รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อม 5 ประเทศ (2554). เรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน ครั้งที่ 12 (Sub-regional Ministerial Steering Committee on Trans-boundary Haze Pollution: MSC). การประชุมคณะกรรมการระดับรัฐมนตรีสิ่งแวดล้อม 5 ประเทศเรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน ครั้งที่ 12 ณ โรงแรมพลาซา แอธินี กรุงเทพฯ วันที่ 22 กันยายน 2011. http://aqnis.pcd.go.th/node/2411

โชติชัย สุวรรณาภรณ์. (2550). ผลกระทบ และแนวทางการแก้ไขปัญหา Climate Change สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง วันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2550. Available from: http://www.nidambe11.net/ekonomiz/2007q2/2007may11p4.htm

ทศพล ทรรศนกุลพันธ์ (มปป.). การเมืองเรื่องสิ่งแวดล้อมเมื่อสิทธิของประชาชนปะทะแนวนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ: กรณีมาบตาพุด คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ไพสิฐ พาณิชย์กุล (2552). กฎหมายอากาศ: มาตรการกำจัดมลพิษฝุ่นควันในเขตภาคเหนือ (2). คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ Available from: http://www.lawcommunityonline.org/2009/04/blog-post_8024.html

มลพิษทางอากาศ (มปป.). Available from: http://www.thaienvimonitor.net/Concept/priority5.htm

รัชดาพร สังวร. กฎหมายว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศสหราชอาณาจักร The Climate Change Act of The United Kingdom วารสาร Executive Journal หน้า 96-100

รุจิระ บุนนาค. (2555). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย. คอลัมน์การเมือง, เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 17 ตุลาคม 2555.

วิจารย์ สิมาฉายา. มลพิษจากหมอกควันในพื้นที่ภาคเหนือ: ปัญหาและแนวทาง Available from: http://infofile.pcd.go.th/air/Smoke_North.pdf?CFID=9634464&CFTOKEN=42097405

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2558). แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558 – 2593. Available from: http://www.deqp.go.th/media/36631/%E0%B9%81%E0%B8% 9C%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0%B8%972558_2593.pdf

องค์การก๊าชเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (มปป.). การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. Available from: http://www.tgo.or.th/index.php?option=com_content&view=section&id= 5&Itemid=54

องค์การบริหารจัดการก๊าชเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (2558). สถานการณ์ก๊าซเรือนกระจก. Available from: http://www.tgo.or.th/2015/thai/content.php?s1=9&s2=175&sub3=sub3#

อดิศร์ อิศรางกูร ณ อยุธยา และคณะ (2549) โครงการจัดลำดับความสำคัญของปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Available from: http://www.thaienvimonitor.net/Download/Report/Final-Report.pdf

New Zealand. Climate Change Response (Emissions Trading) Amendment Act 2008

New Zealand. Government. Climate Change Response Act 2002. Available from: http://www.legislation.govt.nz/act/public/2002/0040/78.0/DLM158584.html

Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change.

United Nations. Framework Convention on Climate Change. Available from: https://www. http://unfccc.int/2860.php

United Kingdom. Climate Change Act 2008. Available from: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2008/27/contents

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2017-09-21

รูปแบบการอ้างอิง

พฤฒิภิญโญ ฉ. (2017). กฎหมายกับการควบคุมมลภาวะทางอากาศ. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 3(3), 401–424. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/161700

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ / มุมมอง