แนวทางการปรับปรุงฐานะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบล

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการปรับปรุงฐานะ รูปแบบ และภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของไทย กรณีศึกษาองค์กรบริหารส่วนตำบล 2) ศึกษาปัญหาอุปสรรคของการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์กรบริหารส่วนตำบล โดยใช้การศึกษารวบรวบข้อมูลที่เป็นเอกสาร โดยรวบรวบข้อมูลจากเอกสารเกี่ยวข้องต่างๆ เป็นหลัก วิธีค้นหาข้อมูลจาก “คำสำคัญ (Key words)”

ผลการศึกษา พบว่า แนวทางการปรับปรุงฐานะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยการยกฐานะจาก อบต. ขึ้นเป็นเทศบาลให้ตราเป็นประกาศกระทรวงมหาดไทย โดยมีหลักเกณฑ์และขั้นตอนจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลโดยมาตรา 42 วรรคแรกแห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537  และมาตรา  9 มาตรา 12 แห่ง พ.ร.บ. เทศบาล พ.ศ. 2496 ซึ่งมีเงื่อนไขที่ขึ้นอยู่กับรายได้และขนาดของประชากรเป็นหลัก โดยต้องแสดงเหตุผลและความเห็นขององค์การบริหารส่วนตำบลและได้รับความเห็นชอบจากนายอำเภอ และผู้ว่าราชการจังหวัดตามลำดับ ปัญหาและอุปสรรคในการปรับปรุงฐานะขององค์การบริหารส่วนตำบลมีสาเหตุมาจาก 1) อำนาจของผู้บริหารในระดับพื้นที่ การปรับปรุงฐานะการปกครองทำให้ผู้บริหาร อบต. สูญเสียตำแหน่ง 2) ความสามารถทางการคลังและการจัดการรายได้ และ 3 ปัญหาประชากร ในบางพื้นที่มีการเคลื่อนไหวประชากรมาก การศึกษานี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะให้มีการจัดทำมาตรการบังคับเพื่อให้ฐานะของ อบต. มีความเหมาะสม ทั้งขนาด ประชากร รายได้ และการออกกฎหมายให้ประชากรในพื้นที่สามารถลงมติปรับปรุงโครงสร้างองค์การบริหารส่วนตำบล หน่วยกำกับดูแลควรจัดมีการลงชื่อเพื่อควบรวม ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการลงมติเรื่องการขยายขอบเขตหน่วยการปกครอง หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการกำกับดูแล อบต. ได้แก่ ผู้ว่าราชการจังหวัด โดยนายอำเภอและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องซึ่งมีหน้าที่ตามกฎหมายโดยดำเนินการพัฒนาศักยภาพในการกำกับดูแล อบต.