พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัย เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. ๒๕๕๘ : มุมมองจากผู้ปฏิบัติ

บทคัดย่อ

นับตั้งแต่ Louise Brown เด็กทารกคนแรกจากกระบวนการปฏิสนธินอกร่างกายและย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของมารดาถือกำเนิดขึ้นเมื่อ ค.ศ.1978 แล้ว  ความรู้และเทคโนโลยีทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ก็ได้พัฒนาต่อเนื่องมาอย่างรวดเร็ว  ทำให้คู่สมรสที่ไม่สามารถมีบุตรในอดีตสามารถมีบุตรได้ ในปัจจุบัน แต่กระบวนการรักษาบางอย่างก็ก่อให้เกิดข้อถกเถียงทางกฎหมายและจริยธรรม เช่น การตั้งครรภ์แทนกัน  เดิมในประเทศไทยไม่มีกฎหมายที่ควบคุมการให้บริการทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีช่วยด้านการเจริญพันธุ์โดยตรง โดยมีเพียงประกาศแพทยสภา ๒ ฉบับที่ควบคุมมาตรฐานการให้บริการด้านนี้ทั้งของสถานพยาบาลที่ให้บริการและแพทย์ผู้ประกอบวิชาชีพ แต่ไม่สามารถควบคุมบุคคลอื่นที่มิใช่ผู้ประกอบวิชาชีพได้  ทำให้เกิดกรณีมีผู้อาศัยช่องว่างของกฎหมายนำคู่สมรสชาวต่างชาติเข้ามาจ้างให้หญิงไทยตั้งครรภ์แทนในลักษณะของธุรกิจและเกิดปัญหาต่อเด็กตามมา สภานิติบัญญัติแห่งชาติได้ตราพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. ๒๕๕๘ โดยได้รับการประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ ๑ พฤษภาคม ๒๕๕๘ ทำให้สามารถควบคุมการให้บริการทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีช่วยด้านการเจริญพันธุ์ได้อย่างครอบคลุม และยังกำหนดสถานะความสัมพันธ์ทางกฎหมายของเด็กและบิดามารดาไว้อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม  ข้อกำหนดบางประการในพระราชบัญญัติฉบับนี้อาจส่งผลให้เกิดข้อขัดข้องในการให้บริการของแพทย์และความยุ่งยากต่อคู่สมรสได้ เช่น การกำหนดให้การผสมเทียมจัดเป็นเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์อย่างหนึ่ง และการกำหนดให้การผสมเทียมสามารถให้บริการให้แก่คู่สมรสที่ถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น