มาตรฐานโรงอาหารของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน: กรณีศึกษาโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรฐานโรงอาหารของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน : กรณีศึกษาโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัดลพบุรี ประชากรศึกษา โรงอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 10 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้  คือแบบสำรวจมาตรฐานสุขาภิบาลโรงอาหารของกรมอนามัยและแบบตรวจมาตรฐานแบคทีเรีย SI-2 โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ด้วยค่าร้อยละ

ผลการศึกษาพบว่า โรงอาหารไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานสุขาภิบาลอาหาร ระดับดี ร้อยละ 70.00 และไม่มีโรงเรียนใดผ่านเกณฑ์ระดับดีมาก ด้านที่ไม่ผ่านเกณฑ์มากที่สุด คือ ด้านตัวอาหาร น้ำ น้ำแข็ง เครื่องดื่ม รองลงมา ด้านภาชนะอุปกรณ์  ส่วนข้อที่โรงเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ทั้งหมด คือ อ่างล้างภาชนะไม่มีท่อระบาย ไม่มีบ่อดักไขมัน และไม่มีผลการตรวจสุขภาพประจำปีของผู้สัมผัสอาหาร การตรวจแบคทีเรียในอาหาร พบการปนเปื้อนข้าวราดแกง ปนเปื้อนมากที่สุด โดยเฉพาะอาหารที่ใส่กะทิ ร้อยละ 57.14 รองลงมาร้านก๋วยเตี๋ยว พบมากที่สุดในลูกชิ้น และน้ำแข็ง ร้อยละ 50 เท่ากัน ด้านภาชนะพบการปนเปื้อนมากที่สุดคือ ตะเกียบ ร้อยละ 50.00 จาน-ชาม ร้อยละ 41.91 และช้อน-ส้อม ร้อยละ 33.33 ตามลำดับ ด้านมือผู้สัมผัสอาหาร พบการปนเปื้อนของร้านอาหารตามสั่ง ร้อยละ 50.00 ร้านก๋วยเตี๋ยว ร้อยละ 25.00 และร้านข้าวราดแกง ร้อยละ 23.01 พบการปนเปื้อนมือผู้ปรุงและผู้เสิร์ฟไม่แตกต่างกัน อภิปรายผลพบว่าการไม่ผ่านเกณฑ์โรงอาหารมี 2 ส่วน คือด้านโครงสร้างของโรงอาหาร และสุขวิทยาส่วนบุคคลของผู้สัมผัสอาหาร

การศึกษาครั้งนี้มีข้อเสนอแนะ คือ การปรับแบบฟอร์มการประเมินมาตรฐานโรงอาหารให้ชัดเจน เนื่องจากมาตรฐานส่วนแรกเป็นการประเมินด้านโครงสร้างของโรงเรียน ซึ่งต้องเป็นผู้บริหารโรงเรียนเท่านั้นที่จะดำเนินการให้ผ่านเกณฑ์ได้ และส่วนที่สองเป็นการประเมินด้านตัวบุคคล คือผู้สัมผัสอาหาร แต่สรุปผลการประเมินโรงอาหารมีการนำทั้งสองส่วนมาเป็นการประเมินเดียวกัน และผู้บริหารโรงเรียนมีนโยบายในการจัด ระบบสุขาภิบาลอาหารต่างๆ เช่น ท่อระบายน้ำทิ้ง อ่างล้างภาชนะ รวมถึงบ่อดักไขมัน เป็นหน้าที่ทางโรงเรียนควรทำให้ได้มาตรฐาน ไม่ใช่ผู้จำหน่ายอาหารต้องดำเนินการเอง เพราะมีการเปลี่ยนผู้จำหน่ายอาหารในโรงอาหารทุกปี