การประเมินการควบคุมสถานที่จำหน่ายอาหารตามข้อกำหนดท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลเมืองราชบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการควบคุมสถานที่จำหน่ายอาหารตามข้อกำหนดท้องถิ่น ด้านการรับรู้ ความรู้ และการปฏิบัติของผู้ประกอบการสถานที่จำหน่ายอาหาร ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และเทศบัญญัติเทศบาลเมืองราชบุรี เรื่อง การควบคุมสถานที่จำหน่ายอาหารและสถานที่สะสมอาหารในสถานที่เอกชน พ.ศ.2542  เก็บข้อมูลด้วยวิธีเลือกทุกรายที่เปิดทำการขณะเก็บข้อมูล จากแหล่งต่างๆที่กำหนดไว้จำนวน  123 ราย  สามารถเก็บข้อมูลได้ 97 ราย  เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสังเกต ลักษณะของการตอบแบบสอบถามเป็นแบบมาตรวัดประมาณค่า สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วยการแจกแจงความถี่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ประกอบการสถานที่จำหน่ายอาหาร ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 68.3  อายุระหว่าง  30 ถึง 49 ปี  ร้อยละ 54.9  ระยะเวลาที่ดำเนินกิจการช่วง 1-5 ปี มากที่สุด เป็นจำนวนร้อยละ 43.9 การศึกษาระดับมัธยมศึกษามากที่สุด ร้อยละ 42.7  การประเมินโดยภาพรวมระดับการรับรู้ด้านกฎหมายและเทศบัญญัติเทศบาลเมืองราชบุรี ของผู้ประกอบการสถานที่จำหน่ายอาหาร ทั้งเรื่องหลักสุขาภิบาลอาหารและกฎหมาย อยู่ในระดับปานกลาง สำหรับความรู้ด้านกฎหมายและเทศบัญญัติฯ ผู้ประกอบการสถานที่จำหน่ายอาหารมีความรู้ อยู่ในระดับน้อยผ่านเกณฑ์ความรู้เพียงร้อยละ 30.5ในส่วนการสังเกตการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหารที่กำหนดไว้ในเทศบัญญัติอยู่ในระดับดีมาก มีข้อที่ต้องปรับปรุง คือ เรื่องการแสดงใบอนุญาตซึ่งถือเป็นเงื่อนไขข้อกำหนดด้านกฎหมาย พบว่าไม่มีการแสดงแม้แต่รายเดียว สรุปการประเมินในภาพรวมแล้วพบว่า  ผู้ประกอบการรับรู้และมีความรู้ ในเรื่องกฎหมายและเทศบัญญัติเทศบาลเมืองราชบุรีอยู่ในระดับปานกลางถึงน้อย  สำหรับการปฏิบัติตามเทศบัญญัติด้านสุขาภิบาลอาหารจะทำได้ดีมาก ถูกต้องตามที่กำหนดไว้เป็นหลักเกณฑ์ แต่จะไม่ได้ปฏิบัติในกรณีที่เป็นเงื่อนไขข้อกำหนดด้านกฎหมาย

ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย เจ้าพนักงานท้องถิ่นเทศบาลเมืองราชบุรีควรจัดให้มีการประชาสัมพันธ์การดำเนินการตามกฎหมายให้มากขึ้น ร่วมกับการสำรวจการประกอบกิจการสถานที่จำหน่ายอาหารอยู่เป็นประจำ รวมทั้งเน้นการแสดงใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการแจ้งให้ชัดเจน ณ สถานประกอบการ เพื่อสร้างจิตสำนึกของ ผู้ประกอบการให้รับรู้กฎหมายและสร้างเกณฑ์จำแนกรายเก่ารายใหม่ได้ง่าย ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบได้ เพื่อยกระดับความรู้ด้านกฎหมายของผู้ประกอบการให้มากยิ่งขึ้น ส่งผลให้เกิดการบังคับใช้กฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ