กลไกการชดเชยความเสียหายจากบริการสุขภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยการศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีผสมผสานทั้งการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมความทุกข์ของประชาชนที่ได้รับความเสียหายจากบริการทางการแพทย์จากการใช้บริการในภาครัฐและภาคเอกชน วิเคราะห์กลไกการให้การช่วยเหลือเบื้องต้น และหลักเกณฑ์และกระบวนการในการชดเชยความเสียหายจากบริการทางการแพทย์ ศึกษาขอบเขตการชดเชยความเสียหาย และความเป็นไปได้ของแหล่งที่มาของเงินในการชดเชย เพื่อเสนอแนะร่างนโยบายและกฎหมายการชดเชยความเสียหายจากบริการทางการแพทย์ของประเทศไทย

            ผลการศึกษา พบว่า ความทุกข์ของประชาชนที่ได้รับความเสียหาย คือผู้ให้บริการทางการแพทย์หลีกเลี่ยงการชี้แจงพฤติการณ์และสาเหตุของความเสียหายต่อผู้เสียหายหรือญาติ การอนุมัติวงเงินที่ล่าช้าและไม่เป็นไปตามที่เงื่อนไข การขาดการชดเชยเยียวยาผลกระทบที่เกิดขึ้นกับครอบครัวผู้เสียหายหลังเกิดเหตุ บุคลากรในสถานพยาบาลส่วนใหญ่ยังเข้าไม่ถึงแนวคิด วิธีการ และขั้นตอนการชดเชยความเสียหายเบื้องต้น ผู้เสียหายขาดความรู้ความเข้าใจต่อกลไกการชดเชยทั้งในระดับก่อนศาลและศาล เวชระเบียนเข้าถึงยากรวมทั้งมีการแก้ไข ทำลาย หรือปกปิดเวชระเบียน รูปแบบและโครงสร้างตามข้อเสนอ ดังนี้ 1) ปรัชญา แนวคิด วัตถุประสงค์ ควรเป็นกลไกการชดเชยที่ดำเนินการโดยฝ่ายบริหารที่ไม่มีการพิสูจน์ถูกผิด 2) ขอบเขตการบังคับ ควรครอบคลุมการบริการสาธารณสุขทุกประเภทรวมทั้งความเสียหายที่เกิดจากการบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก 3) องค์กรและอำนาจหน้าที่ ควรเป็นหน่วยงานของรัฐ มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีความเป็นอิสระ 4) แหล่งเงิน ควรมาจากหลายภาคส่วนของสังคม 5) เกณฑ์การจ่าย ควรจ่ายเงินครอบคลุมความเสียหายที่เกิดจากภาวะแทรกซ้อนและจากความผิดพลาดของระบบบริการ 6) ขอบเขตการจ่าย ควรให้มีการจ่ายตามประเภทความเสียหายตามอัตราที่เหมาะสม 7) กระบวนการพิจารณา ขั้นตอน และวิธีการ ควรให้มีการเสนอคำร้องเป็นหนังสือต่อหน่วยงานในระดับจังหวัดทุกจังหวัด และในระดับอำเภอ คำร้องต้องได้รับการพิจารณาโดยเร็ว 8) สิทธิทางศาล ไม่ควรตัดสิทธิผู้เสียหายที่จะใช้สิทธิทางศาล 9) ควรมีมาตรการพัฒนาระบบความปลอดภัยผู้ป่วย 10) มาตรการเสริมร่างนโยบายและกฎหมายของกลไกหลัก(ก่อนศาล) ควรมีระบบอนุญาโตตุลาการเพื่อทำหน้าที่ไกล่เกลี่ยความเสียหาย