ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดำเนินงานทันตสาธารณสุขของ หน่วยบริการปฐมภูมิเครือข่ายสุขภาพเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
การดำเนินงานทันตสาธารณสุข, แรงจูงใจ, การสนับสนุนจากองค์การ, หน่วยบริการปฐมภูมิบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงวิเคราะห์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการดำเนินงานทันตสาธารณสุขของหน่วยบริการปฐมภูมิเครือข่ายสุขภาพเดชอุดม (2) ประเมินปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยจูงใจ ปัจจัยค้ำจุน และปัจจัยการสนับสนุนจากองค์การ (3) หาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยจูงใจ ปัจจัยค้ำจุนและปัจจัยการสนับสนุนจากองค์การกับการดำเนินงานทันตสาธารณสุข และ (4) ศึกษาปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะในการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ประชากรที่ศึกษาคือ บุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานด้านทันตสาธารณสุข จำนวน 218 คนโดยทำการวิจัยในทุกหน่วยประชากร เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถามซึ่งมีค่าดัชนีความสอดคล้องเฉลี่ยทั้งฉบับเท่ากับ 0.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา หาความสัมพันธ์ด้วยสถิติไคว์สแควร์และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า (1) การดำเนินงานทันตสาธารณสุขโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (2) บุคลากรเป็นเพศหญิง มีอายุเฉลี่ย 38.4 ปี จบการศึกษาสูงสุดในระดับปริญญาตรี โดยมีประสบการณ์ในการทำงานด้านทันตสาธารณสุขเฉลี่ย 7.4 ปี มีความรู้เรื่องการดำเนินงานทันต-สาธารณสุขอยู่ในระดับมาก มีระดับแรงจูงใจทั้งปัจจัยจูงใจ ปัจจัยค้ำจุน และการได้รับการสนับสนุนจากองค์การในการดำเนินงานทันตสาธารณสุขในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (3) คุณลักษณะส่วนบุคคลและความรู้เรื่องการดำเนินงานทันตสาธารณสุขไม่มีความสัมพันธ์กับการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ส่วนแรงจูงใจทั้งปัจจัยจูงใจและปัจจัยค้ำจุนมีความสัมพันธ์ระดับปานกลางทางบวกกับการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ปัจจัยการสนับสนุนจากองค์การมีความสัมพันธ์ระดับมากทางบวกกับการดำเนินงานทันตสาธารณสุขอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ (4) ปัญหาและอุปสรรคพบในงานด้านการส่งเสริมทันตสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปากกลุ่มอายุ 13-59 ปี ซึ่งเป็นวัยทำงานจึงไม่สะดวกมารับบริการในวันเวลาราชการ สำหรับกลุ่มผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคเรื้อรังมีโรคประจำตัวหลายโรคหรือมีภาวะแทรกซ้อน มีปัญหาในการเดินทาง รวมถึงขาดพาหนะ/เชื้อเพลิงสนับสนุนในการลงพื้นที่เพื่อติดตาม โดยมีข้อเสนอแนะคือโรงพยาบาลแม่ข่ายและสำนักงานสาธารณสุขควรจัดตั้งทีมสนับสนุนการปฏิบัติงานและให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจในการดำเนินงานทันตสาธารณสุขให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น รวมทั้งควรจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงานทันตสาธารณสุขเพื่อบริหารจัดการและสนับสนุนทรัพยากรแก่หน่วยบริการปฐมภูมิได้อย่างครอบคลุมทั่วถึงต่อไป
เอกสารอ้างอิง
ชนาภา ไชยศาสตร์. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจกับการปฏิบัติงานเชิงรุกของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานใน
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
โชติกา ระโส. (2555). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
นลพรรณ บุญฤทธิ์. (2558). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
นิตยา เพ็ญศิรินภา และคณะ. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาลของบุคลากรสาธารณสุขในโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดบึงกาฬ. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 7(26), 48-58.
เนตรดาว มัชฌิมา. (2549). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานกับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของครูพี่เลี้ยงศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัด จังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
ประชาภรณ์ ทัพโพธิ์. (2557). ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal Slipakorn University. 7(2), 475-491.
ประจักร บัวผัน. (2553). การพัฒนาคุณภาพมาตรฐานในหน่วยบริการปฐมภูมิ จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์บริการวิชาการ. 13(2), 31-44.
ประภาพร พฤกษะศรี. (2557). การศึกษาปัจจัยค่าตอบแทนที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงานบริษัทสยามแม็คโครจำกัด (มหาชน)ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
ประเสริฐ ฉัตรชัยศักดิ์. (2556). การเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรสำนักเลขาธิการ: กรณีศึกษาแรงจูงใจในการทำงาน. สถาบันต่างประเทศเทวะวงศ์วโรปการ กระทรวงการต่างประเทศ.
ปรัตถกร วงศ์กาฬสินธุ์ และประจักร บัวผัน. (2560). แรงจูงใจและการสนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อการบริหารเวชภัณฑ์ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสกลนคร. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น. 17(2), 37-48.
พรสรัญญ์ วงศ์ศรีศุภกุล. (2557). การรับรู้การสนับสนุนจากองค์การ ความพึงพอใจในงานและ ความผูกพันต่อองค์กร: กรณีศึกษาการประปาส่วนภูมิภาค. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พยุดา ชาเวียง และประจักร บัวผัน. (2560). แรงจูงใจและการสนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อการดำเนินงานพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น. 17(1), 56-68.
พิศักดิ์ องค์ศิริมงคล และคณะ. (2551). การกระจายทันตาภิบาลไทย และภาระงานที่ปฏิบัติในศูนย์สุขภาพ พ.ศ. 2549. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2(1), 91-98.
ภัทรนันท์ ศิริไทย และชิตพล ชัยมะดัน. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว.วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง. 5(1), 157-197.
รัชนีกร กุญแจทอง และชนะพล ศรีฤาชา. (2555). การสนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของคณะกรรมการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 ขอนแก่น. 19(2), 17-26.
รัตนภัทร์ สุวรรณสิทธิ์ และวิโรจน์ เจษฎาลักษณ์. (2558). การรับรู้การสนับสนุนจากองค์กรที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานผ่านสมรรถนะหลักของบุคลากรสำนักงานประกันสังคม. Veridian E-Journal Slipakorn University, 8(2), 2217-2253.
รุ่งอรุณ กระแสร์สินธุ์. (2561). ปัจจัยค่าตอบแทนที่มีผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงาน: กรณีศึกษาของบริษัทผลิตชิ้นส่วนรถยนต์ในเขตจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก. 36(2), 168-179.
ศิริเกียรติ เหลียงกอบกิจและคณะ. (2556). พัฒนาการและแนวโน้มของระบบบริการทันตสาธารณสุขระดับอำเภอ. วิทยาสารทันตสาธารณสุข. 6(2),75-87.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2553). สถานการณ์ระบบบริการปฐมภูมิในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2553. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
สุณี วงศ์คงคาเทพ และคณะ. (2552). คู่มือแนวทางการดําเนินงานทันตสาธารณสุขสำหรับทันตบุคลากรในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและศูนย์สุขภาพชุมชน. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
สุวิทย์ วิบูลผลประเสริฐ และคณะ. (2550). Thailand Health Profile 2005-2007. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
เอมอร บุตรแสงดี. (2547). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานตามเกณฑ์มาตรฐานโดยการประเมินตนเองของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในศูนย์สุขภาพชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหิดล.
Allen, D.G., Shore, L.M. and Griffeth, R.W. (2003). The role of perceived organizational support and supportive human resource practices in the turnover process. Journal of Management. 29(1), 99–118.
Eisenberger, R., Armeil, S., Rexwinkel, B., Lynch, PD. and Rhoades, L. (2001). Reciprocation of perceived organization support. Journal of Applied Psychology. 86(1), 42-51.
Herzberg F., Mausner B., Snyderman B.B. (2010). The motivation to work. New York: Transaction Publishers.
Prachak B., Principles of Public Administration. (2010). (3rd Edition). Khon Kaen: Khon Kaen University.
Pimwara S. and Prachak B. (2014). An evaluation of the public health officers at sub-district health promoting hospital, Buriram Province. Journal of Health Systems Research. 8(3), 267-280.
O’Driscoll M.P. and Randall D.M. (2009). Perceived organizational support, satisfaction with rewards, and employee job involvement and organizational commitment. Applied Psychology: An International Review. 48(2), 197–209.
Schermerhorn R., Hunt G. and Osborn N. (2003). Organization Behavior. New York: John Wiley & Sons.
Wichkramasinghe V. (2010). Effects of interpersonal trust, team leader support, rewards, and knowledge sharing mechanisms on knowledge sharing in project teams. VINE: The journal of information and knowledge management systems. 42(2): 214–236.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
