การสร้างวาทกรรม “รัฐคือศัตรู” ในสื่อเครือข่ายสังคม (social media) และหนังสือพิมพ์ เพื่อสร้างความเชื่อผิดในเรื่องการควบคุมบุหรี่อิเลกทรอนิกส์
คำสำคัญ:
วาทกรรม สื่อเครือข่ายสังคมsocial media บุหรี่อิเลกทรอนิกส์บทคัดย่อ
บทความนี้ได้รับการสนับสนุนจากศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) ประจำปี 2561 ปัจจุบัน บุหรี่อิเลกทรอนิกส์ (บุหรี่ไฟฟ้า) เป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบที่ได้รับความนิยมสูงสุดในกลุ่มนักสูบ ถึงแม้จะเป็นสินค้าผิดกฎหมาย และมีการคัดค้านการควบคุมบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ พบว่าในการคัดค้านนั้น มีการสร้างวาทกรรมที่กระจายความเชื่อผิดเกี่ยวกับบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ในด้านความปลอดภัยในสื่อเครือข่ายสังคม (social media) เป็นหลัก โดยสื่อสารจากทั้งผู้ค้าและกลุ่มผู้สนับสนุนบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ นอกจากสื่อเครือข่ายสังคมแล้ว ก็พบว่ามีกระบวนการสื่อสารผ่านข่าวแจก (press release) ในสื่อหนังสือพิมพ์ด้วยเช่นกัน ซึ่งข้อมูลเหล่านี้มีส่วนทำให้ผู้รับสารคล้อยตามและเห็นด้วยกับการคัดค้านการควบคุมบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ กระบวนการสร้างวาทกรรมที่เด่นชัดที่สุด พบว่า มี 4 แบบหลัก ดังนี้ 1)การใช้วาทกรรมเชิงสร้างศัตรู สร้างให้หน่วยงานภาครัฐที่ควบคุมเรื่องบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ เป็นศัตรูของผู้สูบบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ 2)สร้างภาพให้หน่วยงานรัฐดูล้าหลัง ขาดความรู้ 3)สร้างวาทกรรมอิงการเมืองเรื่องเผด็จการคือศัตรูต่อความก้าวหน้า และ 4)อ้างอิงบุคคลที่น่าเชื่อถือจากต่างประเทศที่กล่าวว่าบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ปลอดภัยเพื่อให้เป็นเสียงตรงข้าม เป็นศัตรูกับหน่วยงานรัฐไทย ผลกระทบจากการเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวคือ เกิดการกระจายความเชื่อผิดเกี่ยวกับบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ด้วยการแชร์ต่อๆกันในสื่อออนไลน์ โดยเป็นการกระจายข้อมูลที่ยังไม่ถูกต้องเกี่ยวกับบุหรี่อิเลกทรอนิกส์ในด้านความปลอดภัย
เอกสารอ้างอิง
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2560). วาทกรรมการพัฒนา: อำนาจความรู้ ความจริง เอกลักษณ์ และความเป็นอื่น. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิภาษา.
วรกิจ คาโดซาว่า. ควันจากน้ำ: ทัศนคติและการบริโภคเชิงสัญลักษณ์ของผู้บริโภคต่อบุหรี่ไฟฟ้า, การค้นคว้าอิสระ, คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2559.
AJM Sykes. 1970. "Myth in communication". Journal of Communication Studies 20 (1), pp. 17-31.
Cole-Lewis, Pugatch, Sanders, Varghese, Posada, Yun, Schwarz, Augustson. 2015. "Social Listening: A Content Analysis of E-Cigarette Discussions on Twitter". Journal of Medical Internet Research 17(10).
Foucault. (1982). The Archaeology of Knowledge & The Discourse on Language. USA; Vintage.
Harris JK, Moreland-Russell S, Choucair B, Mansour R, Staub M, Simmons K. 2014. "Tweeting for and against public health policy: response to the Chicago Department of Public Health's electronic cigarette Twitter campaign". Journal of Medical Internet Research. 16(10): e238.
Huang J, Kornfield R, Szczypka G, Emery SL. "A cross-sectional examination of marketing of electronic cigarettes on Twitter". 2014. Tobacco Control. Jul 23 Suppl 3:iii26–30.
Klein EG, Berman M, Hemmerich N, Carlson C, Htut S, Slater M. 2016. "Online e-cigarette marketing claims: A systematic content and legal analysis". Tobacco Regulatory Science. 2(3): 252–262.
Levy DT, Cummings KM, Villanti AC, Niaura R, Abrams DB, Fong GT, Borland R. 2017. "A framework for evaluating the public health impact of e-cigarettes and other vaporized nicotine products" Addiction 112(1):8-17.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
