การจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีน ศึกษาเปรียบเทียบ ไทย, เยอรมนี, อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา

บทคัดย่อ

มอร์ฟีนเป็นยาระงับอาการปวดที่ถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในวงการแพทย์ องค์การอนามัยโลกได้ให้แนวทางในการเลือกใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการปวดจากโรคมะเร็งแบบเป็นลำดับขั้นบันได โดยแนะนำให้ใช้มอร์ฟีนสำหรับบรรเทาอาการปวดในระดับปานกลางจนถึงระดับรุนแรง วัตถุประสงค์ของบทความวิจัยฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อศึกษาถึงการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนที่ใช้ในทางการแพทย์ โดยใช้วิธีการวิจัยเป็นการค้นคว้าจากเอกสารทางวิชาการ หนังสือ บทความ วารสาร รวมทั้งข้อมูลเอกสารทางกฎหมายที่ปรากฏอยู่ในรูปของสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนเอกสารต่างๆที่เกี่ยวข้องทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ โดยศึกษาเปรียบเทียบระหว่างกฎหมายไทย และกฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ เยอรมนี, อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา

ผลการวิจัย พบว่า สถานพยาบาลได้มีการวางมาตรการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนเป็นปริมาณที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละสถานพยาบาล ซึ่งทำให้ผู้ป่วยที่มีความจำเป็นจะต้องใช้มอร์ฟีนเป็นประจำและอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยที่มีอาการปวดแบบเรื้อรัง หรือผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ได้รับการดูแลรักษาแบบประคับประคอง (Palliative care) เข้าถึงมอร์ฟีนได้ด้วยความยากลำบาก ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนในต่างประเทศ พบว่า ในต่างประเทศก็ได้มีการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนเช่นเดียวกันกับประเทศไทย แต่ในต่างประเทศนั้นได้มีการบัญญัติยกเว้นการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนไว้สำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นที่จะต้องใช้มอร์ฟีนเป็นประจำและอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น ผู้ป่วยที่มีอาการปวดแบบเรื้อรัง หรือผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ได้รับการดูแลรักษาแบบประคับประคอง

 ข้อเสนอแนะคือให้สถานพยาบาลควรวางมาตรการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีนให้เป็นไปตามอาการทางคลินิกของผู้ป่วย กล่าวคือ ในกรณีของผู้ป่วยที่มีความจำเป็นต้องใช้มอร์ฟีนเป็นประจำอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น ผู้ป่วยที่มีอาการปวดแบบเรื้อรัง หรือผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ได้รับการดูแลรักษาแบบประคับประคอง ควรยกเว้นการจำกัดปริมาณการสั่งจ่ายมอร์ฟีน โดยให้สามารถสั่งจ่ายมอร์ฟีนได้ในปริมาณที่เป็นไปตามอาการทางคลินิกของผู้ป่วย เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเข้าถึงมอร์ฟีนได้อย่างเหมาะสม